Bị vô sinh có tinh trùng không? Có phải lúc nào cũng không?

Bị vô sinh có tinh trùng không? Nhiều người nghĩ rằng vô sinh đồng nghĩa với việc không có tinh trùng trong tinh dịch của nam giới, thế nhưng trên thực tế không phải lúc nào cũng như vậy. Và để giải đáp thắc mắc này, Bác sĩ Lê Xuân Nguyên – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, TP.HCM sẽ chia sẻ một cách chi tiết nhất trong bài viết dưới đây.

Vô sinh do tinh trùng là như thế nào?

Vô sinh do tinh trùng là tình trạng nam giới gặp khó khăn trong việc thụ thai mà nguyên nhân xuất phát từ các bất thường ở tinh trùng liên quan đến số lượng, hình thái và độ di động của tinh trùng.

Khả năng sinh sản tự nhiên của nam giới phụ thuộc vào 2 đặc điểm sau đây, nếu gặp vấn đề ở một trong hai bước này, khả năng thụ thai sẽ giảm đi:

• Nam giới cần có khả năng tạo ra tinh trùng khỏe mạnh để thụ tinh với trứng.
• Nam giới cần có khả năng cương dương, xuất tinh khi giao hợp để tinh trùng có thể gặp được trứng để thụ tinh.

Hiện nay, tỷ lệ vô sinh nam đang ngày càng tăng cao và có xu hướng trẻ hoá. Nhiều thống kê cho thấy vô sinh do nam giới chiếm khoảng ⅓ tổng số trường hợp vô sinh hiếm muộn, trong đó bao gồm các nguyên nhân như không có tinh trùng, tinh trùng dị dạng, tinh trùng ít, phân mảnh DNA tinh trùng cao,… (1)

Vô sinh có tinh trùng không?

Một số trường hợp nam giới vô sinh vẫn có tinh trùng bình thường và nguyên nhân có thể đến từ chất lượng của tinh trùng, một số trường hợp khác được chẩn đoán vô sinh do không có sự hiện diện của tinh trùng trong tinh dịch.

Tinh trùng được xem là nhân tố quan trọng, quyết định 1 nửa sự thành công của quá trình thụ tinh và phát triển của phôi thai. Chính vì thế, sức khỏe sinh sản nam giới có tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng tinh trùng.

Theo nhận định từ Bác sĩ Lê Xuân Nguyên – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, nhiều trường hợp nam giới có tinh trùng nhưng vẫn hiếm muộn, nguyên nhân có thể đến từ những biến đổi về hình thái và số lượng tinh trùng. Theo đó, sự hiện diện của tinh trùng trong tinh dịch không có nghĩa là tinh trùng có đủ khả năng gặp trứng để thụ tinh.

Việc khảo sát hình thái, số lượng và chất lượng tinh trùng thông qua xét nghiệm phân tích tinh dịch đồ là bước đầu tiên để đánh giá về khả năng sinh sản của nam giới. Nếu kết quả cho thấy tinh trùng có những bất thường như không đầu, đầu to, đầu kim, đuôi kép, không đuôi… đều rất khó để thâm nhập vào trứng và thụ thai.

>> Xem thêm: Không có tinh trùng có chữa được không?

Vô sinh có tinh trùng và vô sinh không có tinh trùng khác nhau thế nào?

Vô sinh có tinh trùng và vô sinh không có tinh trùng khác nhau chủ yếu ở sự có mặt của tinh trùng trong tinh dịch, cụ thể:

• Vô sinh có tinh trùng là hiện tượng tinh trùng có mặt trong tinh dịch nhưng số lượng, hình thái và khả năng di động của tinh trùng không đạt yêu cầu để thực hiện chức năng thụ tinh với trứng. Nguyên nhân của tình trạng này có liên quan đến rối loạn nội tiết, viêm nhiễm, các bệnh lý bẩm sinh, lối sống không lành mạnh hoặc tiếp xúc với hóa chất độc hại gây ảnh hưởng đến chất lượng và số lượng tinh trùng.
• Vô sinh không có tinh trùng có nghĩa là tình trạng tinh dịch của nam giới không có sự hiện diện của tinh trùng. Đây là tình trạng nghiêm trọng hơn và có thể chia thành hai loại là vô tinh do tắc nghẽn và vô tinh không do tắc nghẽn. Các vấn đề di truyền, tổn thương hệ thống sinh dục hoặc các bệnh lý liên quan đến tinh hoàn… có thể là nguyên nhân gây vô sinh không có tinh trùng ở nam giới.

Một số vấn đề ở tinh trùng dẫn đến vô sinh nam

Theo các chuyên gia, vấn đề vô sinh nam có thể được chia thành hai trường hợp chính, bao gồm:

1. Có tinh trùng như ít và yếu

Tình trạng nam giới có tinh trùng nhưng vẫn vô sinh có thể do tinh trùng gặp vấn đề về số lượng và chất lượng. Theo thống kê từ kết quả kiểm tra tinh dịch ở các phòng xét nghiệm cho thấy tỷ lệ tinh trùng bất thường ở nam giới nhiều hơn 4-10% so với tinh trùng bình thường. Một số thuật ngữ chỉ tình trạng tinh trùng bất thường hay gặp bao gồm:

• Cực khoái khô: Đây là tình trạng người đàn ông đạt cực khoái nhưng không xuất tinh. Nguyên nhân có thể do xuất tinh ngược dòng, rối loạn di truyền, bất thường cơ quan sinh sản hoặc rối loạn chức năng tình dục nghiêm trọng…
• Tinh dịch ít: Tổng lượng tinh trùng sau khi xuất ra ít hơn 1,5ml dung dịch, hiện tượng này có thể xảy ra do tình trạng xuất tinh ngược dòng.
• Mật độ tinh trùng thấp: Khi mật độ tinh trùng thấp hơn bình thường kèm theo khả năng di động kém, hình dạng bất thường. Mật độ tinh trùng thấp có thể do bệnh celiac, tác dụng phụ của một số loại thuốc, bệnh giãn tĩnh mạch thừng tinh, rối loạn nội tiết tố, bệnh lý ác tính hoặc do đến từ môi trường sống và thói quen sinh hoạt không lành mạnh.
• Tinh trùng di động kém: Theo công bố từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nam giới có 5 triệu tinh trùng di động được xếp vào nhóm vô sinh nặng, từ 2-20 triệu tinh trùng thuộc nhóm vô sinh mức độ trung bình và hơn 20 triệu tinh trùng được xem là bình thường.
• Quái tinh: Khi tỷ lệ tinh trùng có hình thái bất thường cao hơn 96% sẽ được gọi là quái tinh. Đặc trưng của hình thái tinh trùng bất thường sẽ có đầu kim, thêm đuôi, thêm đầu hoặc bất đuôi. Phần lớn nguyên nhân gây quái tinh đến từ yếu tố di truyền.
• Thiểu nhược quái tinh: Khi cả số lượng, hình thái và độ di động của tinh trùng đều bất thường được xem là thiểu nhược quái tinh. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng vô sinh ở nam giới.
• Tinh trùng hoại tử: Đây là tình trạng khá hiếm gặp và đến nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân.
• Tăng bạch cầu trong tinh dịch: Trong trường hợp này, vấn đề bất thường không nằm ở tinh trùng mà đến từ tinh dịch, lượng tế bào bạch cầu trong tinh dịch cao có thể gây tổn thương tinh trùng và làm giảm chức năng thụ tinh với trứng.

2. Không có tinh trùng trong tinh dịch

Không có tinh trùng (vô tinh) được hiểu là tình trạng mẫu tinh dịch của nam giới sau khi xuất tinh không có chứa các tế bào tinh trùng. Tình trạng này chỉ được xác định sau khi làm hai mẫu xét nghiệm tinh dịch đồ, cách nhau ít nhất 2 tuần và không tìm thấy tinh trùng trong mẫu trước và sau ly tâm với lực ly tâm tương đối là 3.000 vòng/phút, trong 15 phút.

Nguyên nhân gây vô tinh được chia làm hai loại, bao gồm:

• Vô tinh bế tắc (OA): Trong trường hợp này, quá trình sản xuất tinh trùng vẫn diễn ra bình thường, nhưng tinh trùng không thể được xuất ra ngoài do tắc nghẽn. Tình trạng này thường xảy ra với những trường hợp bệnh nhân không có ống dẫn tinh, sau khi triệt sản, bị viêm nhiễm hoặc biến chứng sau phẫu thuật vùng bẹn bìu.
• Vô tinh không bế tắc (NOA): Đây là tình trạng mà quá trình sản xuất tinh trùng bị tổn thương hoặc ngừng hoạt động. Nam giới gặp tình trạng này thường do các bất thường về di truyền, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tinh hoàn ẩn, teo tinh hoàn hoặc suy sinh dục…

Phương pháp chẩn đoán vô sinh do tinh trùng ở nam giới

Xét nghiệm phân tích tinh dịch đồ được xem là phương pháp thường quy trong việc chẩn đoán tình trạng tinh trùng bất thường, vô tinh ở nam giới.

Để kết quả tinh dịch đồ được chính xác nhất, người nam được khuyến cáo nên kiêng xuất tinh trong vòng 2-5 ngày trước khi lấy mẫu. Mẫu tinh dịch sẽ được thu thập thông qua phương pháp thủ dâm, sau đó được đưa đến phòng lab và soi dưới kính hiển vi để phân tích các chỉ số quan trọng bao gồm số lượng, hình dạng, độ di động của tinh trùng…

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định người nam thực hiện các xét nghiệm bổ sung bao gồm xét nghiệm máu kiểm tra hormone, siêu âm bìu, sinh thiết tinh hoàn để xác định nguyên nhân gây vô sinh cụ thể.

>> Xem thêm: Kết quả tinh dịch đồ vô sinh.

Nam giới vô sinh do tinh trùng có cơ hội thụ thai không?

Bác sĩ Nguyên cho biết, nam giới bị vô sinh do tinh trùng vẫn có cơ hội thụ thai nếu điều trị sớm và giải quyết nguyên nhân bằng các phương pháp như phẫu thuật, điều trị nhiễm trùng, bổ sung nội tiết ngoại sinh… Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp vô sinh nam đều chẩn đoán được nguyên nhân. Khi đó, các phương pháp hỗ trợ sinh sản sẽ là lựa chọn phù hợp hợp giúp nam giới có thể hiện thực hóa giấc mơ có con chính chủ của mình.

Với sự phát triển của y học hiện đại ngày nay, các kỹ thuật trích tinh trùng từ mào tinh để tìm kiếm tinh trùng làm thụ tinh ống nghiệm đã được chứng minh có tiên lượng tốt trong điều trị vô sinh nam. Đặc biệt, phương pháp phẫu thuật trích tinh trùng từ tinh hoàn bằng phương pháp vi phẫu micro-TESE cho thấy tỷ lệ thu nhận tinh trùng khoảng 60-70%, riêng đối với các trường hợp giảm sinh tinh thì khả năng thu nhận tinh trùng bằng micro-TESE có thể lên tới 80%.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, sau khi thu thập được những “tinh binh” hiếm hoi từ thủ thuật và tiến hành sàng lọc để chọn ra những “tinh binh” khỏe mạnh nhất, các chuyên gia sẽ ưu tiên thực hiện phương pháp bơm tinh trùng vào bào tương noãn – ICSI thay cho phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm cổ điển, nhờ đó có thể làm tăng tỷ lệ trứng thụ tinh và tối ưu cơ hội mang thai thành công và sinh con khỏe mạnh.

>> Xem thêm: Không có tinh trùng nên ăn gì?

Đặt lịch khám tại IVF Tâm Anh nếu có biểu hiện vô sinh do tinh trùng

Quy tụ đội ngũ y bác sĩ và đội ngũ chuyên viên labo giỏi chuyên môn, dày kinh nghiệm, thường xuyên cập nhật phác đồ tiên tiến và ứng dụng các kỹ thuật hiện đại, điều trị toàn diện… IVF Tâm Anh đã thành công giúp hàng triệu nam giới vô sinh có cơ hội làm cha cũng như cải thiện đời sống chăn gối.

Với tỷ lệ vô sinh nam ngày càng tăng cao và có xu hướng trẻ hóa như hiện nay, các chuyên gia luôn khuyến cáo nam giới nên quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe sinh sản của mình và chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế cho chuyên khoa Nam học để được kiểm tra và tầm soát các nguy cơ gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, từ đó lên kế hoạch điều trị đúng cách và kịp thời.

Tại IVF Tâm Anh, các bác sĩ hiếm muộn nam luôn đồng hành và lắng nghe những nỗi niềm “khó nói” của các quý ông và đưa ra lời khuyên hữu ích nhất cho tình trạng của mỗi người.

Nam giới có nhu cầu thăm khám và kiểm tra các biểu hiện vô sinh do tinh trùng tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh có thể liên hệ đặt lịch tại thông tin sau:

Hy vọng những thông tin được chia sẻ từ bài viết đã giải đáp được thắc mắc của các quý ông về vô sinh có tinh trùng không. Việc điều trị giúp nam giới vô sinh có thể có con hiện nay là hoàn toàn khả thi. Tuy nhiên mỗi trường hợp cần được đánh giá cẩn thận bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, từ đó đảm bảo rằng nam giới có thể nhận được sự hỗ trợ tốt nhất cho khả năng sinh sản của mình.