Thụ tinh ống nghiệm IVF là gì? Quy trình kỹ thuật & chỉ định

Năm 1978, em bé đầu tiên từ IVF – Louise Brown ra đời mở ra kỷ nguyên mới cho sự phát triển của thụ tinh ống nghiệm IVF. Tại Việt Nam, sau hơn 10 năm nghiên cứu và chuẩn bị, Bộ Y tế chính thức cấp phép để thực hiện những ca IVF đầu tiên vào năm 1997. Vào ngày 30/4/1998 3 em bé IVF thành công cùng chào đời một ngày mang đến những hy vọng, niềm tin cho những gia đình vô sinh, hiếm muộn trên hành trình tìm con.

Thụ tinh trong ống nghiệm IVF là gì?

Thụ tinh ống nghiệm (tiếng Anh là In vitro fertilization – IVF) là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản được thực hiện phổ biến; trong đó tinh trùng và noãn được thụ tinh để tạo ra phôi trong phòng lab. Sau một khoảng thời gian nuôi cấy, phôi được chuyển vào tử cung của người phụ nữ để mang thai. (1)

Khi nào cần áp dụng phương pháp IVF?

Thụ tinh trong ống nghiệm là một phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay cho những cặp vợ chồng hiếm muộn, chậm con, phụ nữ hoặc nam giới mắc các bệnh lý về đường sinh sản khó có con tự nhiên. Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) khuyến nghị, nên bắt đầu việc thăm khám khi cặp đôi có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp tránh thai trong vòng 12 tháng, hoặc trong vòng 6 tháng đối với phụ nữ trên 35 tuổi.

Một số bệnh lý có thể làm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản tự nhiên của bạn và trong trường hợp này bạn có thể xem xét đến các phương pháp hỗ trợ sinh sản:

• Vô sinh do rối loạn phóng noãn, đã cắt bỏ vòi trứng, tổn thương hoặc tắc vòi trứng…
• Vô sinh do các bệnh lý tại buồng tử cung như: u xơ tử cung, lạc nội mạc cổ tử cung…
• Vô sinh do tinh trùng yếu, xuất tinh ngược, vô tinh hoặc tinh trùng ít…
• Cặp vợ chồng lớn tuổi, dự trữ buồng trứng ở người vợ suy giảm.
• Áp dụng phương pháp bơm tinh trùng nhiều lần nhưng thất bại.
• Vô sinh – hiếm muộn chưa rõ nguyên nhân.
• Các cặp vợ chồng mang gen bệnh như Thalassemia, Hemophilia… cần sàng lọc phôi tiền làm tổ để giảm thiểu nguy cơ sinh con mắc bệnh.

Một số sự kiện không mong đợi khi thực hiện thụ tinh IVF

IVF là kỹ thuật an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh có thể đối mặt với một số sự kiện không mong đợi như sau: (2)

• Bầm tím da và đau tại chỗ tiêm thuốc kích trứng, buồn nôn hay nôn, phản ứng dị ứng, căng vú và tăng tiết dịch âm đạo. Biến chứng này thường không phổ biến và không nặng nề.
• Hội chứng quá kích buồng trứng: Hầu hết các triệu chứng của hội chứng QKBT (buồn nôn, chướng bụng) là nhẹ và thường biến mất trong vài ngày sau khi chọc hút mà không cần điều trị. Chỉ có khoảng 0,3% các chu kỳ điều trị thụ tinh ống nghiệm gặp phải hội chứng QKBT nghiêm trọng với biểu hiện đau bụng dữ dội, khó thở, hai buồng trứng to (Kupka, 2014). Hội chứng QKBT có thể gây ra biến chứng cục máu đông và suy thận dù rất hiếm, dưới 1%.
• Đau bụng sau thủ thuật chọc hút noãn: Hầu hết bệnh nhân không đau hoặc chỉ đau nhẹ và đáp ứng tốt với các loại thuốc giảm đau thông thường. Có ít hơn 1% các trường hợp cần nhập viện vì đau bụng nghiêm trọng. Triệu chứng đau thường tỷ lệ thuận với số lượng noãn thu được.
• Tổn thương các cơ quan xung quanh buồng trứng như bàng quang, ruột hoặc mạch máu khi chọc hút noãn: Tỷ lệ của biến chứng này là rất hiếm. Nguy cơ chảy máu trong ổ bụng chỉ khoảng 0,3%.
• Nhiễm trùng vùng chậu. Hiện nay, nhiễm trùng vùng chậu sau chọc hút nang noãn không phổ biến, khoảng 0,1-0,5%.
• Không thu được noãn hoặc noãn thu được không trưởng thành. Có khoảng 10-30% noãn chưa trưởng thành tại thời điểm chọc hút. Một vài trong số đó có khả năng tiếp tục phát triển thành noãn trưởng thành để thụ tinh với tinh trùng. Số lượng noãn không trưởng thành có xu hướng tăng dần theo tuổi người phụ nữ.
• Không có noãn thụ tinh hoặc noãn thụ tinh nhưng bị thoái hóa trước khi phân chia thành phôi. Không phải tất cả các noãn đều có thể thụ tinh và không phải tất cả các noãn được thụ tinh đều phát triển thành phôi. Tỷ lệ thất bại thụ tinh hoàn toàn ở chu kỳ IVF khoảng 5-10% và giảm xuống còn 2-3% ở chu kỳ ICSI.
• Phôi thụ tinh bất thường hoặc ngừng phát triển. Số lượng phôi bất thường di truyền tăng tỷ lệ thuận theo tuổi của người phụ nữ. Nguy cơ phôi bất thường ở nhóm phụ nữ từ 25-30 tuổi là 25% và tăng lên trên 60% ở độ tuổi trên 40.
• Thất bại làm tổ: Đây là kết quả không mong muốn được quan tâm nhiều nhất trong điều trị thụ tinh ống nghiệm. Một số yếu tố gây thất bại làm tổ bao gồm: mẹ lớn tuổi, chất lượng noãn kém, chất lượng tinh trùng kém, đặc điểm nội mạc tử cung và một số bệnh lý khác đi kèm.
• Thai ngoài tử cung: Trong các thai kỳ tự nhiên, tỷ lệ thai ngoài tử cung trung bình khoảng 1% và con số này tăng lên trong các chu kỳ IVF, từ 1,5-2,1% .
• Sẩy thai sớm hoặc thai ngưng tiến triển. Mặc dù tỷ lệ có thai nhờ vào kỹ thuật IVF đang dần được cải thiện, nguy cơ sảy thai sớm hoặc thai ngưng tiến triển trung bình khoảng 12,5%.

Một số những sự kiện không mong đợi kể trên khó có thể được dự phòng bởi nhiều yếu tố nguy cơ cũng như nguyên nhân chưa được hiểu rõ. Chính vì thế, những cặp vợ chồng đến điều trị vô sinh hiếm muộn tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh luôn được tư vấn, hướng dẫn và theo dõi kỹ lưỡng để mang lại một kết quả điều trị thành công và tối thiểu hóa các biến chứng cho người bệnh.

>> Xem thêm: Trước khi làm IVF cần chuẩn bị những gì? 15 điều cần lưu ý

Quy trình thực hiện IVF

Một chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm thường bao gồm các bước sau: (3)

• Kích thích buồng trứng (KTBT);
• Chọc hút noãn;
• Chuẩn bị tinh trùng;
• Thụ tinh ống nghiệm và nuôi cấy phôi;
• Chuyển phôi;
• Hỗ trợ hoàng thể sau chuyển phôi;

Trong một số trường hợp, người bệnh sẽ được cung cấp thêm phiếu thông tin về một số kỹ thuật khác như:

• Hỗ trợ phôi thoát màng;
• Hoạt hóa noãn nhân tạo;
• Đánh giá khả năng sống của tinh trùng bằng phương pháp nhược trương (HOS-test);
• Nuôi trưởng thành noãn non trong ống nghiệm;
• Nuôi cấy phôi với hệ thống camera theo dõi liên tục (time-lapse);
• Chẩn đoán di truyền tiền làm tổ (PGT);
• Quan sát thoi vô sắc bằng hệ thống ánh sáng phân cực;
• Trữ lạnh tinh trùng;
• Hiến noãn;
• Hiến tinh trùng;
• Ngân hàng tinh trùng;
• Thu nhận tinh trùng từ thủ thuật (PESA, MESA, TESE, micro TESE).

1. Kích thích buồng trứng

Sự thành công của thụ tinh ống nghiệm phần lớn phụ thuộc vào sự phát triển của nhiều nang noãn thông qua quá trình kích thích buồng trứng. Người phụ nữ được hẹn đến khám vào ngày 2 vòng kinh để bắt đầu KTBT. Các loại thuốc kích thích nang noãn phát triển thường có thành phần chính là hormone FSH/LH và được sử dụng theo đường tiêm dưới da hay tiêm bắp trong khoảng từ 9-12 ngày. Bên cạnh đó một số loại thuốc khác cũng được phối hợp sử dụng để ngăn phóng noãn sớm, bắt đầu vào ngày 5 hoặc 6 của chu kỳ KTBT.

Sự phát triển của các nang noãn được theo dõi bằng siêu âm và xét nghiệm máu định lượng nội tiết vào những ngày tái khám, khoảng 2-3 lần trong mỗi chu kỳ điều trị. Khi có nang noãn 17 mm, bác sĩ sẽ chỉ định mũi thuốc kích thích trưởng thành noãn sau cùng. Đây là mũi thuốc quan trọng, bắt buộc sử dụng theo đúng ngày giờ mà bác sĩ đã hướng dẫn để đảm bảo việc thu nhận noãn tối ưu sau đó.

>> Giải đáp: Làm IVF có đau không?

2. Chọc hút noãn

Sau mũi thuốc kích thích trưởng thành noãn sau cùng khoảng từ 34 – 38 giờ, người bệnh sẽ được tiến hành thủ thuật chọc hút noãn có gây mê. Đây là kỹ thuật lấy noãn ra khỏi buồng trứng dưới hướng dẫn siêu âm theo ngã âm đạo.

Hầu hết, người bệnh không cảm thấy đau trong quá trình thực hiện nhờ vào thuốc gây mê sử dụng theo đường tĩnh mạch. Dưới hướng dẫn của siêu âm, một kim nhỏ đưa qua âm đạo vào từng nang noãn, hút phần dịch nang có chứa noãn để đưa ngay vào phòng lab thụ tinh ống nghiệm. Thủ thuật chọc hút noãn thường kéo dài từ 15 – 20 phút. (4)

3. Chuẩn bị tinh trùng

Vào ngày chọc hút noãn, người chồng được hướng dẫn lấy mẫu tinh dịch tươi tại bệnh viện. Nếu không thể có mặt vào ngày chọc hút noãn hoặc có tiền sử xuất tinh khó, người chồng có thể lấy mẫu tinh dịch trước ngày chọc hút noãn để trữ lạnh. Người chồng nên xuất tinh từ 2 – 5 ngày trước thời điểm lấy mẫu. Trong một số trường hợp, người chồng được lấy tinh trùng từ các thủ thuật trích tinh trùng như TESE, micro TESE.

Nếu người chồng vô tinh thất bại lấy mẫu từ các thủ thuật trích tinh trùng hoặc thực hiện IVF cho phụ nữ độc thân, mẫu tinh dịch trữ lạnh từ ngân hàng tinh trùng có thể được sử dụng thay thế.

Sau khi có mẫu, tinh dịch được lọc rửa để thu nhận tinh trùng chất lượng tốt và thụ tinh với noãn.

4. Thụ tinh ống nghiệm và nuôi cấy phôi

Sau khi chọc hút, noãn được chuyển đến phòng lab phôi học để thụ tinh với tinh trùng của người chồng. Có hai cách để thực hiện thụ tinh cho noãn:

• Thụ tinh cổ điển (IVF cổ điển): 2 giờ sau khi chọc hút, noãn được thụ tinh với mẫu tinh trùng, mô phỏng lại quá trình thụ tinh tương tự như trong cơ thể của người mẹ.
• Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI): 2 giờ sau chọc hút, các tế bào bên ngoài của noãn được loại bỏ để lựa chọn noãn trưởng thành. Từng tinh trùng được tiêm vào từng noãn bằng kim ICSI. Đây là kỹ thuật tiên tiến đang ngày càng được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm hỗ trợ sinh sản trong nước và thế giới.
• Khoảng 16-18 giờ sau ICSI/IVF cổ điển, chuyên viên phôi học sẽ kiểm tra sự thụ tinh của noãn và tinh trùng. Những noãn thụ tinh được theo dõi tiếp tục để đánh giá hình thái và quá trình phân chia của phôi đến ngày 3, ngày 5.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.Hồ Chí Minh, chúng tôi ứng dụng hệ thống time-lapse cho tất cả phôi của người bệnh. Time-lapse là hệ thống theo dõi và đánh giá chất lượng phôi từ thời điểm thụ tinh đến phôi ngày 5 hoặc 6 bằng cách ghi ảnh liên tục mỗi vài phút.

Sự phát triển của phôi là một quá trình liên tục; do đó, theo dõi động học sự phát triển của phôi giúp ghi nhận nhiều thông tin quan trọng góp phần tiên lượng khả năng phát triển cũng như làm tổ của phôi. Ngoài ra, với hệ thống time-lapse, phôi không cần được mang ra khỏi tủ cấy để đánh giá. Nhờ vậy, phôi được phát triển trong môi trường nuôi cấy ổn định và không bị xáo trộn với những thông số nghiêm ngặt.

Những phôi có chất lượng tốt sẽ được chuyển vào buồng tử cung (gọi là chuyển phôi tươi) hoặc trữ lạnh cho chu kỳ chuyển phôi trữ sau này. Các lý do cho việc trữ lạnh phôi như: tiết kiệm chi phí cho việc chọc hút noãn nhiều lần, ngăn ngừa hội chứng quá kích buồng trứng (QKBT) nghiêm trọng, bảo tồn chức năng sinh sản khi phải điều trị ung thư hoặc phẫu thuật. Phôi trữ lạnh sẽ được lưu trữ và gia hạn định kỳ mỗi 6 tháng. Phôi không đủ điều kiện sử dụng sẽ bị loại bỏ với sự đồng ý của cặp vợ chồng.

5. Chuyển phôi

Thủ thuật chuyển phôi có thể được thực hiện với phôi tươi hoặc phôi trữ lạnh. Trước thời điểm chuyển phôi, bác sĩ sẽ xem xét kết quả nuôi phôi của bệnh nhân và tư vấn số lượng phôi chuyển. Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.Hồ Chí Minh khuyến khích bệnh nhân chuyển một phôi để giảm tỷ lệ đa thai và các biến chứng của nó. Số lượng phôi cần chuyển tùy thuộc vào giai đoạn phát triển và chất lượng của phôi, phối hợp với tuổi và các yếu tố liên quan đến tiền sử người bệnh.

Thủ thuật chuyển phôi được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm ngã bụng. Bác sĩ đặt mỏ vịt vào âm đạo và vệ sinh cổ tử cung. Chuyên viên phôi học đưa phôi vào một catheter nhỏ, chuyển cho bác sĩ đưa đầu catheter vào cổ tử cung và buồng tử cung để đặt phôi. Hầu hết người bệnh không có cảm giác đau vào thời điểm được chuyển phôi vào buồng tử cung. Do đó, thủ thuật này không cần thực hiện dưới gây mê. Người bệnh có thể ra về ngay sau khi thủ thuật chuyển phôi kết thúc.

6. Hỗ trợ hoàng thể sau chuyển phôi

Hỗ trợ hoàng thể là phương pháp sử dụng thuốc progesterone để làm tăng khả năng làm tổ thành công của phôi sau khi được đưa vào buồng tử cung. Nếu có thai, người phụ nữ có thể tiếp tục dùng progesterone theo chỉ định và biết cách đặt thuốc sau chuyển phôi đúng tư thế của bác sĩ hướng dẫn.

Chi phí thực hiện IVF

Chi phí làm IVF bao nhiêu tiền sẽ tùy thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng vô sinh của hai vợ chồng, có các bệnh lý đi kèm hay không, đáp ứng thuốc kích thích buồng trứng như thế nào, có cần điều trị trước khi làm IVF hay không… Không ít trường hợp 2 vợ chồng chậm con đến thăm khám phát hiện được những bệnh lý có thể dẫn đến chậm con như vợ bị dính buồng tử cung, tắc ống dẫn trứng, chồng bị vô tinh do teo tinh hoàn, mất đoạn nhiễm sắc thể…

Hiện nay chi phí thực hiện IVF tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh dao động từ 90 – 130 triệu đồng. Mức giá này có thể ít hơn hoặc nhiều hơn tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của vợ chồng trong quá trình điều trị.

LƯU Ý: Mức giá trên chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm cập nhật bài viết. Quý khách hàng liên hệ trực tiếp bệnh viện để được tư vấn cụ thể về chi phí tại thời điểm sử dụng dịch vụ.

Tỷ lệ IVF thành công tại Tâm Anh HCM

Hiện nay tỷ lệ thành thành công trong thụ tinh ống nghiệm tại IVF Tâm Anh TP.HCM trong năm 2021 cao. IVF Tâm Anh TP.HCM được biết đến là một đơn vị Hỗ trợ sinh sản chuyên tiếp nhận những ca khó.

Theo Thạc sĩ, Bác sĩ Giang Huỳnh Như – Giám đốc Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM, có đến 67% bệnh nhân đến điều trị trên 35 tuổi, trong đó 30% được chẩn đoán thất bại làm tổ nhiều lần. Thất bại làm tổ nhiều lần theo định nghĩa của Hiệp hội sinh sản và nội tiết châu Âu Eshre là những người phụ nữ đã chuyển phôi từ 3 lần trở lên mà chưa thành công.

Đây là niềm vui, niềm hạnh phúc vô bờ cho đội ngũ bác sĩ, ekip labo những người đang ngày đêm cùng đồng lòng cho từng bệnh nhân, từng cặp vợ chồng để có thể mang thêm nhiều hạnh phúc đến cho các gia đình.

>> Thắc mắc: Tuổi thọ của trẻ thụ tinh nhân tạo thế nào? Có ảnh hưởng gì không?

Giới thiệu dịch vụ IVF tại Tâm Anh

Không ít cặp vợ chồng mong con lâu năm, thất bại chuyển phôi nhiều lần… thường đến IVF Tâm Anh TP.HCM để tìm cơ hội cuối, trước khi xin trứng, xin tinh trùng, mang thai hộ hoặc tắt đi niềm hy vọng có con của chính mình. Hiểu được sự kỳ vọng đó, IVF Tâm Anh TP.HCM chắt chiu từng cơ hội để các cặp vợ chồng vô sinh được toại nguyện giấc mơ đón con yêu chính chủ khỏe mạnh về nhà.

Ý tưởng về một trung tâm IVF có đầy đủ 3 mắt xích vô sinh nữ – vô sinh nam – labo phôi học tạo nên nền tảng vững chắc, một thế mạnh đặc biệt góp phần tối ưu tỷ lệ thành công của IVF Tâm Anh TP.HCM, đặc biệt đối với những ca khó.

Bên cạnh đó, IVF Tâm Anh TP.HCM cũng là đơn vị đi đầu trong việc ứng dụng các phương pháp điều trị hiện đại trên thế giới về Việt Nam, là đơn vị được Bộ y tế cấp phép và nghiên cứu ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu tự thân trong hỗ trợ sinh sản giúp cho nhiều phụ nữ có niêm mạc mỏng thất bại làm tổ nhiều lần đón được con yêu, hệ thống nuôi phôi bằng động học kết hợp trí tuệ nhân tạo tối ưu hóa về vấn đề nuôi phôi, quan sát và đánh giá, chọn lọc phôi tốt nhất.

Ngoài ra còn nhiều phương pháp hiện đại được ứng dụng như: Xét nghiệm chẩn đoán di truyền tiền làm tổ (PGT), xét nghiệm di truyền tiền làm tổ dựa trên công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng, ERA test xét nghiệm giúp xác định cửa sổ làm tổ của niêm mạc…

Đạt được thành công đã khó nhưng duy trì và nâng cao chất lượng điều trị, dịch vụ chăm sóc khách hàng là điều quyết định uy tín và đẳng cấp của IVF Tâm Anh TP.HCM. Hệ thống quản trị chất lượng của IVF Tâm Anh TP.HCM được xây dựng với hàng trăm tiêu chuẩn nghiêm ngặt và được đánh giá định kỳ hàng tháng bởi đơn vị kiểm định độc lập. Dựa vào kết quả đánh giá khách quan với những thang đo chi tiết, những cải tiến kịp thời được áp dụng nhằm nâng cao chất lượng điều trị của Trung tâm.

Bên cạnh đó, với dịch vụ cao cấp tại một tầng riêng biệt, chăm sóc khách hàng tận tâm từ những điều nhỏ nhất, IVF Tâm Anh TP.HCM mang đến tâm lý thoải mái cho các cặp vợ chồng, góp phần tăng hiệu quả điều trị, giúp hành trình tìm kiếm con yêu càng nhanh tới đích.

Đặc biệt, IVF Tâm Anh TP.HCM quản trị thông tin khách hàng bằng hệ thống nhận diện vân tay, đảm bảo tính chính xác ở tất cả các khâu. Các phòng chức năng như phòng gia đình giúp người thân theo dõi quá trực tiếp trình chọc hút trứng, chuyển phôi thông qua màn hình tivi; phòng chờ khám, phòng lấy tinh trùng tiện nghi, riêng tư đặc biệt giúp người chồng không còn tâm lý e ngại khi đến điều trị… Đội ngũ chuyên gia, bác sĩ và nhân viên thấu hiểu tâm lý, sẵn sàng hỗ trợ khách hàng tốt nhất.

IVFTA còn xây dựng cộng đồng bệnh nhân vô sinh IVF Tâm Anh – Hội các mẹ mong con và Hội IVF Tâm Anh HCM – nơi các cặp vợ chồng thoải mái chia sẻ kinh nghiệm khi làm IVF, những thắc mắc liên quan đến quy trình làm IVF tại Bệnh viện Tâm Anh…, và động viên, khích lệ nhau trên hành trình đón con yêu về với gia đình mình.

Nếu bạn quan tâm đến dịch vụ làm thụ tinh ống nghiệm tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh có thể liên hệ:

️Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Hệ thống BVĐK Tâm Anh hiện đang dẫn đầu cả nước về tỷ lệ thành công trong thụ tinh ống nghiệm cao hàng đầu cả nước. Điều trị hiệu quả các bệnh lý vô sinh nam nữ như phụ nữ bị buồng trứng đa nang, người có dự trữ buồng trứng thấp, lớn tuổi đi kèm nhiều bệnh lý, mong con nhiều năm, thất bại nhiều lần, được chỉ định xin trứng, xin tinh trùng, mang thai hộ ở các trung tâm trước đó…