Mổ TESE (mở bìu lấy tinh trùng từ tinh hoàn) khi nào?

Mổ TESE là kỹ thuật quan trọng trong điều trị vô sinh nam khi tinh dịch hoàn toàn không có tinh trùng. Đây là giải pháp mang lại cơ hội làm cha cho nhiều người, đặc biệt ở các trường hợp vô tinh bế tắc hoặc vô tinh không bế tắc còn khả năng sinh tinh. Hiểu rõ khi nào nên thực hiện thủ thuật này sẽ giúp bệnh nhân tiết kiệm thời gian, chi phí, tối ưu hiệu quả điều trị và tránh phẫu thuật không cần thiết.

Thủ thuật mổ TESE là gì?

TESE (Testicular Sperm Extraction) là kỹ thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn bằng cách rạch một đường nhỏ trên nhu mô tinh hoàn để thu mẫu mô chứa tinh trùng. Phương pháp này được chỉ định cho cả vô tinh bế tắc (OA) và vô tinh không bế tắc (NOA) khi tinh trùng không hiện diện trong tinh dịch. (1)

Ngoài ra, TESE cũng được áp dụng cho các trường hợp thiểu – nhược – dị dạng tinh trùng nặng (sOAT) khi đã thực hiện ICSI bằng tinh trùng xuất tinh nhưng không đạt kết quả, nhằm tối ưu khả năng thu được tinh trùng chất lượng hơn từ tinh hoàn.

Trường hợp nào nên thực hiện và không nên thực hiện TESE?

Trước khi quyết định mổ TESE, người bệnh và bác sĩ cần đánh giá kỹ lưỡng sức khỏe sinh sản, khả năng tìm thấy tinh trùng và cân nhắc toàn bộ chi phí, thủ tục, kể cả quyền lợi BHYT. Xác định đúng chỉ định giúp tăng tỷ lệ thành công, còn nhận biết chống chỉ định giúp tránh phẫu thuật không cần thiết và giảm thiểu rủi ro cho người bệnh. Cụ thể:

1. Chỉ định

Phương pháp TESE được khuyến nghị thực hiện nhằm tối đa khả năng thu được tinh trùng và hỗ trợ điều trị vô sinh. Các chỉ định thực hiện kỹ thuật này bao gồm:

• Vô tinh do tắc nghẽn: Ở vô tinh do tắc nghẽn (Obstructive Azoospermia – OA), tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng bình thường nhưng đường dẫn tinh bị chặn (tắc ống dẫn tinh, mào tinh, ống phóng tinh). TESE là phương pháp phổ biến thường được sử dụng để lấy tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn. Tỷ lệ thành công trong nhóm bệnh nhân này thường cao vì tinh trùng vẫn hiện diện trong tinh hoàn.
• Vô tinh không do tắc nghẽn: Trong vô tinh không do tắc nghẽn (Non-obstructive Azoospermia – NOA), khả năng sinh tinh bị suy giảm nhưng vẫn có những vùng nhỏ trong tinh hoàn có thể tạo tinh trùng. Khi các phương pháp nội tiết không mang lại hiệu quả, TESE hoặc Micro-TESE sẽ được chỉ định thực hiện để tìm tinh trùng ở các vùng này. Đây là bước quan trọng giúp duy trì cơ hội làm cha bằng chính tinh trùng của bệnh nhân.

Ngoài ra, TESE còn được xem xét ở những bệnh nhân thiểu nhược tinh trùng nặng (sOAT) đã thất bại với ICSI từ tinh trùng xuất ra, nhằm tìm nguồn tinh trùng chất lượng hơn để nâng cao khả năng thụ tinh.

2. Chống chỉ định

Bác sĩ sẽ loại trừ các trường hợp mà TESE không mang lại lợi ích hoặc đem đến nguy cơ quá cao cho người bệnh. Bao gồm:

• Người bệnh đã cắt bỏ cả hai tinh hoàn sẽ không thể thực hiện TESE do không còn mô tinh hoàn để thu mẫu.
• Trường hợp tinh hoàn bị tổn thương nặng, mất hoàn toàn chức năng sinh tinh (teo tinh hoàn nặng, tổn thương sau xạ trị, hoá trị liều cao hoặc chấn thương nghiêm trọng) cũng không nên thực hiện phẫu thuật vì cơ hội tìm được tinh trùng gần như bằng không.
• Những người mang bất thường di truyền nặng như đột biến mất đoạn vùng AZFa hoặc AZFb được xem là những trường hợp chống chỉ định tuyệt đối, do khả năng thu tinh trùng bằng TESE hay Micro-TESE là không khả thi. Các trường hợp bất thường nhiễm sắc thể khác như hội chứng Klinefelter cũng cần được tư vấn kỹ trước khi can thiệp.
• Các bệnh lý liên quan đến việc chống chỉ định sử dụng thuốc gây mê và thuốc gây tê.

Mổ TESE có ưu và nhược điểm gì?

Tương tự như các phương pháp hỗ trợ tìm kiếm tinh trùng khác, TESE cũng có ưu điểm và nhược điểm riêng. Cụ thể:

1. Ưu điểm

TESE được xem là một trong những bước tiến quan trọng trong điều trị vô sinh nam. Thủ thuật này diễn ra tương đối nhanh, khoảng 30 phút đối với những trường hợp tắc nghẽn và khoảng 60 phút đối với những trường hợp không tắc nghẽn, giúp bệnh nhân sớm có tinh trùng để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm. Nếu lần đầu không thu được hoặc thu được số lượng tinh trùng ít, TESE có thể lặp lại ở cùng bên hoặc bên tinh hoàn còn lại sau một thời gian hồi phục, tăng cơ hội thành công.

Một ưu điểm khác của kỹ thuật này là TESE thường thu được lượng tinh trùng cao hơn so với các phương pháp ít xâm lấn khác như Testicular Sperm Aspiration (TESA), đặc biệt ở trường hợp nam giới vô tinh do bế tắc. Ngoài việc tìm tinh trùng, mẫu mô tinh hoàn lấy ra còn được dùng để phân tích mô học, giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng vô tinh là do tắc nghẽn hay không tắc nghẽn, từ đó lựa chọn được hướng điều trị tối ưu cho người bệnh.

2. Nhược điểm

Bên cạnh ưu điểm, TESE cũng có những hạn chế mà bệnh nhân cần cân nhắc trước khi quyết định thực hiện. Phẫu thuật mở tinh hoàn có thể gây tổn thương mô, chảy máu, xơ hóa, thậm chí ảnh hưởng tạm thời đến nội tiết tố như Testosterone. Trong một số trường hợp vô tinh không bế tắc nặng hoặc có bất thường di truyền như đột biến mất đoạn vùng AZFa hoặc AZFb, dù đã mổ TESE vẫn có thể không thu được tinh trùng.

Ngoài ra, TESE yêu cầu cơ sở y tế có phòng mổ vô khuẩn, bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, có thể cần gây mê hoặc gây tê, do đó chi phí cao hơn các thủ thuật đơn giản. Bệnh nhân nên tìm hiểu kỹ về khả năng chi trả, quyền lợi BHYT hoặc bảo hiểm hỗ trợ trước khi quyết định.

Quy trình mở bìu lấy tinh trùng từ tinh hoàn TESE như thế nào?

Để thực hiện TESE, bác sĩ và bệnh nhân cần có sự phối hợp chặt chẽ từ khâu chuẩn bị đến chăm sóc sau mổ. Hiểu rõ quy trình giúp người bệnh yên tâm, chủ động về thủ tục, chi phí và tận dụng tối đa cơ hội thu tinh trùng thành công. Bao gồm:

1. Chuẩn bị trước thủ thuật

Bệnh nhân sẽ được khám tổng quát, xét nghiệm tinh dịch đồ, nội tiết và di truyền để đánh giá khả năng sinh tinh. Bác sĩ sẽ giải thích rõ quy trình, lợi ích, rủi ro và hướng dẫn bệnh nhân ký giấy đồng thuận. Đây cũng là lúc bệnh nhân chuẩn bị chi phí, kiểm tra quyền lợi BHYT hoặc bảo hiểm hỗ trợ.

2. Trong thủ thuật

Người bệnh sẽ được gây tê hoặc gây mê, sau đó bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ ở bìu, lấy mô tinh hoàn tại một hoặc vài vị trí. Mẫu được gửi ngay đến phòng labo phôi học để tách tìm tinh trùng. Nếu thực hiện Micro-TESE, bác sĩ dùng kính vi phẫu để chọn chính xác những vùng có khả năng chứa tinh trùng, giúp tăng tỷ lệ thành công và giảm tổn thương mô.

3. Sau thủ thuật và cách thu nhận tinh trùng

Tinh trùng thu được sẽ được sử dụng tươi cho ICSI hoặc bảo quản đông lạnh cho các lần điều trị sau. Bệnh nhân cần nghỉ ngơi, giữ vết mổ sạch, uống thuốc theo chỉ định và tái khám đúng hẹn. Tránh vận động mạnh để giảm nguy cơ sưng, chảy máu và giúp tinh hoàn hồi phục nhanh hơn.

Lưu ý chung đối với thủ thuật TESE

Để đạt được kết quả tốt và giảm thiểu rủi ro, người bệnh cần nắm rõ những lưu ý quan trọng trước khi tiến hành TESE. Đầu tiên, bệnh nhân cần trao đổi kỹ với bác sĩ về mục tiêu điều trị, khả năng thành công, biến chứng có thể gặp phải khi thực hiện, chi phí cũng như các quyền lợi khác. Việc chuẩn bị đầy đủ thủ tục ngay từ đầu giúp tiết kiệm thời gian và tránh những lo lắng không cần thiết.

Trước khi thực hiện thủ thuật, bệnh nhân sẽ được xét nghiệm tinh dịch, kiểm tra nội tiết và di truyền để đánh giá khả năng sinh tinh. Những thuốc ảnh hưởng đến đông máu hoặc bệnh lý nền cần được điều chỉnh để đảm bảo an toàn khi phẫu thuật. Trong quá trình thực hiện TESE, bác sĩ tiến hành trong môi trường vô khuẩn, mô tinh hoàn được lấy cẩn thận và chuyển ngay tới labo để tìm tinh trùng.

Sau thủ thuật, bệnh nhân cần giữ vệ sinh sạch sẽ vùng bìu, mang đồ lót nâng đỡ, chườm lạnh để giảm sưng và tuân thủ sử dụng thuốc giảm đau hoặc kháng sinh theo đúng chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần tránh vận động mạnh, tái khám đúng hẹn và theo dõi nội tiết tố Testosterone để phát hiện sớm nếu có suy giảm. Nếu cần lặp lại thủ thuật, nên đợi khoảng từ 6 – 12 tháng hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ để tinh hoàn hồi phục hoàn toàn, tăng khả năng thành công ở lần sau.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Mổ TESE không chỉ là một thủ thuật y khoa mà còn là bước ngoặt trong hành trình tìm kiếm cơ hội có con cho nhiều gia đình. Thực hiện TESE đúng thời điểm, dưới sự tư vấn và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa, sẽ giúp tối ưu khả năng thu tinh trùng, tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm thiểu rủi ro cho người bệnh.