Kết quả tinh dịch đồ vô sinh được đánh giá như thế nào? [GIẢI ĐÁP]

Tình trạng vô sinh có liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố từ phía người nam và người nữ. Tuy nhiên, theo nhiều thống kê cho thấy có tới hơn 30% các trường hợp vô sinh chỉ đến từ yếu tố nam giới, và 50% nguyên nhân gây vô sinh có sự góp mặt của yếu tố nguyên nhân từ nam giới.

Thông qua việc phân tích tinh dịch đồ, các chuyên gia có thể xác định các bất thường trong tinh trùng và tinh dịch của người nam, từ đó có kế hoạch điều trị chuyên sâu. Vậy kết quả tinh dịch đồ vô sinh là như thế nào? Câu hỏi này sẽ được giải đáp chi tiết qua bài viết dưới đây, cùng theo dõi nhé!

Tinh dịch đồ là xét nghiệm để chẩn đoán nguyên nhân vô sinh ở nam giới

Vô sinh là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến, ảnh hưởng đến nhiều cặp vợ chồng. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo cứ 6 người trưởng thành có 1 người vô sinh. Tại Việt Nam, vô sinh chiếm 7,7% dân số , trong đó có 50% nguyên nhân gây vô sinh xuất phát từ yếu tố nam giới.

Tinh dịch đồ được xem là một phương pháp xét nghiệm thường quy nhằm đánh giá các vấn đề như: mật độ tinh trùng, khả năng di chuyển, hình thái học và số lượng tinh trùng trong tinh dịch ở mỗi lần xuất tinh. Kết quả xét nghiệm tinh dịch đồ giúp phát hiện sớm những vấn đề liên quan đến tinh dịch và tinh trùng..

Kết quả tinh dịch đồ vô sinh là như thế nào?

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh cho biết, kết quả tinh dịch đồ chắc chắn là vô sinh khi không có tinh trùng (vô tinh) trong mẫu tinh dịch sau 2 lần xét nghiệm tinh dịch đồ, thường cách nhau 2 tuần. Nếu không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch, phần dịch lỏng hay toàn bộ tinh dịch thu được cần được quay ly tâm (3000 vòng/phút trong 15 phút). Cặn lắng sau ly tâm cần được khảo sát vi thể tìm tinh trùng. Hiện nay, tỷ lệ vô tinh chiếm khoảng 1% dân số và chiếm tới 10-15% bệnh nhân vô sinh nam.

>> Xem thêm: Cách đọc kết quả tinh dịch đồ và ý nghĩa thông số phiếu xét nghiệm

Cần xét nghiệm tinh dịch đồ bao nhiêu lần để đánh giá vô sinh?

Để đánh giá vô sinh, người nam cần thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ 2 lần cách nhau 2 tuần. Nếu kết quả ở cả 2 lần xét nghiệm đều không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch sẽ được chẩn đoán là vô tinh. Sau đó, bác sĩ sẽ tiến hành tìm hiểu nguyên nhân vô tinh là do tắc nghẽn hay không tắc nghẽn, đây là căn cứ để kết luận người nam có bị vô sinh hay không. (1)

Tiêu chí đánh giá kết quả tinh dịch đồ bất thường ở nam giới

Để đánh giá kết quả tinh dịch đồ bất thường, bác sĩ sẽ xem xét các tiêu chí sau:

• Vô tinh dịch: Nam giới không thể xuất tinh dịch khi lên cực khoái.
• Vô tinh: Không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch người nam sau khi xuất tinh.
• Ẩn tinh/Thiểu tinh nặng: Chỉ tìm thấy vài tinh trùng trong tinh dịch.
• Thiểu tinh: Mật độ tinh trùng < 16 triệu/ml tinh dịch.
• Nhược tinh: Tỷ lệ tinh trùng sống thấp hơn so với các trị số tham khảo.
• Quái tinh: Tinh trùng có hình thái bình thường < 4%.

Trong trường hợp kết quả tinh dịch đồ cho thấy bất thường, bác sĩ có thể đề nghị một số kiểm tra cận lâm sàng bổ sung để tìm nguyên nhân chính xác.

>> Xem thêm: Cách kiểm tra vô sinh tại nhà cho nam và nữ

Xét nghiệm tinh dịch đồ phát hiện vấn đề vô sinh nào ở nam giới?

Một số vấn đề vô sinh được phát hiện qua xét nghiệm tinh dịch đồ, bao gồm:

1. Vô sinh có tinh trùng

Tình trạng có tinh trùng trong tinh dịch nhưng vẫn khó thụ thai tự nhiên, có thể do tinh trùng gặp vấn đề về số lượng và chất lượng. Theo thống kê, tỷ lệ nam giới có tinh trùng bất thường nhiều hơn 4-10% nam giới có tinh trùng bình thường khi làm kiểm tra tinh dịch đồ ở phòng xét nghiệm.

Xét nghiệm tinh dịch đồ có thể xác định các yếu tố bất thường của tinh trùng làm cho nam giới bị vô sinh, chẳng hạn như:

• Mật độ tinh trùng thấp: Khi số lượng tinh trùng thấp hơn bình thường và kèm theo những vấn đề khác như khả năng di động kém, dị dạng… nói lên tình trạng sức khỏe sinh sản của người nam đang có vấn đề và tồn tại nguy cơ vô sinh.
• Tinh trùng di động kém: Theo WHO, tổng số tinh trùng di động (TMSC – total motile sperm count) trong một lần xuất tinh được xem là thước đo khả năng sinh sản của nam giới. Theo đó, nam giới có dưới TMSC dưới 2 triệu là vô sinh rất nặng, từ 2 đến 5 triệu tinh trùng di động được chẩn đoán vô sinh nặng, từ 5-10 triệu tinh trùng được xếp vào vô sinh mức độ trung bình và TMSC trên 10 triệu được xem là vô sinh thể nhẹ.
• Hình thái tinh trùng bất thường: Nếu phần lớn tinh trùng có hình dạng bất thường như tinh trùng đầu tròn, đầu hình kim, 2 đầu, cổ gập, 2 hay nhiều đuôi hoặc cụt đuôi cũng là nguyên nhân khiến nam giới gặp khó khăn trong việc mang thai tự nhiên.

>> Xem thêm: Bị vô sinh có tinh trùng không?

2. Vô sinh không có tinh trùng

Vô sinh không có tinh trùng hay còn gọi là vô tinh (Azoospermia) là tình trạng không có tinh trùng nào được tìm thấy trong tinh dịch. Đây là một trong những nguyên nhân nghiêm trọng nhất của vô sinh và cần được chẩn đoán chính xác qua xét nghiệm tinh dịch đồ. Có hai loại vô tinh chính, bao gồm:

• Vô tinh do tắc nghẽn: Xảy ra khi có tắc nghẽn trong đường dẫn tinh trùng, ngăn chặn tinh trùng di chuyển từ tinh hoàn đến tinh dịch. Nguyên nhân có thể xuất phát từ các vấn đề về cấu trúc hoặc tổn thương từ viêm nhiễm hay phẫu thuật trước đó.
• Vô tinh không do tắc nghẽn: Xảy ra khi quá trình sinh tinh gặp tổn thương hoặc đình trệ. Bệnh nhân gặp phải tình trạng này thường do có bất thường di truyền, tinh hoàn ẩn, teo tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh,…

Các xét nghiệm kết hợp tìm nguyên nhân vô sinh ở nam giới

Ngoài xét nghiệm tinh dịch đồ, các bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện thêm các xét nghiệm kết hợp khác để tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới. Các xét nghiệm bổ sung gồm có:

1. Siêu âm bìu

Siêu âm bìu là phương pháp đơn giản, không xâm lấn, cho phép các bác sĩ kiểm tra cấu trúc bất thường ở tinh hoàn, mào tinh hoàn và thừng tinh có nguy cơ gây vô sinh ở nam giới.

2. Xét nghiệm nội tiết tố

Xét nghiệm nội tiết tố được sử dụng để đánh giá sự cân bằng và hoạt động của các hormone nam trong cơ thể bao gồm hormone FSH, LH, Testosterone, Estrogene, Prolactine… Khi nồng độ các hormone này thay đổi bất thường có thể khiến quá trình sản sinh tinh trùng gặp rối loạn, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của nam giới.

3. Xét nghiệm nước tiểu sau khi xuất tinh

Xét nghiệm này giúp bác sĩ kiểm tra có tinh dịch tồn tại trong nước tiểu người nam hay không. Điều này gợi ý tình trạng xuất tinh ngược dòng, có nghĩa là tinh dịch di chuyển ngược vào trong bàng quang thay vì xuất ra từ dương vật trong quá trình xuất tinh.

4. Xét nghiệm di truyền

Xét nghiệm di truyền cho phép chẩn đoán tình trạng vô sinh nam liên quan tới các vấn đề đột biến gen, dị thường số nhiễm sắc thể, hoặc các vấn đề khác như hội chứng Klinefelter. Việc xác định các vấn đề di truyền không chỉ giúp chẩn đoán vô sinh mà còn là căn cứ để bác sĩ cân nhắc lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp.

5. Sinh thiết tinh hoàn

Trong trường hợp xét nghiệm tinh dịch đồ không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch (tình trạng vô tinh) hoặc số lượng tinh trùng rất thấp, sinh thiết tinh hoàn có thể được thực hiện để xác định tinh hoàn có khả năng sinh tinh nhưng không thể xuất ra ngoài (do tắc nghẽn), hoặc do tinh hoàn không sản xuất được tinh trùng (không do tắc nghẽn).

Đặc biệt, sinh thiết tinh hoàn ngoài mục đích tìm nguyên nhân gây vô sinh còn được dùng để thu thập tinh trùng để sử dụng cho các biện pháp hỗ trợ sinh sản.

6. Siêu âm qua ngã trực tràng

Siêu âm trực tràng được sử dụng để đánh giá những bất thường tại tuyến tiền liệt và các mô xung quanh có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, chẳng hạn như viêm tuyến tiền liệt hoặc có khối u. Đây là phương pháp đặc biệt hữu ích khi các xét nghiệm khác không làm sáng tỏ nguyên nhân gây vô sinh nam.

Nam giới có kết quả tinh dịch đồ vô sinh còn cơ hội có con không?

Kết quả tinh dịch đồ vô sinh không đồng nghĩa với việc nam giới sẽ hoàn toàn mất đi cơ hội làm cha. Nhờ sự tiến bộ của y học hiện đại, các phương pháp hỗ trợ sinh sản đã mở ra cơ hội có con chính chủ cho hàng triệu cặp đôi vô sinh trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, trước khi quyết định sử dụng bất kỳ phương pháp hỗ trợ sinh sản nào, việc tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa là điều cần thiết. Các bác sĩ sẽ căn cứ vào kết quả tinh dịch đồ và các xét nghiệm bổ sung khác để biết được chính xác nguyên nhân gây vô sinh cũng như hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của cả hai vợ chồng, từ đó lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp, tối ưu hiệu quả điều trị.

Một số biện pháp hỗ trợ sinh sản cho nam giới có tinh dịch đồ vô sinh

1. Điều trị hormone

Mất cân bằng hormone có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng cũng như chất lượng tinh trùng. Biện pháp điều trị hormone giúp điều hoà và cân bằng lại quá trình sản xuất tinh trùng, từ đó hồi phục chức năng sinh sản sau 6-24 tháng tùy đáp ứng.

Lưu ý, phương pháp điều trị hormone cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người bệnh. Tùy theo khả năng đáp ứng thuốc của từng người mà bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng phù hợp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý thay đổi thuốc hoặc tăng giảm liều lượng khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ, để tránh ảnh hưởng đến kết quả điều trị cũng như gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

2. Các phương pháp trích tinh trùng từ mào tinh và tinh hoàn

Một số kỹ thuật trích tinh trùng phổ biến hiện nay bao gồm: chọc hút tinh trùng từ mào tinh qua da (PESA), chọc hút tinh trùng từ tinh hoàn qua da (TESA), vi phẫu trích tinh trùng từ mào tinh (MESA), trích tinh trùng từ tinh hoàn (TESE), vi phẫu tích mô tinh hoàn (micro-TESE) đều cho tiên lượng tốt trong việc điều trị vô sinh ở nam giới.

Trong đó, micro-TESE là phương pháp tối ưu nhất khi có thể thực hiện với trường hợp vô tinh không bế tắc. Thông qua kính hiển vi phẫu thuật để chọn lọc những ống sinh tinh có khả năng sản xuất tinh trùng cao nhất, từ đó lựa chọn một ống sinh tinh để tìm tinh trùng thay vì lấy một mẫu mô lớn ở các kỹ thuật khác.

3. Các phẫu thuật giúp phục hồi

Đối với các nguyên nhân gây tổn thương tinh hoàn (vô tinh không do tắc hay tinh trùng ít, yếu, di động kém) gây ra bởi các bệnh lý như giãn tĩnh mạch thừng tinh, tinh hoàn ẩn hay thoát vị bẹn… Việc can thiệp phẫu thuật sẽ giúp cho nam giới hồi phục quá trình sản sinh tinh trùng, cũng như tăng cơ hội tìm thấy tinh trùng bên trong tinh hoàn khi tham gia tìm kiếm “tinh binh”.

Đối với cấc trường hợp tắc nghẽn thì vi phẫu thuật giúp tái lập lưu thông, khơi lại dòng chảy tinh trùng từ bên trong tinh hoàn ra ngoài. Điều này giúp nam giới trở lại trạng thái bình thường và có nhiều tinh trùng trong tinh dịch xuất ra.

4. Kỹ thuật IVF/ ICSI

Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI) là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản được sử dụng rộng rãi trong trường hợp vô sinh ở nam giới. Theo đó, ICSI được thực hiện bằng cách từng tinh trùng sẽ được tiêm vào từng noãn bằng kim ICSI chuyên dụng, để tạo thành phôi. Phôi sẽ được nuôi cấy trong hệ thống tủ nuôi cấy đặc biệt đến khoảng ngày 3 hoặc ngày 5, trong thời gian này người vợ sẽ được hướng dẫn chuẩn bị nội mạc tử cung phù hợp. Sau đó phôi sẽ được chuyển trở lại tử cung người vợ và tiếp tục mang thai.

ICSI giúp tăng cơ hội thụ tinh thành công, ngay cả khi số lượng tinh trùng của người nam rất thấp, từ đó mang lại hy vọng mong con cho hàng ngàn cặp đôi vô sinh do yếu tố từ nam giới.

5. Phương pháp IUI

Thụ tinh nhân tạo (IUI) là phương pháp mà trong đó tinh trùng sau khi được lọc rửa và cô đặc những “tinh binh” khỏe mạnh nhất, sẽ trực tiếp bơm vào tử cung của người phụ nữ. IUI phù hợp với các trường hợp tinh trùng yếu nhẹ hay không rõ nguyên nhân hoặc có vấn đề ở cổ tử cung người vợ gây cản trở khả năng di động của tinh trùng khiến tinh trùng khó tiếp cận đến trứng để thụ tinh.

Đến IVFTA xét nghiệm tinh dịch đồ sớm phòng ngừa nguy cơ vô sinh nam

Xét nghiệm tinh dịch đồ là một kỹ thuật chẩn đoán cơ bản nhưng vô cùng quan trọng trong việc đánh giá khả năng sinh sản của nam giới. Thông qua xét nghiệm này, các bác sĩ có thể kiểm tra các thông tin quan trọng về số lượng, độ di động và hình thái của tinh trùng. Chính vì thế, xét nghiệm tinh dịch đồ sớm không chỉ là bước đầu tiên trong việc chẩn đoán vô sinh mà còn góp phần phát hiện các vấn đề sức khỏe sinh sản nam giới đang mắc phải, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, kịp thời.

Tại IVF Tâm Anh, có cung cấp dịch vụ xét nghiệm tinh dịch đồ với trang thiết bị hiện đại, kỹ thuật tiên tiến đảm bảo mang đến kết quả xét nghiệm chính xác và nhanh chóng nhất.

Không những thế, đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm tại IVF Tâm Anh luôn luôn tâm lý và lắng nghe những vấn đề “khó nói” của các quý ông, căn cứ vào kết quả tinh dịch đồ xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hoá, tuỳ theo thể trạng và từng vấn đề điều trị của mỗi bệnh nhân.

Nếu có nhu cầu thăm khám và đăng ký thực hiện xét nghiệm tinh dịch đồ tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh (IVFTA), quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch tại thông tin sau:

Hy vọng những thông tin từ bài viết đã giải đáp được thắc mắc của độc giả về kết quả tinh dịch đồ vô sinh. Để được tư vấn thêm về tình trạng hiện tại của mình, các quý ông có thể đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản (IVF Tâm Anh TP.HCM) để được các chuyên gia, bác sĩ giỏi tư vấn và hỗ trợ.