Vô sinh ở nữ có chữa được không? 6 cách điều trị phổ biến hiện nay

Việc mắc một số bệnh lý lây qua đường tinh dục, rối loạn kinh nguyệt, viêm nhiễm, nạo phá thai nhiều lần… có thể là nguyên nhân dẫn đến vô sinh nữ. Liệu rằng vô sinh ở nữ có chữa được không? Thời điểm nào nên đi thăm khám vô sinh? Bác sĩ Trần Ngọc Hà Giang – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP Hồ Chí Minh sẽ giải đáp những thắc mắc này trong bài viết dưới đây!

Tình trạng vô sinh nữ là gì?

Vô sinh nữ là tình trạng suy giảm chức năng sinh sản ở nữ giới, thậm chí mất khả năng sinh sản. Hiện nay vô sinh nữ có xu hướng gia tăng và trẻ hóa, nguyên nhân thường gặp là các bệnh lý về buồng trứng, bất thường ở tử cung, ống dẫn trứng, viêm nhiễm… Một điều quan trong chữa vô sinh nữ là thời gian vô sinh và độ tuổi của người phụ nữ. Nếu phát hiện sớm các nguyên nhân gây vô sinh thì tiên lượng điều trị càng tốt. (1)

Vô sinh nữ được hiểu là tình trạng người phụ nữ có quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp an toàn nào trong 1 năm (với phụ nữ dưới 35 tuổi) và 6 tháng (với phụ nữ trên 35 tuổi) mà vẫn không có thai. Đối với những chị em từng mang thai nhưng sau nhưng sau đó không mang thai được nữa dù cố gắng nhiều lần thì được xem là vô sinh nữ thứ phát.

Vô sinh ở nữ có chữa được không?

Với sự phát triển của y học hiện đại, phần lớn những nguyên nhân gây vô sinh nữ đều có thể điều trị và triển vọng thành công cao. Với những cặp vợ chồng mong con có nhiều phương pháp hỗ trợ sinh sản có thể giúp thực hiện hóa ước mơ làm cha mẹ của cả hai. (2)

Theo Trần Ngọc Hà Giang có 3 yếu tố để ảnh hưởng và quyết định đến việc có thai gồm phôi, bệnh lý phụ khoa và nội mạc tử cung. Nếu giải quyết được 3 yếu tố này thì tỷ lệ thành công sẽ cao.

Ngành Hỗ trợ sinh sản tại Việt Nam đang dần bắt kịp, thậm chí là song hành với các xu hướng điều trị hiếm muộn mới nhất trên thế giới. IVF Tâm Anh TP.HCM không chỉ đẩy mạnh viện đầu tư sức người mà còn sức của với hệ thống trang thiết bị hiện đại, phòng lab tối tân và liên tục cập nhật những phác đồ, kỹ thuật điều trị vô sinh nữ mới nhất. Là trung tâm lựa chọn sử dụng AI – trí tuệ nhân tạo vào trong nuôi cấy phôi ngay từ những ngày đầu thành lập.

Theo ThS. BS Giang Huỳnh Như – Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản  “Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong vấn đề nuôi cấy phôi thì với các hệ thống nuôi cấy phôi mà chúng tôi đang có thì các phôi sẽ được đánh giá trên thang điểm 10.

Chính sự đánh giá này sẽ giúp cho các chuyên viên phôi học lựa chọn chính xác hơn phôi nào tốt, phô nào ít tốt hơn và phôi nào là phôi xấu. Sự lựa chọn phôi chính xác này sẽ góp phần quan trọng trong vấn đề giúp rút ngắn thời gian từ khi bệnh nhân bắt đầu điều trị cho tới khi mà bệnh nhân mới có thai. Thì tôi nghĩ là các ứng dụng này rất có ý nghĩa trong quá trình điều trị cho các bệnh nhân hiếm muộn tại IVF Tâm Anh Hồ Chí Minh.”

Xem thêm: Vô sinh có con được không? Làm thế nào để tăng khả năng có con?

Cách điều trị vô sinh ở nữ như thế nào?

Tùy theo nguyên nhân, sẽ có những biện pháp điều trị vô sinh nữ thích hợp với tình trạng từng người. Hiện nay việc điều trị vô sinh bao gồm điều trị nguyên nhân vô sinh, hỗ trợ sinh sản giúp người bệnh có thai như:

1. Phương pháp IVF cổ điển

Thụ tinh ống nghiệm IVF được xem là kỹ thuật tối ưu trong việc điều trị vô sinh nữ. Với kỹ thuật này trứng và tinh trùng sẽ được kết hợp và nuôi dưỡng ở môi trường phòng thí nghiệm. Sau khi thu được phôi chất lượng, thường là phôi ngày 3 hoặc ngày 5, phôi sẽ được chuyển lại buồng tử cung của người mẹ.

• Ưu điểm: Phương pháp này được áp dụng với những cặp đôi điều trị vô sinh trong trường hợp người vợ không có các yếu tố bất thường về noãn và người chồng có tinh trùng bình thường hoặc yếu. 
• Nhược điểm: Để tạo được phôi với phương pháp này cần lượng lớn tinh trùng khoảng từ 50.000 tinh trùng di động trở lên. Tinh trùng sẽ được cho tiếp xúc với 1-3 cụm noãn trong 2 giờ ở đĩa nuôi cấy, và tinh trùng phát tự xâm nhập vào noãn để thụ tinh.

2. Tiêm tinh trùng vào bào tương noãn ICSI

Đây là phương pháp tương tự với IVF cổ điển khi trứng và tinh trùng sẽ được thụ tinh ở môi trường phòng thí nghiệm. Tuy nhiên khác với phương pháp cổ điển cần dùng đến một lượng lớn tinh trùng thì với ICSI, chỉ cần 1 tinh trùng có thể thụ tinh với một noãn để tạo phôi. Tinh trùng này sẽ được bơm trực tiếp vào noãn. Phôi được nuôi cấy và có thể được chuyển luôn trong chu kỳ đó gọi là chuyển phôi tươi hoặc trữ đông phôi để dùng cho những chu kỳ sau gọi là chuyển phôi trữ.

• Ưu điểm: Phương pháp này có tỷ lệ thành công cao, áp dụng được trong nhiều trường hợp, nguyên nhân đến từ cả nam và nữ.
• Nhược điểm: Chi phí sẽ cao hơn, phụ nữ gặp nguy cơ quá kích buồng trứng khi kích trứng.

Lưu ý: Với phương pháp IVF cổ điển và IVF/ICSI không phải mọi chu kỳ điều trị đều dẫn đến chuyển phôi. Một số phụ nữ có thể không có trứng sau chọc hút trứng, không phải tất cả trứng lấy ra đều có thể thụ tinh và không phải tất cả các trứng được thụ tinh đều phát triển thành phôi. Một số phôi có thể ngừng phát triển, hoặc thậm chí phôi phát triển bình thường vẫn có thể không đậu thai.

3. Bơm tinh trùng vào buồng tử cung IUI

Bơm tinh trùng vào tử cung IUI cũng là phương pháp chữa vô sinh nữ được áp dụng trong trường hợp nữ giới gặp các vấn đề như lượng chất nhầy ở cổ tử cung ít hay chất nhầy có tính diệt tinh trùng, cổ tử cung dày. Nam giới có bất thường về tinh trùng như tinh ít hơn bình thường, di động kém, chất lượng chưa tốt.

Với phương pháp này bác sĩ sẽ thu nhận tinh trùng và lọc rửa, chọn lọc những tinh trùng chất lượng nhất để bơm trực tiếp vào buồng tử cung của người nữ trong thời gian buồng trứng đang phóng noãn (chu kỳ rụng trứng có thể tự nhiên hoặc có sử dụng các thuốc kích trứng hỗ trợ).

• Ưu điểm: Chi phí thấp, thủ thuật nhanh chóng và nhanh gọn.
• Nhược điểm: Phương pháp này có tỷ lệ thành công không quá cao, vẫn có nguy cơ quá kích buồng trứng với trường hợp người nữ sử dụng thuốc kích trứng, tăng nguy cơ đa thai.

4. Sử dụng thuốc

Trường hợp vô sinh nữ mà nguyên nhân đến từ rối loạn nội tiết gây ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc kích thích buồng trứng và không cần phẫu thuật. Phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt không đều, không rụng trứng… có thể được áp dụng phương pháp này.

Một số thuốc thường được chỉ định để giúp kích thích quá trình rụng trứng như Clomiphene Citrate, thuốc ức chế Aromatase và thuốc hạ Insulin, Bromocriptine, Gonadotropin, Metformin…

• Ưu điểm: Đơn giản, tiết kiệm, giúp điều hoà hoặc kích thích rụng trứng, giải quyết vấn đề cho những phụ nữ hiếm muộn vì lý do rối loạn rụng trứng.
• Nhược điểm: Nguy cơ đa thai, hội chứng quá kích buồng trứng hoặc một số nguy cơ có thể liên quan đến khối u buồng trứng. 

5. Phẫu thuật

Tùy vào nguyên nhân vô sinh, một số phẫu thuật có thể được chỉ định để khắc phục các bệnh lý, hoặc cải thiện khả năng sinh sản của phụ nữ như:

• Phẫu thuật nội soi buồng tử cung: Phẫu thuật này được chỉ định để loại bỏ các polyp nội mạc tử cung và một số loại u xơ làm hỏng khoang tử cung hoặc dính buồng tử cung.
• Phẫu thuật nội soi ổ bụng: Thông ống dẫn trứng trong trường hợp ống dẫn trứng của bạn bị tắc hoặc ứ dịch, xử lý u xơ tử cung, u buồng trứng…

6. Các phương pháp khác (GIFT, ZIFT, Hiến trứng,…)

Ngoài các kỹ thuật phổ biến như IUI, IVF, ICSI… còn một số phương pháp khác như GIFT, ZIFT được áp dụng trong hỗ trợ sinh sản. Hai phương pháp này có điểm tương đồng với IVF khi trứng và tinh trùng được lấy ra ngoài trước khi chuyển lại vào trong cơ thể người nữ. (3)

Điểm khác biệt là với phương pháp ZIFT, bác sĩ sẽ đặt trứng được thụ tinh ở giai đoạn hợp tử vào ống dẫn trứng của người phụ nữ trong vòng 24h. Còn với phương pháp GIFT, hợp tử sẽ được trộn vào nhau trước khi được bơm vào ống vòi tử cung Gamete.

• Hiến trứng: Đây là phương pháp cuối cùng khi chị em không thể sử dụng trứng tự thân của mình, thường gặp trong trường hợp người nữ không có buồng trứng bẩm sinh, bị tổn thương do bệnh lý, tai nạn, từng kích trứng nhưng không thu được trứng chất lượng hay người có bệnh lý di truyền.
• Mang thai hộ: Phương pháp này áp dụng với những phụ nữ có bệnh lý về tử cung, tử cung không phù hợp để có thể mang thai hoặc những trường hợp phụ nữ được xác định nếu mang thai có nguy cơ cao ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Cần chuẩn bị gì khi chữa vô sinh ở phụ nữ?

Thời gian vô sinh, nguyên nhân vô sinh và tuổi của người phụ nữ là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công trong hỗ trợ sinh sản. Để quá trình điều trị vô sinh ở nữ giới có kết quả tốt nhất, bác sĩ Hà Giang khuyên các cặp vợ chồng muộn con nên chủ động đi thăm khám hiếm muộn sớm ở những cơ sở có chuyên khoa Hỗ trợ sinh sản tốt, bác sĩ giỏi để biết về tình trạng của mình.

Hơn hết, chị em nên giữ tinh thần lạc quan, chủ động chia sẻ những vấn đề mà mình đang gặp phải với bác sĩ điều trị và kiên trì, tin tưởng vào phác đồ bác sĩ đưa ra. Chúng ta nên hiểu rằng, hiếm muộn chỉ là chậm và khó có con hơn so với những người phụ nữ bình thường khác chứ không phải không thể có con.

Cần làm gì để hỗ trợ quá trình điều trị vô sinh nữ 

Để đánh giá tình trạng sức khỏe sinh sản, chị em có thể sẽ gặp chuyên gia-bác sĩ để được thăm khám và đánh giá tổng quát. Chuyện có con là chuyện không của riêng người phụ nữ nên khi đến thăm khám, bác sĩ sẽ cần khám toàn diện sức khỏe sinh sản của 2 vợ chồng.

Để chuẩn bị cho cuộc hẹn của bạn với bác sĩ, bạn có thể:

• Lập biểu đồ chu kỳ kinh nguyệt và các triệu chứng liên quan trong một vài tháng. Hãy ghi nhớ thời điểm bắt đầu và kết thúc của chu kỳ kinh, lượng kinh nguyệt của mỗi chu kỳ và màu sắc kinh nguyệt. Tần suất quan hệ của hai vợ chồng bạn mỗi tuần.
• Ghi chú những loại thuốc, vitamin, thực phẩm chức năng hoặc các chất bổ sung khác mà bạn đã và đang dùng, bao gồm liều lượng và tần suất sử dụng.
• Đừng quên chuẩn bị và mang theo hồ sơ bệnh án cũ. Bác sĩ sẽ muốn biết bạn từng làm những xét nghiệm nào, được thăm khám ra sao, đã trải qua những phương pháp điều trị gì. Bên cạnh đó, nếu các xét nghiệm trước đó của bạn còn hiệu lực, bác sĩ sẽ sử dụng lại để tiết kiệm chi phí và thời gian cho vợ chồng bạn. 
• Hãy suy nghĩ về những câu hỏi và vấn đề bạn quan tâm để hỏi bác sĩ. Bạn có thể  liệt kê những câu hỏi quan trọng nhất trước để chắc chắn rằng khi đến thăm khám bạn sẽ không bị quên những vấn đề mình thắc mắc. (4)

Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVFTA) trang bị phòng LAB đạt chuẩn ISO 5 đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam. Đây là hệ thống phòng sạch tiêu chuẩn cao cấp trong thụ tinh ống nghiệm, với ưu thế tạo ra môi trường đạt độ vô khuẩn cao, kiểm soát không khí riêng biệt đáp ứng hoàn hảo yêu cầu về một môi trường nuôi cấy tốt nhất cho sự phát triển của phôi trong thụ tinh ống nghiệm.

Bên cạnh đó, IVFTA là trung tâm Hỗ trợ sinh sản có tỷ lệ thành công cao hàng đầu cả nước, với việc áp dụng các công nghệ tiên tiến và kỹ thuật hiện đại như:

Ứng dụng huyết tương giàu tiểu cầu trong điều trị nội mạc tử cung mỏng, suy nội mạc, sảy thai nhiều lần liên tiếp; Sử dụng phác đồ kích thích buồng trứng nhẹ cho nhóm phụ nữ có dự trữ buồng trứng (AMH) thấp, suy buồng trứng sớm, đáp ứng buồng trứng kém; xét nghiệm ERA Test đánh giá khả năng tiếp nhận của nội mạc tử cung; kỹ thuật trưởng thành trứng non (IVM); tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI); hỗ trợ phôi thoát màng; xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT); trữ lạnh giao tử (tinh trùng, trứng); Trữ lạnh mô (mô tinh hoàn, mô buồng trứng)…

Cùng các phác đồ tiên tiến, các loại thuốc mới… góp phần tăng tỷ lệ IVF thành công, đảm bảo sức khỏe sinh sản cho người bệnh.

Điều trị vô sinh nữ hiện nay được áp dụng nhiều phương pháp hiện đại, giúp thực hiện hóa giấc mơ làm mẹ của nhiều chị em. Hy vọng những thông tin được chia sẻ ở bài viết sẽ giúp chị em hiểu rõ vấn đề vô sinh ở nữ có chữa được không và có thêm kiến sức trong chăm sóc sức khỏe sinh sản của bản thân.