Suy buồng trứng sớm: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Suy buồng trứng sớm khiến phụ nữ phải đối mặt với nguy cơ tiền mãn kinh, mãn kinh sớm, vô sinh hiếm muộn. Thay vì xuất hiện dấu hiệu tiền mãn kinh ở độ tuổi 45 trở đi, nhiều nữ giới ngay từ độ tuổi 20-30 tuổi đã có thể xuất hiện những dấu hiệu dấu như bước vào thời kỳ mãn kinh do suy buồng trứng sớm.

Suy buồng trứng sớm là gì?

Suy buồng trứng là tình trạng buồng trứng ngừng hoạt động và dừng phóng noãn ở trước tuổi 40. Thông thường phụ nữ sau tuổi 45 mới có những dấu hiệu của tiền mãn kinh, việc suy buồng trứng sớm sẽ khiến những dấu hiệu này đến nhanh hơn.

Buồng trứng bị suy sớm khiến phụ nữ đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe bao gồm sức khỏe tổng thể và sức khỏe sinh sản. Việc buồng trứng ngừng hoạt động khiến khiến việc sản xuất hormone như estrogen và progesterone cũng dừng lại. Estrogen và progesterone là hai hormone quan trong trong việc phát triển các đặc điểm sinh dục nữ, điều hòa kinh nguyệt và góp phần trong quá trình thụ thai. (1)

ThS.BS Giang Huỳnh Như, Giám đốc Trung tâm Hỗ Trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP.HCM chia sẻ “Có trường hợp bệnh nhân đến với chúng tôi mới 18 tuổi nhưng đã suy buồng trứng sớm, đây có thể xem là trường hợp chưa dậy thì đã mang kinh. Một số trường hợp, trẻ sơ sinh được sinh ra đã có số lượng trứng trên buồng trứng ít hơn bình thường. Bên cạnh đó, với nhóm người bệnh từng làm phẫu thuật hay chấn thương ở buồng trứng thì có nguy cơ suy buồng trứng cao hơn.”

Triệu chứng suy buồng trứng sớm thường gặp

Theo bác sĩ Uyên Phương, suy buồng trứng sớm là mối đe dọa đối với chị em phụ nữ, không chỉ gây các vấn đề về sức khỏe chung mà còn tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn ở người trẻ tuổi. Vì vậy chị em nên quan tâm và lắng nghe những triệu chứng của cơ thể mình, các dấu hiệu của suy buồng trứng sớm thường bao gồm:

• Kinh nguyệt bị rối loạn trong một thời gian dài, kinh nguyệt không đều, màu sắc của kinh nguyệt cũng có bất thường;
• Thường xuyên bị mất ngủ, lo lắng, bồn chồn, chóng mặt và buồn nôn;
• Giảm ham muốn về tình dục;
• Trí nhớ suy giảm;
• Âm đạo khô, đau rát khi quan hệ. (2)

Buồng trứng suy khiến việc sản xuất estrogen bị cản trở, nữ giới tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tuyến giáp, loãng xương, tim mạch…

>> Xem thêm: Tụ dịch vết mổ sau sinh: Nguyên nhân, dấu hiệu và phòng ngừa

Nguyên nhân gây suy giảm chức năng buồng trứng

Có nhiều nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm ở chị em, các nguyên nhân có thể do bẩm sinh, bệnh lý. Việc suy giảm hormone estrogen được xem là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này. Bên cạnh đó các nguyên nhân có thể gây suy buồng trứng bao gồm:

• Thay đổi nhiễm sắc thể: một số vấn đề về rối loạn tự miễn, người mắc hội chứng Fragile X và hội chứng Turner… bị suy buồng trứng sớm.
• Hóa trị, xạ trị: nữ giới bị ung thư phải trải qua hóa trị, xạ trị có thể gây tổn thương đến tế bào mầm của buồng trứng, đẩy nhanh quá trình suy buồng trứng.
• Bệnh tự miễn: khi hệ thống miễn dịch lại tạo ra kháng thể để chống lại mô ở buồng trứng, điều này gây hại đến các nang trứng, khiến nang trứng bị hỏng.
• Giảm cân quá mức: một hình thể đẹp, thon thả luôn là mục tiêu của nhiều chị em, tuy nhiên việc quá khắt khen trong giảm cân cùng tình trạng căng thẳng kéo dài sẽ gây rối loạn chứng năng thần kinh thực vật, làm ảnh hưởng đến sự điều tiết của nội tiết tố trong cơ thể, giảm chức năng buồng trứng.
• Phẫu thuật hoặc tác động lên buồng trứng: phụ nữ trải qua phẫu thuật hay có tác động lên buồng trứng khiến ảnh hưởng đến số lượng trên buồng trứng, dẫn đến nguy cơ suy buồng trứng sớm.

>> Xem thêm: Suy buồng trứng nguyên phát là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán

Suy buồng trứng có nguy hiểm không? 

Suy buồng trứng sớm đẩy người phụ nữ vào nhiều nguy cơ như tăng tỷ lệ mắc các bệnh lý như loãng xương, tim mạch, tuyến giáp, rối loạn mỡ máu… nguy hiểm hơn là vô sinh hiếm muộn. Phụ nữ hiện đại ngày nay có xu hướng kết hôn và sinh con muộn, tuy nhiên với những phụ nữ trẻ chưa lập gia đình và bị suy buồng trứng, thời gian có con của họ sẽ bị rút ngắn lại.

Trong nhiều trường hợp phụ nữ bị suy buồng trứng vẫn có thể có con tự nhiên, tuy nhiên nếu sau một thời gian mong con nhưng chưa như mong đợi, chị em nên đi thăm khám sớm để có thể được điều trị kết hợp cùng các phương pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại để có có hợp đón con chính chủ. Với những trường hợp nữ giới bị suy buồng trứng sớm chưa lập gia đình hoặc chưa muốn có con có thể cân nhắc đến các biện pháp như trữ lạnh trứng để bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai.

Phương pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán tình trạng suy buồng trứng sớm ở phụ nữ, bác sĩ sẽ dựa vào các tiêu chí sau đây: 

• Phụ nữ ở độ tuổi dưới 40 tuổi;
• Xét nghiệm cho thấy nồng độ FSH tăng 30-40 IU/L, tùy vời từng phòng xét nghiệm giới hạn này cũng sẽ có những thay đổi.
• Chu kỳ kinh nguyệt bất thường, khó mang thai.
• Kết quả xét nghiệm FSH ở ngày 3 chu kỳ cho kết quả trên 10-15UI/L và nồng độ Estradiol huyết thanh cùng thời điểm là ≥ 80pg/L. (3)

Xét nghiệm FSH thường được sử dụng trong chẩn đoán phụ nữ suy buồng trứng sớm. Chỉ số FSH cao thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc người ở độ tuổi trên 40. Với phụ nữ dưới 40 có nồng độ FSH đo được từ 30-40 IU/L có thể được chẩn đoán suy buồng trứng sớm.

Xét nghiệm Estradiol cũng được chỉ định để chẩn đoán suy buồng trứng sớm, đây là một dạng của hormone estrogen được sản xuất bởi buồng trứng, tuyến thượng thận và vú. Ở giai đoạn hành kinh, FSH sẽ kích thích nang noãn chưa trưởng thành phát triển, đến giai đoạn noãn tiết ra estradiol vùng dưới đồi và tuyến yên sẽ bị tác động và giải phóng ra hormone GnRH và LH để thúc đẩy sự rụng trứng.

Xét nghiệm kiểm tra nhiễm sắc thể sẽ chỉ định để kiểm tra nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy buồng trứng sớm.

>> Xem thêm: 3 xét nghiệm suy buồng trứng: Ý nghĩa, chỉ định và quy trình

Điều trị suy buồng trứng sớm như thế nào?

Phụ nữ nên quan tâm và lắng nghe cơ thể của mình nhiều hơn. Tình trạng suy buồng trứng sớm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống vợ chồng và khiến nữ giới mất tự tin vào cuộc sống. Với phụ nữ dưới 40 tuổi có dấu hiệu cảnh báo suy buồng trứng nên đến thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để kiểm tra và có hướng dẫn cụ thể về tình trạng của mình.

Một điều không may là hiện chưa có phương pháp có thể cải thiện tình trạng suy buồng trứng sớm. Vì vậy việc thăm khám sớm vì tuổi càng lớn dự trữ buồng trứng càng suy giảm. Với những trường hợp suy buồng trứng và mong con, bác sĩ có thể chỉ định kích thích buồng trứng để hy vọng có thể thu được tối ưu số trứng thu được trong chu kỳ. Tuy nhiên mỗi người sẽ có những đáp ứng khác nhau với thuốc kích trứng, vì vậy cần được thăm khám để bác sĩ đưa ra phác đồ phù hợp với tình trạng nhất.

Bên cạnh đó, phụ nữ bị suy buồng trứng mong muốn bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai có thể tìm hiểu các phương pháp như trữ đông trứng, trữ phôi hoặc trữ mô buồng trứng… Kỹ thuật này cũng được áp dụng với bệnh nhân trước khi điều trị ung thư.

Phụ nữ bị suy buồng trứng sớm chưa có dự định có con có thể điều trị bằng thuốc tránh thai hoặc liệu pháp hormone. (4)

Cách phòng ngừa suy giảm chức năng buồng trứng

Không có cách để đảo ngược tình trạng suy giảm buồng trứng vì vậy chị em cần quan tâm đến sức khỏe của mình, chủ động theo dõi các dấu hiệu cảnh báo sức khỏe sinh sản, thăm khám khi có triệu chứng bất thường như kinh nguyệt không đều, kinh thưa, mất kinh nguyệt… Việc phát hiện và điều trị sớm sẽ hạn chế được những biến chứng do tình trạng suy buồng trứng gây ra.

Bên cạnh đó, chị em nên duy trì lối sống khoa học và thói quen lành mạnh. Những thay đổi trong thói quen, lối sống cũng giúp chị em nâng cao sức khỏe tổng thể và cải thiện sức khỏe sinh sản:

• Ngủ đủ giấc, đảm bảo chất lượng giấc ngủ, không thức khuya.
• Tránh căng thẳng, mệt mỏi, giữ tâm lý thoải mái và tinh thần lạc quan. Chị em có thể tham gia các lớp tập yoga, xem những bộ phim vui vẻ hay đọc sách, đi du lịch… để hạn chế căng thẳng.
• Chế độ quân bình dinh dưỡng, đầy đủ nhóm chất, bổ sung thêm trái cây, rau củ, trứng, sữa, thịt, cá… cùng các vitamin, canxi và khoáng chất thiết yếu, hạn chế thực phẩm dầu mỡ, thức ăn nhanh và thực phẩm có chất bảo quản.

IVF Tâm Anh quy tụ đội ngũ y bác sĩ, chuyên gia giỏi, nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vô sinh hiếm muộn, tay nghề cao cùng với trang thiết bị tối tân có thể thực hiện thành công cao với nhiều kỹ thuật hiện đại giúp vợ chồng hiếm muộn hoàn thành giấc mơ làm cha mẹ.

️Trung tâm Hỗ trợ sinh sản BVĐK Tâm Anh hiện đang dẫn đầu cả nước về tỷ lệ IVF thành công. Điều trị hiệu quả các bệnh lý vô sinh nam nữ như phụ nữ bị buồng trứng đa nang, người có dự trữ buồng trứng thấp, lớn tuổi đi kèm nhiều bệnh lý, mong con nhiều năm, thất bại chuyển phôi nhiều lần, được chỉ định xin trứng, xin tinh trùng, mang thai hộ ở các trung tâm trước đó…

Suy buồng trứng sớm là nỗi ám ảnh đối với sức khỏe của các chị em. Nếu được điều trị và có biện pháp dự phòng sớm chị em vẫn có cơ hội có con chính chủ và nâng cao chất lượng sống. Để biết thêm chi tiết về suy buồng trứng sớm, chị em có thể liên hệ đến IVF Tâm Anh TP.HCM để được hỗ trợ.