Chỉ số AMH là gì? Vai trò, ý nghĩa và các yếu tố ảnh hưởng

Nếu từng tìm hiểu về các xét nghiệm kiểm tra sức khỏe sinh sản, chị em có thể đã nghe qua với cụm từ AMH. Trong những năm gần đây AMH đã trở thành một vấn đề nổi trội trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản và chắc chắn sẽ được quan tâm nhiều hơn trong tương lai. Vậy AMH là gì? Vai trò của AMH là gì? cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Bài viết có sự tư vấn chuyên môn của Bác sĩ Nguyễn Công Minh, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF BVĐK Tâm Anh.

AMH là gì?

AMH là viết tắt của cụm từ Anti-Mullerian Hormone – Hormone kháng ống Muller. AMH đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển cơ quan sinh dục của thai nhi trong bụng mẹ. Đối với bé gái, AMH được tiết ra từ các tế bào hạt của các nang noãn nguyên thuỷ, và tăng tiết mạnh hơn ở nang noãn tiền hốc và nang noãn có hốc nhỏ ở buồng trứng, sự tiết AMH bắt đầu từ lúc các nang noãn buồng trứng hình thành ở thai nhi đến sau sinh.

Nồng độ AMH tăng dần ở các bé gái từ khi sinh ra và đạt đỉnh điểm vào khoảng 25 tuổi. Sau đó, nồng độ AMH giảm do lượng nang noãn giảm dần theo tuổi tác và không thể phát hiện được AMH khi người phụ nữ mãn kinh.

Đối với bé trai, AMH đóng vai trò giúp ngăn ngừa sự hình thành các cơ quan sinh dục nữ khi trong bụng mẹ. Đôi khi, bào thai trai không sản sinh ra lượng AMH đủ cao có thể xảy ra trường hợp bé trai có hai cơ quan sinh dục hoặc rối loạn biệt hóa giới tính sinh dục. (1)

Vai trò của AMH đối với sức khỏe sinh sản

Nồng độ AMH tương ứng với số lượng trứng hoặc dự trữ buồng trứng của bạn. Vì vậy AMH được xem là một chất đánh dấu tiềm năng trong việc thể hiện phát triển của nang noãn ở buồng trứng. Xét nghiệm AMH còn cung cấp thông tin giúp đánh giá số noãn còn lại trên buồng trứng (dự trữ buồng trứng) và diễn tiến lão hóa của buồng trứng. Từ những vai trò này, ứng dụng xét nghiệm AMH có thể dùng để chẩn đoán khả năng sinh sản và tiên lượng thời gian mà người phụ nữ cần can thiệp hỗ trợ sinh sản để có con.

Bé gái được sinh ra với khoảng 1 triệu quả trứng (dạng nang noãn nguyên thuỷ) ở trạng thái nghỉ và sẽ hoạt động khi người phụ nữ bước vào dậy thì, và đó là tất cả số trứng mà người phụ nữ sở hữu. Không giống như tế bào da hoặc tế bào máu có khả năng tái tạo, cơ thể người phụ nữ không thể tạo ra nhiều tế bào trứng hơn.

Vì vậy, dự trữ buồng trứng của người phụ nữ giống như một “ngân hàng” không nhận tiền gửi – và chị em sẽ rút tiền từ đó mỗi tháng. Đến tuổi dậy thì, có khoảng 300.000 trứng của phụ nữ có thể hoạt động; số lượng trứng sẽ giảm dần cho đến tuổi 35. Sau đó, sự suy giảm bắt đầu mạnh hơn khi người phụ nữ bước qua tuổi 35 cho đến khi tất cả trứng đã cạn kiệt.

Chỉ số AMH bình thường là bao nhiêu?

Nhiều chị em muốn biết chỉ số AMH bình thường là bao nhiêu và mức AMH của họ đang cao hơn hay thấp hơn mức bình thường. Độ tuổi là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chỉ số AMH. Ở phụ nữ khỏe mạnh, trong độ tuổi sinh sản, chỉ số AMH bình thường sẽ nằm trong khoảng 2,0 – 6,8ng/ml (14,28 – 48,55pmol/L).

Chỉ số AMH cung cấp thông tin về số lượng trứng còn lại trên buồng trứng và đánh giá liệu buồng trứng có đang bị lão hóa quá nhanh hay không. Nồng độ AMH không có sự thay đổi đáng kể trong chu kỳ kinh vì vậy chị em có thể thực hiện xét nghiệm kiểm tra AMH vào bất kỳ ngày nào. (2)

Chỉ số AMH có thay đổi không?

Chỉ số AMH có thay đổi không là thắc mắc mà nhiều chị em quan tâm. Như đã đề cập ở trên AMH có xu hướng giảm dần theo độ tuổi, càng lớn tuổi AMH càng giảm và xu hướng giảm nhanh khi người phụ nữ bước qua tuổi 35.

• AMH cao: Chỉ số AMH cao >10ng/ml, thường gặp ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang. Phụ nữ bị đa nang buồng trứng, có chỉ số AMH cao vẫn có thể mang thai tự nhiên tuy nhiên tỷ lệ này sẽ thấp hơn so với phụ nữ có AMH bình thường. Trong một số trường hợp phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang cần kết hợp điều trị theo chỉ định của bác sĩ để có thể mang thai và sinh con.
• AMH thấp: Nếu phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có chỉ số AMH trong khoảng 1,0 -1,5ng/ml cho thấy dự trữ buồng trứng AMH đang ở mức thấp. Với phụ nữ có chỉ số AMH ở mức dưới 0,5ng/ml cho thấy số lượng trứng trong buồng trứng còn rất ít và cơ hội mang thai trở thành vấn đề đáng lo ngại.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số AMH

Có một số nguyên nhân có thể gây ảnh hưởng đến chỉ số AMH như:

• Tuổi: Tuổi tác là một trong những nguyên nhân chính gây ảnh hưởng đến chỉ số AMH. Tuổi người phụ nữ càng lớn thì chỉ số AMH càng giảm cho đến khi người phụ nữ bước vào mãn kinh. Khả năng sinh sản của phụ nữ cũng bắt đầu giảm vào thời điểm nồng độ AMH giảm.
• Lạc nội mạc tử cung: Là một chứng rối loạn trong đó các mô, tế bào tử cung phát triển lạc chỗ bên ngoài tử cung. Đây là một căn bệnh về hệ sinh sản cực kỳ đau đớn, có thể dẫn đến viêm ống dẫn trứng và buồng trứng, làm giảm chỉ số AMH.
• Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): Đây là một rối loạn nội tiết thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Triệu chứng của hội chứng buồng trứng đa nang là hình ảnh siêu âm có nhiều nang nhỏ, rối loạn rụng trứng, tăng hormone androgen. Phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang thường có chỉ số AMH cao.
• Chế độ ăn uống không lành mạnh: Chất béo và thực phẩm chế biến sẵn không tốt cho việc duy trì mức AMH thích hợp. Ăn thực phẩm không lành mạnh có thể khiến béo phì, dẫn đến một số vấn đề về sức khỏe, bao gồm cả mức AMH thấp.
• Yếu tố di truyền: Nồng độ AMH thấp có thể do bệnh di truyền gây ra. Mức AMH của người phụ nữ có thể bị ảnh hưởng về mặt di truyền nếu có thành viên trong gia đình có mức AMH thấp.
• Căng thẳng: Mức AMH thấp có thể do căng thẳng gây ra. Chị em có vấn đề về sức khỏe tâm thần một cách tự nhiên sẽ làm giảm khả năng mang thai của một người. Để cố gắng thụ thai, người ta phải có sức khỏe thể chất và tinh thần tốt.

Khi nào nên kiểm tra mức AMH?

Với phụ nữ đang cố gắng thụ thai trong một thời gian, chị em đang cân nhắc việc đông lạnh trứng hay đang nghĩ đến việc sớm lập gia đình, hiểu rõ AMH của mình là điểm khởi đầu tuyệt vời.

Một số khuyến cáo khuyên rằng phụ nữ dưới 35 tuổi đã cố gắng thụ thai trong hơn một năm hoặc trong sáu tháng nếu trên 35 tuổi nên tìm kiếm lời khuyên của chuyên gia. Nhưng chị em cũng có thể làm xét nghiệm như xét nghiệm kiểm tra AMH, siêu âm đánh giá tử cung, buồng trứng, tuyến giáp cũng như tư vấn với chuyên gia hỗ trợ sinh sản nếu muốn hiểu rõ hơn về khả năng sinh sản của mình. (3)

Tại sao AMH quan trọng trong điều trị hỗ trợ sinh sản?

Xét nghiệm AMH cung cấp một phần thông tin có thể giúp bác sĩ thu hẹp tình trạng sức khỏe và các lựa chọn điều trị. Ví dụ: nếu người phụ nữ đang khó thụ thai, xét nghiệm máu AMH có thể giúp xác định cơ hội thụ thai tự nhiên. Bác sĩ cũng có thể đọc kết quả để dự đoán liệu cơ thể bạn có phản ứng với các phương pháp điều trị thụ thai như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hay không.‌

Nếu người phụ nữ có mức AMH bình thường thì cơ hội thụ thai ở mức tốt. Mức AMH cao có thể là dấu hiệu cho thấy người phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang PCOS. Bác sĩ có thể khuyến nghị bắt đầu điều trị hoặc thay đổi lối sống để giải quyết các triệu chứng.‌

Mức AMH thấp là dấu hiệu cho thấy chị em có ít trứng để thụ tinh hơn và có thể gặp khó khăn trong việc mang thai. Một lưu ý cần nhớ là chỉ số AMH thấp hơn là bình thường nếu người phụ nữ đang ở độ tuổi tiền mãn kinh hoặc mãn kinh.‌

Xét nghiệm đánh giá chỉ số AMH

Xét nghiệm AMH được sử dụng để đo nồng độ AMH trong máu của bạn. Các bác sĩ thường yêu cầu xét nghiệm máu để cung cấp kết quả AMH cho những phụ nữ khó thụ thai.‌ Buồng trứng của người phụ nữ có thể sản xuất hàng ngàn quả trứng trong suốt cuộc đời của bạn. Mức AMH liên quan đến số lượng trứng có thể thụ tinh. Mức AMH sẽ giảm một cách tự nhiên khi người phụ nữ già đi.

>> Xem thêm: AMH thấp có rụng trứng không? Cần làm gì để tăng khả năng?

Xét nghiệm AMH giúp cung cấp một số thông tin trong việc đánh giá khả năng sinh sản của người phụ nữ. Tuy nhiên, việc điều trị vô sinh nữ không phải lúc nào cũng được chỉ định bởi mức AMH thấp. Bên cạnh yếu tố về AMH, thì các yếu tố khác như tuổi tác, tiền sử bệnh lý, sức khỏe tử cung, chất lượng trứng, sức khỏe của người nam, chất lượng tinh trùng đều ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Vì vậy, xét nghiệm AMH không dùng để đánh giá hoàn toàn khả năng sinh sản của người phụ nữ. (4)

Biện pháp để giữ cho chỉ số AMH nằm trong mức bình thường

AMH suy giảm theo thời gian như một quy luật tất yếu. Tuy nhiên việc thực hiện một lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng cân bằng cùng việc thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ sẽ giúp nâng cao sức khỏe tổng thể, phát hiện sớm được những bệnh lý có thể ảnh hưởng đến AMH và có hướng điều trị kịp thời.

Theo bác sĩ Nguyễn Công Minh, một số biện pháp có thể giúp duy trì chỉ số AMH ở mức bình thường:

• Duy trì lối sống lành mạnh: Chị em nên ăn uống đủ dinh dưỡng, tập dục đều đặn. Chế độ ăn uống và tập luyện lành mạnh giúp kiểm soát mức cân bằng ở mức độ hợp lý. Bên cạnh đó cần ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
• Điều trị các bệnh ảnh hưởng đến AMH: Kiểm soát các bệnh lý như hội chứng buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung, u nang buồng trứng vì các bệnh lý này có thể ảnh hưởng đến chỉ số AMH.
• Tránh phơi nhiễm với các tác nhân có hại như khói bụi, khí độc, hóa chất…
• Tầm soát bệnh ung thư ở phụ nữ trẻ
• Phụ nữ muốn trì hoãn mang thai, bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị ung thư có thể lưu trữ đông lạnh phôi hoặc trứng.
• Kiểm tra định kỳ AMH để theo dõi chỉ số AMH và xem buồng trứng có đang lão hóa sớm hay không từ đó có thể phát hiện sớm vấn đề về dự trữ buồng trứng.

Với những chú ý đặc biệt trong chăm sóc sức khỏe tổng thể và duy trì lối sống lành mạnh, chỉ số AMH có thể được giữ ở mức độ bình thường cho đến tuổi suy giảm tự nhiên.

>> Xem thêm: Chi phí xét nghiệm AMH giá bao nhiêu tiền? Có phát sinh không?

AMH đóng vai trò như một dấu hiệu cho thấy dự trữ buồng trứng. Nếu chị em đang lo lắng về sức khỏe sinh sản có thể suy nghĩ đến việc kiểm tra chỉ số AMH. Nếu mức AMH của bạn thấp, các bác sĩ Hỗ trợ sinh sản giàu kinh nghiệm tại IVF Tâm Anh sẽ đề xuất các phương pháp điều trị thích hợp để tăng cơ hội thụ thai cho bạn.

Chúng tôi cung cấp các phương pháp điều trị IVF tốt nhất, hỗ trợ bạn trên hành trình mang thai tự nhiên hoặc thông qua các công nghệ hỗ trợ sinh sản. Để biết thêm thông tin và cuộc hẹn, vui lòng liên hệ với chúng tôi ngay bây giờ!

Hy vọng bài viết đã cung cấp đầy đủ thông tin về vấn đề chỉ số AMH là gì. Xét nghiệm AMH có nhiều ứng dụng trong Hỗ trợ sinh sản và sản phụ khoa, giúp ước lượng được dự trữ buồng trứng của người phụ nữ cũng như có những phương án hỗ trợ sinh sản phù hợp.