Tinh hoàn bên cao bên thấp có sao không? Tại sao lại bị lệch?

Tình trạng tinh hoàn bên cao bên thấp có thể là cấu trúc sinh lý bình thường, hoặc dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu đi kèm các triệu chứng khác. Vậy nguyên nhân 2 hòn bi nam giới có sự chênh lệch bên cao bên thấp là gì? Có ảnh hưởng gì không?

Tinh hoàn bên cao bên thấp là như thế nào?

Tinh hoàn bên cao bên thấp là tình trạng hai tinh hoàn có vị trí chênh lệch, một bên nằm thấp hơn, bên còn lại ở vị trí cao hơn. Đây là hiện tượng thường gặp ở nam giới và phần lớn là giải phẫu bình thường ở tinh hoàn, không gây ảnh hưởng đến chức năng sinh sản hay sức khỏe tổng thể.

Nếu tinh hoàn lệch nhưng không xuất hiện triệu chứng gì khác, đây chỉ là biểu hiện bình thường. Tuy nhiên, nếu nhận thấy 2 bên tinh hoàn lệch nhau kèm triệu chứng đau, sưng hoặc thay đổi hình dạng bất thường, thì có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như viêm tinh hoàn, tràn dịch màng, xoắn tinh hoàn… cần được thăm khám y tế kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản.

Tại sao tinh hoàn bên cao bên thấp?

Một số nguyên nhân khác gây ra tình trạng 1 bên tinh hoàn cao và bên còn lại thấp gồm:

1. Yếu tố bẩm sinh

Ở hầu hết nam giới, tinh hoàn bên trái thường thấp hơn tinh hoàn bên phải. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường về mặt giải phẫu xảy ra ngay từ quá trình phát triển của bào thai. Cụ thể, tĩnh mạch tinh hoàn bên trái đổ vào tĩnh mạch thận bên trái, trong khi tĩnh mạch tinh hoàn bên phải đổ trực tiếp vào tĩnh mạch chủ dưới, điều này tạo nên sự lệch nhẹ về vị trí giữa tinh hoàn trái và phải. (1)

Sự khác biệt về độ cao giữa hai tinh hoàn có tác dụng bảo vệ, ngăn ngừa tinh hoàn va chạm hoặc bị ép vào nhau trong quá trình vận động.

2. Tổn thương tinh hoàn

Khi bị tổn thương, tinh hoàn sẽ chảy máu, dẫn đến thiếu máu, teo dần và nhỏ lại so với bên còn lại. Tình trạng này góp phần gây lệch vị trí giữa hai tinh hoàn.

>> Tham khảo: Tinh hoàn bên to bên nhỏ là bệnh gì?

3. Vùng bìu co giãn

Thông thường, vùng da bìu là nơi bảo vệ tinh hoàn, có khả năng co giãn để điều chỉnh nhiệt độ thích hợp cho tinh hoàn. Tuy nhiên, bìu khi quá rộng so với kích thước tinh hoàn có thể dẫn đến tình trạng tinh hoàn bên cao bên thấp.

4. Biến chứng do quai bị

Quai bị là bệnh lý do virus gây ra, ảnh hưởng đến tuyến nước bọt và gây ra biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới sau tuổi dậy thì. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản khi viêm tinh hoàn dẫn đến teo tinh hoàn và gây ra hiện tượng tinh hoàn bị lệch bên cao thấp.

5. Nhiệt độ vùng bìu

Khi cơ thể ở trong môi trường lạnh, cơ bìu sẽ co lại để đưa tinh hoàn đến gần cơ thể giúp giữ ấm. Ngược lại, khi nhiệt độ nóng, cơ bìu giãn ra để hạ tinh hoàn ra xa cơ thể để làm mát. Đây là phản ứng hoàn toàn tự nhiên của cơ thể nhằm duy trì nhiệt độ tinh hoàn tối ưu cho việc sản xuất tinh trùng. Chính sự thay đổi liên tục này có thể khiến một bên tinh hoàn tạm thời cao hơn so với bên còn lại.

Tinh hoàn bên cao bên thấp có ảnh hưởng gì không?

Trong hầu hết các trường hợp chênh lệch bên cao bên thấp ở tinh hoàn là hiện tượng sinh lý bình thường và không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu sự chênh lệch là xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý, nam giới có thể đối mặt với nhiều nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng đến cả sức khỏe sinh sản và chất lượng sống.

1. Ảnh hưởng sức khỏe sinh sản

Một số bệnh lý liên quan đến tinh hoàn có thể là nguyên nhân khiến tinh hoàn nằm lệch vị trí, từ đó tác động tiêu cực đến khả năng sinh sản:

• Tinh hoàn ẩn: Tinh hoàn ẩn là bất thường bẩm sinh tại cơ quan sinh dục ở bé trai, khi một hoặc cả hai tinh hoàn không nằm trong bìu mà nằm dọc theo đường đi của tinh hoàn di chuyển xuống bìu, như ổ bụng, ống bẹn… Tình trạng này là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về kích thước của tinh hoàn.
• Viêm tinh hoàn: Tình trạng viêm do vi khuẩn hoặc virus có thể gây sưng đau, lệch vị trí tinh hoàn và ảnh hưởng trực tiếp đến mô sinh tinh nếu không được điều trị sớm.
• Khối u tinh hoàn: Sự xuất hiện của khối u có thể làm một bên tinh hoàn to bất thường, nằm thấp hơn hoặc cao hơn so với bên còn lại. Đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng vì một số khối u có thể tiến triển thành ung thư, cần được chẩn đoán và điều trị sớm.
• Xoắn tinh hoàn: Là tình trạng cấp cứu nam khoa khẩn cấp khi thừng tinh bị xoắn làm cản trở lưu thông máu đến tinh hoàn, gây đau đớn dữ dội, đột ngột, lệch tinh hoàn. Nếu không được cấp cứu kịp thời và đúng cách có thể gây hoại tử tinh hoàn, buộc phải cắt bỏ.
• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: Là tình trạng đám rối tĩnh mạch phía trên tinh hoàn bị giãn nở bất thường, khiến máu bị ứ trệ và nhiệt độ tinh hoàn tăng lên. Bìu sẽ phản ứng bằng cách giãn ra để hạ tinh hoàn xuống thấp nhằm hạ nhiệt độ tinh hoàn. Đây là nguyên nhân làm bìu giãn ra, dẫn đến tình trạng lệch vị trí cao bên thấp của tinh hoàn.
• Tràn dịch màng tinh hoàn: Đây là tình trạng tích tụ chất lỏng trong bìu, khiến tinh hoàn một bên bị sưng lên, gây ra sự khác biệt về về kích thước so với bên còn lại.
• Bệnh quai bị: Có thể gây viêm tinh hoàn, làm thay đổi hình dạng và vị trí tinh hoàn, gây ra tình trạng tinh hoàn có vị trí bên cao bên thấp. Nếu không điều trị sớm sẽ làm tăng nguy cơ teo tinh hoàn và giảm khả năng sinh tinh, gây vô sinh nam.

2. Ảnh hưởng sức khỏe tổng thể

Ngoài tác động đến chức năng sinh sản, hiện tượng tinh hoàn bên cao bên thấp do bệnh lý cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và chất lượng sống của người bệnh:

• Tâm lý tự ti: Sự khác biệt rõ rệt về hình dáng bìu có thể khiến nam giới lo lắng, mất tự tin trong đời sống tình dục hoặc trong các hoạt động hàng ngày.
• Đau và cảm giác khó chịu tại tinh hoàn: Một số bệnh lý như viêm, tràn dịch màng tinh có thể gây cảm giác nặng bìu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, khả năng sinh sản của người nam có thể bị ảnh hưởng.

Chẩn đoán đánh giá tinh hoàn bên cao bên thấp như thế nào?

Đầu tiên, bác sĩ tiến hành thăm khám vùng bìu, tinh hoàn của nam giới để kiểm tra có hay không sự xuất hiện của cục cứng hoặc khối u bất thường. Nếu có các dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh lý, thói quen sinh hoạt tình dục, gia đình có người mắc ung thư tinh hoàn hay không.

Các xét nghiệm để chẩn đoán tình trạng 1 bên tinh hoàn cao và bên còn lại thấp bao gồm:

• Xét nghiệm nước tiểu: Người bệnh sẽ được lấy mẫu nước tiểu để xét nghiệm chẩn đoán các bệnh lý nhiễm trùng hoặc tình trạng thận của người bệnh.
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu giúp phát hiện dấu hiệu của khối u hoặc ung thư.
• Siêu âm: Giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc bên trong tinh hoàn, cho phép kiểm tra lưu lượng máu hoặc sự phát triển trong tinh hoàn, nhờ đó bác sĩ có thể xác định tình trạng xoắn tinh hoàn hay ung thư.
• Chụp CT: Phương pháp chẩn đoán hình ảnh này giúp bác sĩ tìm kiếm những bất thường ở tinh hoàn.

Tinh hoàn bên cao bên thấp có khắc phục được không

Tùy vào mức độ chênh lệch của tinh hoàn và các dấu hiệu đi kèm, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm:

1. Chăm sóc tại nhà

Với những trường hợp nguyên nhân do tổn thương hoặc nhiễm trùng, bác sĩ sẽ hướng dẫn các biện pháp chăm sóc tại nhà và vệ sinh đúng cách cho người bệnh. Ngoài ra người bệnh còn được chỉ định dùng các loại thuốc kháng viêm và giảm đau phù hợp.

2. Điều trị nguyên nhân làm tinh hoàn lệch

Với những trường hợp lệch tinh hoàn do bệnh lý, bác sĩ sẽ chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh chính xác, từ đó xác định hướng điều trị phù hợp. Chẳng hạn như các phương pháp ngoại khoa có thể được chỉ định đối với bệnh lý xoắn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, ung thư tinh hoàn… nhằm ngăn chặn kịp thời các biến chứng nguy hiểm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như khả năng sinh sản của người bệnh.

Cách ngăn ngừa tinh hoàn bên cao bên thấp

Tình trạng lệch cao và thấp ở 2 tinh hoàn thường không gây nguy hiểm. Tình trạng này chỉ nguy hiểm khi đi kèm các triệu chứng bất thường. Do đó, nam giới cần chủ động bảo vệ sức khỏe của mình bằng các biện pháp sau:

• Khám sức khỏe định kỳ: Giúp phát hiện sớm các bất thường như giãn tĩnh mạch thừng tinh, viêm mào tinh hoàn hoặc khối u… những nguyên nhân có thể làm thay đổi vị trí tinh hoàn, từ đó có hướng xử trí phù hợp và kịp thời.
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: Nam giới nên tăng cường bổ sung các chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, tránh sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn, không hút thuốc, không sử dụng chất kích thích và lạm dụng rượu bia.
• Quan hệ tình dục an toàn, với tần suất phù hợp.
• Chủ động kiểm tra tinh hoàn tại nhà: Tự sờ nắn, kiểm tra tinh hoàn trong lúc tắm để phát hiện sớm nếu tinh hoàn có sự thay đổi rõ rệt về vị trí, kích thước kèm theo đau hoặc sưng tinh hoàn. Chủ động đi khám ngay để loại trừ nguy cơ bệnh lý.

>> Xem thêm: Nam giới nên ăn gì bổ tinh hoàn?

Để đặt lịch thăm khám và điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Hệ thống IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể đặt hẹn trực tuyến qua thông tin liên hệ sau đây:

Tinh hoàn bên cao bên thấp là cấu trúc giải phẫu bình thường, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nam giới không nên chủ quan, đặc biệt khi tình trạng này đi kèm với đau, sưng hoặc thay đổi hình dạng bìu. Việc theo dõi các dấu hiệu và thăm khám sớm giúp phát hiện kịp thời các vấn đề tiềm ẩn, bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.