Đa nang buồng trứng 2 bên làm sao giải quyết?

Hội chứng buồng trứng đa nang là một trong những nguyên nhân phổ biến ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của nữ giới. Tình trạng đa nang có thể ảnh hưởng đến ở một hoặc cả hai bên buồng trứng. Vậy đa nang buồng trứng 2 bên có nguy hiểm không? Phụ nữ mắc đa nang ở cả hai buồng trứng cần làm gì để tăng tỷ lệ đậu thai?

Đa nang buồng trứng 2 bên là thế nào?

Đa nang buồng trứng 2 bên (Bilateral PCOS) là một rối loạn nội tiết tố phổ biến, ảnh hưởng đến phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Việc chẩn đoán cần ít nhất 2 trong 3 tiêu chí bao gồm:

• Phụ nữ bị rối loạn phóng noãn, kinh nguyệt không đều;
• Có các triệu chứng cường androgen;
• Siêu âm cho thấy ở mỗi bên buồng trứng có trên 20 nang trứng, thường xuất hiện ngoại vi và có hình dáng giống chuỗi ngọc trai.

Buồng trứng đa nang là bệnh lý phụ khoa phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, ảnh hưởng đến 10-13% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh lý này có thể gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, mất cân bằng nội tiết và ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng có thể giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nguyên nhân do đâu dẫn đến đa nang cả 2 bên buồng trứng?

Nguyên nhân chính xác của hội chứng buồng trứng đa nang 2 bên vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Tuy nhiên, một số yếu tố được cho là có vai trò trong quá trình phát triển hội chứng buồng trứng đa nang, bao gồm:(1)

• Mất cân bằng nội tiết tố: Nồng độ androgen (hormone sinh dục nam) dư thừa ở phụ nữ có thể cản trở sự phát triển của nang trứng, ngăn quá trình rụng trứng diễn ra bình thường. Androgen tăng cao còn góp phần gây mụn trứng cá, rụng tóc, rậm lông bất thường ở nữ giới.
• Kháng insulin: Kháng insulin xảy ra khi các tế bào không phản ứng đúng cách với insulin, dẫn đến tăng sản xuất insulin trong cơ thể. Điều này có thể kích thích buồng trứng sản xuất nhiều androgen hơn, gây rối loạn nội tiết tố, rối loạn kinh nguyệt và góp phần hình thành nang trong buồng trứng. Đây là yếu tố thường gặp ở người thừa cân, béo phì hoặc mắc hội chứng chuyển hóa.

Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang 2 bên, bao gồm:

• Yếu tố di truyền: Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có xu hướng di truyền trong gia đình. Phụ nữ có người thân từng mắc hội chứng đa nang buồng trứng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Các yếu tố lối sống: Lối sống không lành mạnh bao gồm chế độ ăn uống kém, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường có thể góp phần gây rối loạn nội tiết tố và kháng insulin, tăng nguy cơ mắc buồng trứng đa nang. Đồng thời thiếu vận động thể chất và thói quen thức khuya, ngủ không đủ giấc cũng góp phần thúc đẩy bệnh tiến triển.
• Người thừa cân, béo phì.
• Các bệnh lý nền không được kiểm soát hiệu quả, như tăng huyết áp, mỡ máu cao, đái tháo đường type 2.

Triệu chứng của tình trạng buồng trứng đa nang 2 bên có gì khác không?

Các triệu chứng của hội chứng buồng trứng đa nang 2 bên, bao gồm:(2)

• Chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh nguyệt: Rối loạn rụng trứng khiến kinh nguyệt đến thưa, không ổn định hoặc thậm chí mất kinh trong thời gian dài.
• Chứng rậm lông: Chứng rậm lông là một tình trạng đặc trưng của hội chứng buồng trứng đa nang. Sự gia tăng hormone androgen có thể khiến phụ nữ rậm lông hơn bình thường, đặc biệt ở vùng cằm, mép, ngực hoặc bụng.
• Mụn trứng cá: Mất cân bằng nội tiết khiến da tăng tiết bã nhờn, dễ nổi mụn và khó kiểm soát hơn so với mụn thông thường.
• Tăng cân hoặc khó giảm cân: Kháng insulin và rối loạn chuyển hóa khiến người bệnh dễ tăng cân, đặc biệt là tích mỡ vùng bụng, đồng thời việc giảm cân trở nên khó khăn hơn.
• Tóc mỏng trên da đầu: Do nồng độ androgen cao, tóc có thể bắt đầu yếu, mỏng dần rụng nhiều.
• Khó thụ thai: Rối loạn chu kỳ rụng trứng làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên, và khó xác định thời điểm dễ mang thai.

Đa nang cả 2 bên buồng trứng ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Đa nang ở cả 2 bên buồng trứng thường liên quan đến rối loạn nội tiết và chuyển hóa toàn thân. Mức độ ảnh hưởng không chỉ phụ thuộc vào việc các nang noãn nhỏ này xuất hiện ở 1 hay 2 bên buồng trứng, mà còn liên quan đến tình trạng rối loạn nội tiết tố, mức độ kháng insulin và các yếu tố sức khỏe khác đi kèm.

Một nghiên cứu đã chỉ ra, so với người mắc đa nang buồng trứng ở 1 bên, phụ nữ mắc đa nang ở cả 2 bên buồng trứng có tỷ lệ rối loạn kinh nguyệt cao hơn.(3) Hội chứng đa nang ở 2 buồng trứng cũng có xu hướng biểu hiện các triệu chứng lâm sàng rõ rệt hơn và ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe nữ giới. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hội chứng buồng trứng đa nang hai bên có thể dẫn đến một số biến chứng, bao gồm:

• Nguy cơ vô sinh: Phụ nữ được chẩn đoán mắc hội chứng buồng trứng đa nang 2 bên thường bị suy giảm khả năng sinh sản, thậm chí có nguy cơ vô sinh do rối loạn nội tiết tố. Trong một số trường hợp, hội chứng buồng trứng đa nang 2 bên khiến việc mang thai có thể khó khăn hơn vì trứng không được giải phóng đúng thời điểm, giảm tỷ lệ thụ thai tự nhiên. Nếu không được can thiệp điều trị sớm, phụ nữ có thể đối mặt với nguy cơ vô sinh.
• Rối loạn chuyển hóa: Đa nang buồng trứng 2 bên thường đi kèm tình trạng kháng insulin, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa. Người bệnh có thể dễ tăng cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường type 2 nếu không kiểm soát tốt.
• Hội chứng ngưng thở khi ngủ: Phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trước 2 bên kèm theo tình trạng thừa cân, béo phì và kháng insulin khiến nguy cơ cao dễ mắc chứng ngưng thở khi ngủ.
• Ung thư nội mạc tử cung: Lớp niêm mạc tử cung có thể dày lên do chu kỳ kinh nguyệt không đều, làm tăng nguy cơ mắc ung thư nội mạc tử cung.
• Lo lắng, trầm cảm: Những thay đổi về ngoại hình như tăng cân, rậm lông, mụn trứng cá kéo dài cùng với áp lực về khả năng sinh sản có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, khiến phụ nữ dễ bị căng thẳng, lo âu và trầm cảm hơn.
• Đái tháo đường thai kỳ: Phụ nữ mang thai mắc PCOS có nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ cao hơn. Vì vậy phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng, cần được theo dõi thường xuyên trong suốt thai kỳ để kiểm soát nguy cơ này.(4)
• Bệnh tim mạch: Phụ nữ mắc PCOS có nguy cơ cao hơn bị huyết áp cao, bệnh tim và đột quỵ.

Các biện pháp phòng ngừa hội chứng buồng trứng đa nang hai bên bao gồm áp dụng lối sống lành mạnh, duy trì chế độ ăn uống cân bằng, tham gia hoạt động thể chất thường xuyên và kiểm soát cân nặng hiệu quả. Khám sức khỏe định kỳ và can thiệp sớm cũng có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng.

Làm sao để dễ đậu thai ở người bị buồng trứng đa nang 2 bên?

Mặc dù phụ nữ mắc hội chứng đa nang buồng trứng 2 bên có tỷ lệ mang thai tự nhiên giảm, tuy nhiên với sự can thiệp y tế phù hợp, phụ nữ vẫn có thể thụ thai và sinh con khỏe mạnh. Dưới đây là một số biện pháp giúp phụ nữ bị buồng chứng đa nang 2 bên dễ thụ thai:

• Duy trì cân nặng hợp lý và lối sống lành mạnh: Chế độ ăn tập trung vào ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, trái cây và rau củ, đồng thời hạn chế tối đa thực phẩm nhiều đường hoặc thực phẩm chế biến sẵn; tập thể dục thường xuyên, ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện độ nhạy insulin và cân bằng nội tiết tố.
• Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và thời điểm rụng trứng.
• Sử dụng thuốc hỗ trợ rụng trứng theo chỉ định của bác sĩ.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, mỡ máu cao,…
• Cân nhắc các phương pháp hỗ trợ sinh sản: Nếu gặp khó khăn trong mang thai tự nhiên, bác sĩ có thể tư vấn các phương pháp hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) hoặc thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Nhiều người bị buồng trứng đa nang hai bên vẫn có thể mang thai thành công nhờ các kỹ thuật này.

Đa nang buồng trứng 2 bên có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản và sức khỏe tổng thể ở nữ giới. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng hướng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ biến chứng, đồng thời cải thiện cơ hội thụ thai tự nhiên. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên thăm khám phụ khoa định kỳ ít nhất mỗi năm một lần để tầm soát sớm những bất thường, từ đó có kế hoạch theo dõi, can thiệp kịp thời và xây dựng lối sống phù hợp nhằm bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.