Giải đáp: Bị đa nang buồng trứng 1 bên có thai được không?

Đa nang buồng trứng 1 bên là một dạng rối loạn chức năng buồng trứng có liên quan đến mất cân bằng nội tiết và bất thường trong quá trình phát triển nang noãn. Dù chỉ ảnh hưởng đến 1 buồng trứng, tình trạng này vẫn có thể tác động đến chu kỳ kinh nguyệt, khả năng rụng trứng và sức khỏe sinh sản của chị em phụ nữ. Việc nhận biết sớm, hiểu đúng bản chất bệnh và có hướng theo dõi phù hợp đóng vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn chức năng sinh sản cũng như phòng ngừa các hệ lụy lâu dài về sau.

Thế nào là đa nang buồng trứng 1 bên?

Đa nang buồng trứng 1 bên dùng để chỉ tình trạng một buồng trứng có nhiều nang nhỏ quan sát thấy trên siêu âm, trong khi buồng trứng còn lại có hình thái và hoạt động bình thường. Tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn phóng noãn tương tự cơ chế của hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), nhưng không đồng nghĩa hoàn toàn với chẩn đoán PCOS.(1)

So với hội chứng buồng trứng đa nang điển hình (thường ảnh hưởng cả 2 buồng trứng), đa nang buồng trứng 1 bên ít phổ biến hơn. Tuy nhiên, trên siêu âm hình ảnh nhiều nang nhỏ tập trung ở một buồng trứng vẫn được ghi nhận khá thường xuyên ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Dù chỉ xảy ra ở một bên, tình trạng này vẫn có thể đi kèm rối loạn phóng noãn và rối loạn nội tiết. Vì vậy, chị em không nên chủ quan nghĩ rằng buồng trứng còn lại bình thường thì chức năng sinh sản hoàn toàn không bị ảnh hưởng.

Hình ảnh minh họa buồng trứng đa nang 1 bên (bên phải)

Các dấu hiệu của đa nang buồng trứng 1 bên nhìn chung tương tự rối loạn đa nang điển hình, nhưng mức độ có thể nhẹ hơn, bao gồm:

• Kinh nguyệt thất thường.(2)

• Khó có thai.

• Lông mọc nhiều ở mặt, ngực, bụng hoặc đùi, ngược lại tóc có thể thưa dần do ảnh hưởng của nội tiết tố.

• Mụn trứng cá xuất hiện dai dẳng ở mặt, lưng, ngực do tuyến bã nhờn hoạt động mạnh.

• Cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt vùng bụng, liên quan đến tình trạng đề kháng insulin thường gặp ở người có rối loạn nội tiết.

• Da vùng cổ, nách, bẹn có thể sẫm màu hơn bình thường.

• Một số phụ nữ cảm thấy khó chịu hoặc tức nhẹ ở bên buồng trứng có nhiều nang, nhất là trước kỳ kinh.

• Sự dao động hormone có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, cảm xúc khiến tâm trạng thay đổi, dễ mệt mỏi.

Kinh nguyệt thất thường và đau, khó chịu ở vị trí buồng trứng đa nang là một trong những dấu hiệu thường gặp

Bị đa nang buồng trứng 1 bên có thai được không?

Phụ nữ bị đa nang buồng trứng 1 bên vẫn có thể mang thai tự nhiên, nhưng khả năng thụ thai sẽ giảm so với người không có rối loạn phóng noãn. Khi chỉ một buồng trứng có hình ảnh đa nang, buồng trứng còn lại vẫn có thể phát triển nang noãn và rụng trứng, nhờ đó quá trình thụ thai vẫn diễn ra bình thường.

Tuy vậy, đa nang buồng trứng (kể cả chỉ ở 1 bên) thường liên quan đến rối loạn nội tiết và bất thường trong cơ chế phóng noãn. Hệ quả là sự trưởng thành của trứng có thể không diễn ra theo chu kỳ ổn định, khiến khó xác định thời điểm thụ thai hơn.

So với tình trạng đa nang ở cả 2 buồng trứng, thể 1 bên có tiên lượng sinh sản khả quan hơn do vẫn còn một buồng trứng hoạt động tương đối ổn định. Tuy nhiên, khả năng có thai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như độ tuổi, cân nặng, tình trạng đề kháng insulin, chất lượng tinh trùng của bạn đời và tần suất rụng trứng thực tế.

Điều trị buồng trứng đa nang 1 bên như thế nào?

Hướng điều trị đa nang buồng trứng một bên tập trung vào mục tiêu khôi phục phóng noãn, cân bằng nội tiết và cải thiện khả năng mang thai nếu người bệnh có nhu cầu sinh con. Phác đồ cụ thể sẽ được cá thể hóa dựa trên các phương pháp sau:

1. Điều trị thuốc

Điều trị nội khoa thường là lựa chọn đầu tiên nhằm kích thích sự phát triển của nang noãn và hỗ trợ rụng trứng. Các thuốc kích thích phóng noãn đường uống như Clomiphene hoặc Letrozole có thể được chỉ định để thúc đẩy quá trình trưởng thành của trứng.

Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc tiêm chứa FSH và theo dõi qua siêu âm nhằm kiểm soát chặt chẽ sự phát triển nang noãn.

Nếu người bệnh có tình trạng kháng insulin hoặc rối loạn chuyển hóa đi kèm, Metformin, Inositol có thể được bổ sung nhằm cải thiện đáp ứng nội tiết và hỗ trợ chu kỳ có rụng trứng đều đặn hơn. Việc dùng thuốc luôn cần theo dõi sát sao dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Tùy vào từng trường hợp cụ thể bác sĩ sẽ có những chỉ định điều trị phù hợp

2. Phẫu thuật

Khi điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả hoặc người bệnh đáp ứng kém với thuốc kích thích phóng noãn, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi đốt điểm buồng trứng (ovarian drilling). Phương pháp này tạo các điểm nhỏ trên bề mặt buồng trứng nhằm làm giảm mô sản xuất androgen và cải thiện cơ chế phóng noãn.

Sau phẫu thuật, nồng độ hormone nam có thể giảm xuống và chu kỳ rụng trứng được cải thiện trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, hiệu quả thường mang tính tạm thời và không phải giải pháp điều trị triệt để, do đó chỉ được chỉ định khi thật sự cần thiết.

3. Điều trị hỗ trợ sinh sản

Nếu các biện pháp trên chưa mang lại hiệu quả mang thai, các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản sẽ được xem xét tùy theo tình trạng cụ thể của người bệnh.

Đặc biệt, trong trường hợp rối loạn phóng noãn kéo dài hoặc có thêm yếu tố hiếm muộn khác, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) được xem là lựa chọn hiệu quả. Phương pháp này cho phép kiểm soát quá trình kích thích buồng trứng, chọc hút trứng và tạo phôi bên ngoài cơ thể trước khi chuyển vào buồng tử cung.

ThS.BSNT Trần Ngọc Hà Giang đang thăm khám và tư vấn sức khỏe cho bệnh nhân

Để đặt lịch thăm khám với các chuyên gia, bác sĩ tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:

Nhìn chung, đa nang buồng trứng 1 bên không đồng nghĩa với mất hoàn toàn khả năng mang thai, nhưng đây vẫn là tình trạng cần được theo dõi và quản lý y khoa đúng cách. Thăm khám phụ khoa định kỳ, đánh giá nội tiết và theo dõi hoạt động phóng noãn sẽ giúp phát hiện sớm bất thường và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp khi cần. Chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản không chỉ giúp cải thiện cơ hội thụ thai mà còn góp phần duy trì cân bằng nội tiết và chất lượng cuộc sống lâu dài cho chị em phụ nữ.