Cắt bỏ tinh hoàn: Hình ảnh, chỉ định, quy trình và rủi ro

Cắt bỏ tinh hoàn được xem là một phương pháp điều trị trong những trường hợp nam giới mắc các bệnh lý nghiêm trọng, chẳng hạn như ung thư tinh hoàn, áp xe tinh hoàn… Đây là một quyết định y khoa quan trọng, thường được cân nhắc dựa trên lợi ích sức khỏe lâu dài của bệnh nhân.

Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn là gì?

Cắt bỏ tinh hoàn (Orchiectomy) là một phẫu thuật ngoại khoa nhằm loại bỏ một hoặc cả hai tinh hoàn. Tinh hoàn là hai tuyến nhỏ nằm trong bìu bên dưới dương vật, có chức năng sản xuất tinh trùng và hormone nam như testosterone. Đây thường là một phẫu thuật ngoại trú, nghĩa là bệnh nhân có thể trở về nhà trong ngày thực hiện.

1. Cắt bỏ 1 tinh hoàn

Cắt bỏ 1 tinh hoàn là phẫu thuật nhằm loại bỏ chỉ một bên tinh hoàn trong số hai tinh hoàn nằm trong bìu. Phẫu thuật này thường được thực hiện khi một tinh hoàn bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý như ung thư tinh hoàn, trong khi tinh hoàn còn lại vẫn khỏe mạnh và có thể đảm nhận chức năng sản xuất testosterone và tinh trùng. (1)

2. Cắt bỏ hoàn toàn 2 tinh hoàn

Trong trường hợp các tế bào ung thư đã di căn sang cả hai tinh hoàn. Lúc này, cả hai tinh hoàn đều cần phải cắt bỏ hoàn toàn.

Tại sao phải cắt bỏ tinh hoàn?

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Vinh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh, cắt bỏ tinh hoàn là một phẫu thuật quan trọng thường được chỉ định vì nhiều lý do khác nhau, trong đó, phổ biến nhất là để điều trị các bệnh ung thư, bao gồm ung thư tinh hoàn, ung thư tuyến tiền liệt… Ngoài ra, cắt bỏ tinh hoàn còn được áp dụng trong những trường hợp tinh hoàn bị tổn thương nghiêm trọng do nhiễm trùng hoặc chấn thương.

Bên cạnh đó, cắt bỏ hoàn toàn 2 tinh hoàn cũng rất quan trọng trong những trường hợp nam chuyển giới thành nữ. Vì chức năng của tinh hoàn là sản xuất testosterone, nên khi chúng được loại bỏ, mức testosterone sẽ giảm xuống gần bằng không. Từ đó, người nam có thể ngừng dùng thuốc để ngăn cơ thể sản xuất testosterone hoặc giảm lượng hormone estrogen cần sử dụng để duy trì các đặc điểm nữ giới. (2)

>> Xem thêm: Cắt tinh hoàn có chết không?

Hình ảnh cắt bỏ tinh hoàn

Chỉ định cắt bỏ tinh hoàn khi nào?

Chỉ định cắt bỏ tinh hoàn luôn được cân nhắc cẩn thận và dựa trên đánh giá cụ thể của bác sĩ chuyên khoa. Một số trường hợp được chỉ định cắt tinh hoàn có thể kể đến như:

• Điều trị ung thư: Ung thư tinh hoàn, ung thư tuyến tiền liệt.
• Tinh hoàn bị chấn thương nặng không thể phục hồi do tai nạn, chơi thể thao…
• Tinh hoàn bị nhiễm trùng nặng hoặc biến chứng từ xoắn tinh hoàn kéo dài.
• Hỗ trợ quá trình chuyển giới từ nam sang nữ.
• Ngăn ngừa tế bào ung thư tinh hoàn di căn.

Cần chuẩn bị gì trước khi phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn?

Trước khi phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn, bác sĩ sẽ hướng dẫn chi tiết cho người bệnh về cách chuẩn bị, lựa chọn phương pháp gây mê sẽ sử dụng và những việc cần làm sau phẫu thuật.

Một số lưu ý người bệnh cần chuẩn bị trước khi phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn, bao gồm:

• Vệ sinh vùng kín sạch sẽ, cạo lông vùng bìu nếu có chỉ định.
• Thông báo cho bác sĩ tất cả các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng bạn đang sử dụng.
• Nhịn ăn ít nhất 8 tiếng trước phẫu thuật.
• Cần sắp xếp người nhà đưa về sau phẫu thuật.

Đối với các phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn người bệnh cũng cần được đánh giá sức khỏe hành vi, trong đó sẽ có những đánh giá về chứng rối loạn bản dạng giới, các vấn đề về sức khỏe thể chất hoặc tinh thần.

Quy trình cắt bỏ tinh hoàn như thế nào?

Quy trình phẫu thuật cắt tinh hoàn sẽ diễn ra như sau:

• Người bệnh được hướng dẫn mặc áo phẫu thuật và nằm ngửa trên bàn mổ.
• Bác sĩ bắt đầu nâng dương vật lên và dán vào bụng.
• Bác sĩ tiến hành gây mê toàn thân hoặc gây tê tủy sống.
• Sát trùng vùng phẫu thuật để đảm bảo vô khuẩn.
• Thực hiện một đường rạch nhỏ trên bìu hoặc vùng bụng dưới (tùy thuộc vào loại phẫu thuật).
• Bóc tách tinh hoàn khỏi các dây thừng tinh, mạch máu và mô liên kết.
• Loại bỏ tinh hoàn bị tổn thương hoặc cả hai tinh hoàn (nếu cần).
• Sau khi hoàn tất, bác sĩ tiến hành cầm máu, đặt ống dẫn lưu phía thấp của bìu và đóng vết mổ.

Trên thực tế, có rất nhiều loại phẫu thuật cắt tinh hoàn, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và mục tiêu điều trị của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp. Một số loại phẫu thuật phổ biến có thể kể đến như:

• Cắt bỏ tinh hoàn đơn giản: Một hoặc cả hai tinh hoàn được loại bỏ thông qua đường rạch nhỏ ở bìu. Phẫu thuật này thường được áp dụng để điều trị ung thư vú hoặc ung thư tuyến tiền liệt, khi bác sĩ muốn giảm lượng testosterone mà cơ thể sản xuất.
• Cắt bỏ tinh hoàn triệt để qua đường bẹn: Một hoặc cả hai tinh hoàn được loại bỏ qua một đường rạch nhỏ ở vùng bụng dưới, thay vì ở bìu. Phương pháp này thường được thực hiện khi có khối u ở tinh hoàn và bác sĩ cần kiểm tra mô tinh hoàn để phát triển ung thư. Đây được xem là lựa chọn an toàn hơn so với sinh thiết thông thường, vì có thể giảm nguy cơ tế bào ung thư lan rộng. Ngoài ra, phẫu thuật này còn phù hợp với người đang muốn chuyển giới từ nam sang nữ.
• Cắt bỏ tinh hoàn dưới bao: Chỉ các mô xung quanh tinh hoàn được loại bỏ, trong khi bìu vẫn được giữ nguyên. Phương pháp này giúp bìu không bộc lộ sự thay đổi đáng kể khi nhìn.
• Cắt bỏ hai tinh hoàn: Cả hai tinh hoàn đều bị loại bỏ. Thường được thực hiện trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú ở nam hoặc trong quá trình chuyển giới từ nam sang nữ. (3)

Bác sĩ Quang Vinh cho biết, mỗi loại phẫu thuật sẽ có mục đích điều trị và quy trình riêng, dựa vào tình trạng bệnh lý và mong muốn của bệnh nhân, bác sĩ sẽ tư vấn và chỉ định loại phẫu thuật phù hợp nhất.

Phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn kéo dài bao lâu?

Thời gian thực hiện phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn thường kéo dài khoảng 30-60 phút, tùy thuộc vào loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Sau phẫu thuật, người bệnh sẽ được chuyển đến phòng hồi sức để theo dõi. Nếu không có biến chứng, người bệnh có thể xuất viện và theo dõi dõi tại nhà.

Rủi ro của cắt bỏ tinh hoàn

Tương tự như các cuộc phẫu thuật khác, cắt tinh hoàn cũng tiềm ẩn các rủi ro như chảy máu, nhiễm trùng, sưng, đau tại vị trí vết mổ. Đặc biệt, với những trường hợp phải phẫu thuật cắt bỏ cả 2 tinh hoàn sẽ khiến mức testosterone giảm mạnh, gây ra một số tình trạng như:

• Vô sinh nam.
• Suy giảm ham muốn tình dục.
• Rối loạn cương dương.
• Trầm cảm.
• Mệt mỏi.
• Thay đổi tâm trạng.
• Loãng xương.
• Giảm khối lượng cơ bắp.
• Bốc hỏa.
• Tăng cân.

>> Xem thêm: Nam giới cắt bỏ 1 bên tinh hoàn có con được không?

Cách chăm sóc bệnh nhân sau cắt bỏ tinh hoàn

Sau phẫu thuật, người bệnh không nên tự lái xe mà cần có người nhà đưa về để tránh tổn thương đến vết mổ. Quá trình hồi phục thường mất vài tuần, trong thời gian đó, người bệnh cần tuân thủ lịch hẹn tái khám với bác sĩ để đánh giá sự hồi phục và hướng dẫn thêm nếu cần.

Thêm vào đó, việc chăm sóc bệnh nhân tại nhà sau mổ cắt tinh hoàn đòi hỏi sự chú ý đặc biệt giúp vết thương nhanh lành và bệnh nhân sớm thích nghi với sự thay đổi của cơ thể. Một số lưu ý cần biết như:

• Dùng túi chườm đá hoặc băng gạc lạnh đặt lên vùng bìu để giảm sưng, nhưng không để lâu hơn 15 phút mỗi lần.
• Giữ cho vết mổ khô ráo, sạch sẽ.
• Kiểm tra vết mổ hàng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng như sưng đỏ, chảy dịch bất thường hoặc gây đau đớn dữ dội.
• Chú ý nghỉ ngơi trong vài ngày sau phẫu thuật.
• Tránh hoạt động mạnh, nâng vật nặng hoặc quan hệ tình dục trong vài tuần.
• Không tắm bồn hoặc đi bơi cho đến khi vết mổ lành hẳn.
• Dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ.
• Uống nhiều nước và ăn uống đủ chất, đặc biệt tăng cường chất xơ để tránh tình trạng táo bón.
• Với những trường hợp phẫu thuật vì ung thư, người bệnh cần phải hóa trị hoặc xạ trị theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm nguy cơ di căn của các tế bào ung thư còn sót lại.

>> Xem thêm: Phẫu thuật đặt tinh hoàn nhân tạo

Câu hỏi thường gặp

1. Cắt bỏ tinh hoàn có đau không?

Cắt bỏ tinh hoàn thường không gây đau đớn trong quá trình phẫu thuật do người bệnh đã được gây mê toàn thân hoặc gây tê cục bộ. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau để tránh tình trạng đau đớn, khó chịu cho bệnh nhân.

Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, đau dữ dội không giảm dù đã uống thuốc hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao, sưng đỏ, chảy dịch ở vết mổ… người bệnh cần đến gặp bác sĩ ngay để được xử lý kịp thời. Chăm sóc đúng cách và nghỉ ngơi đầy đủ sẽ giúp giảm đau và tăng tốc độ hồi phục.

2. Sau khi cắt bỏ tinh hoàn bao lâu thì hồi phục?

Sau khi cắt bỏ tinh hoàn, quá trình hồi phục có thể kéo dài từ 3-4 tuần, tùy vào tình trạng sức khỏe và cách chăm sóc. Đôi khi, một số trường hợp có thể mất khoảng vài tháng hoặc lâu hơn nếu cần điều trị bổ sung như hóa trị hoặc xạ trị.

3. Nam giới cắt bỏ tinh hoàn có quan hệ được không?

Sau phẫu thuật có thể quan hệ tình dục, nhưng khả năng cương dương và ham muốn sẽ bị ảnh hưởng tùy thuộc vào loại phẫu thuật cắt một bên hay cả hai bên tinh hoàn.

• Cắt một bên tinh hoàn: Thường không ảnh hưởng nhiều đến khả năng quan hệ tình dục vì tinh hoàn còn lại vẫn tiếp tục sản xuất testosterone và tinh trùng, duy trì ham muốn tình dục và khả năng cương cứng.
• Cắt cả hai bên tinh hoàn: Khi cả hai tinh hoàn bị cắt bỏ, cơ thể sẽ không còn sản xuất testosterone tự nhiên, điều này có thể làm giảm ham muốn tình dục và ảnh hưởng đến khả năng cương dương. Với những trường hợp này, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bổ sung testosterone ngoại sinh để duy trì ham muốn và giúp nam giới có thể cương cứng.

>> Xem thêm: Liệu khả năng cắt tinh hoàn có quan hệ được không?

4. Cắt bỏ tinh hoàn ở đâu uy tín?

Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh) là đơn vị chuyên sâu về dịch vụ thăm khám và điều trị các bệnh lý nam khoa hiếm gặp nhất. Với đội ngũ y bác sĩ dày dặn kinh nghiệm và đầu tư hệ thống trang thiết bị, máy móc hiện đại, phục vụ tốt nhất nhu cầu khám chữa bệnh của khách hàng.

Để đặt lịch thăm khám và tư vấn về quy trình phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ qua thông tin sau:

Cắt bỏ tinh hoàn là một thủ thuật quan trọng trong điều trị nhiều vấn đề y tế, từ ung thư đến chấn thương nghiêm trọng. Vì đây là một thủ thuật bảo tồn nên cần được thực hiện bởi các bác sĩ giỏi, nhằm đảm bảo tỷ lệ thành công và giảm thiểu rủi ro biến chứng. Để rút ngắn thời gian hồi phục, người bệnh cần tuân thủ các chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ.