U tinh hoàn lành tính: Phân loại, dấu hiệu, chẩn đoán và tỷ lệ

U tinh hoàn lành tính là khối u hiếm có khả năng di căn và tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Việc phân loại, nhận diện các dấu hiệu và tiến hành chẩn đoán sớm là rất quan trọng trong việc quản lý và điều trị hiệu quả bệnh lý này.

U tinh hoàn lành tính là gì?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) (2022), u tinh hoàn lành tính bao gồm các khối tân sinh trong nhu mô tinh hoàn hoặc phần phụ (mào tinh, thừng tinh) có bản chất mô học là không ác tính, không xâm lấn mô lân cận hoặc di căn xa. U lành tính ở tinh hoàn không gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh và khả năng tái phát sau điều trị là rất thấp. (1)

Tỷ lệ mắc u tinh hoàn lành tính

Khác với u tinh hoàn ác tính, u tinh hoàn lành tính ít phổ biến hơn, chiếm khoảng 5 – 10% các khối u tinh hoàn và thường ảnh hưởng đến những nam giới lớn tuổi, độ tuổi khởi phát bệnh trung bình là 65. (2)

Phân loại u tinh hoàn lành tính

Theo phân loại của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (AJCC), khoảng 5% trường hợp u tinh hoàn là lành tính, hay còn được gọi là u không phải tế bào mầm, bao gồm các loại sau đây:

• U Adenomatoid: Loại u này thường xuất hiện tại mào tinh hoàn, là khối u lành tính, có kích thước nhỏ và không có khả năng xâm lấn sang các mô và cơ quan xung quanh.
• U tế bào Sertoli: Loại u này thường là u tinh hoàn lành tính, tuy nhiên, trong một số ít trường hợp loại u này có thể tiến triển thành u ác tính.
• U quái tinh hoàn (Teratoma): Loại u này có thể lành tính ở trẻ em hoặc ác tính ở người lớn.
• U Epidermoid: Được phân loại là dạng đặc biệt của u Teratoma (không có tiềm năng ác tính), với hình ảnh đặc trưng trên siêu âm. (3)

Nguyên nhân gây u tinh hoàn lành tính

Cho đến nay, nguyên nhân gây u tinh hoàn lành tính vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, một số yếu tố nguy cơ được cho là có liên quan đến sự hình thành các khối u tinh hoàn ở nam giới, chẳng hạn như:

• Tiền sử gia đình có bố hoặc anh trai từng mắc u tinh hoàn.
• Nam giới mắc các vấn đề về rối loạn nhiễm sắc thể giới tính, bao gồm hội chứng Klinefelter…
• Nam giới bị tinh hoàn ẩn.
• Một số bệnh lý tại tinh hoàn: viêm mào tinh hoàn, u nang mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn, tràn dịch màng tinh hoàn, ung thư tinh hoàn…
• Chấn thương tinh hoàn.
• Nam giới làm việc thường xuyên trong môi trường nóng bức, có nguy cơ phơi nhiễm với hóa chất độc hại, chất thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, chất phóng xạ…

Dấu hiệu u lành tính ở tinh hoàn

Ở giai đoạn đầu, u tinh hoàn lành tính thường xuất hiện âm thầm và không có các biểu hiện rõ ràng nên rất khó phát hiện. Một số dấu hiệu có thể cảnh báo khối u tinh hoàn bao gồm:

• Sờ thấy một cục u tròn, mềm trong bìu, khối u thường không đau và chỉ hơi căng tức.
• Một bên bìu có thể to hơn bên còn lại, tạo cảm giác nặng, vướng ở bìu.
• Không có dấu hiệu sốt, sụt cân, mệt mỏi.

>> Xem thêm: Một tinh hoàn có cục nhỏ rắn không đau là biểu hiện của bệnh gì?

Lưu ý: Khối u tinh hoàn lành tính và u tinh hoàn ác tính có thể giống nhau giai đoạn đầu. Vì vậy, khi nhận thấy có dấu hiệu khối u ở tinh hoàn, nam giới cần đến bệnh viện để bác sĩ Nam khoa khám, thực hiện các siêu âm, xét nghiệm cần thiết để đánh giá chính xác tình trạng khối u.

U tinh hoàn lành tính có sao không?

Bác sĩ Nguyễn Công Danh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, IVF Tâm Anh cho biết, u tinh hoàn lành tính thường không nguy hiểm và có tiên lượng tốt nếu được phát hiện và điều trị sớm. Các khối u này không có khả năng phát triển thành u ác tính hoặc di căn sang các cơ quan khác trên cơ thể, nên không đe dọa đến tính mạng người bệnh. Điều quan trọng là người bệnh nên kiểm tra sức khỏe định kỳ và tham khảo ý kiến bác sĩ ngay khi có bất kỳ triệu chứng bất thường nào xuất hiện.

Việc phát hiện bệnh sớm, chẩn đoán chính xác, hầu hết các trường hợp u tinh hoàn lành tính có thể được kiểm soát hiệu quả mà không cần đến các biện pháp can thiệp phức tạp, đảm bảo duy trì chất lượng cuộc sống và sức khỏe sinh sản cho người bệnh.

Phương pháp chẩn đoán u tinh hoàn lành tính

Quy trình chẩn đoán u tinh hoàn lành tính bao gồm một số bước kiểm tra cụ thể như sau:

• Khám lâm sàng: Đầu tiên bác sĩ sẽ thu thập thông tin về sức khỏe tổng thể, lắng nghe các triệu chứng của người bệnh, sau đó kiểm tra vùng bìu để tìm kiếm các khối u, cục bướu hoặc sự thay đổi bất thường ở hình dáng hoặc kích thước tinh hoàn. Nếu nghi ngờ có u tinh hoàn, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu hơn để kiểm tra chi tiết.
• Siêu âm tinh hoàn: Phương pháp này giúp bác sĩ xem xét cấu trúc bên trong bìu, kiểm tra sự hiện diện của khối u, xác định kích thước và tính chất của khối u.
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu giúp phát hiện các chất chỉ điểm ung thư nhằm loại trừ các u ác tính tế bào mầm.
• MRI: Phương pháp này giúp phân biệt u tinh hoàn lành tính và ác tính.

Cách điều trị u tinh hoàn lành tính

Trên thực tế, khối u có kích thước nhỏ nếu không có biểu hiện nhiễm trùng, sưng tấy hay ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn và khả năng sinh sản của người bệnh, đồng thời được xác định lành tính trên hình ảnh học thì không cần điều trị, người bệnh được khuyến cáo nên theo dõi định kỳ 6 – 12 tháng.

Trong một số trường hợp, nếu phát hiện khối u tinh hoàn có triệu chứng, đang lớn dần hoặc mô học chưa chắc chắn, bác sĩ sẽ chỉ định mổ thám sát qua đường bẹn và lấy mô khối u làm sinh thiết lạnh, từ đó có hướng xử trí phù hợp.

Nếu kết quả sinh thiết lạnh xác nhận u ở tinh hoàn là lành tính, bác sĩ sẽ bóc tách khối u và bảo tồn tinh hoàn nhằm duy trì chức năng nội tiết và sinh sản của người bệnh. Ngược lại, nếu khối u có kích thước lớn (>3-5cm), có bất thường về dấu ấn ung thư, bác sĩ sẽ chỉ định cắt bỏ tinh hoàn để đảm bảo an toàn cho người bệnh. Đây là phương pháp điều trị phổ biến trong tình huống xác nhận u tinh hoàn ác tính, dù ban đầu có thể nghĩ là u lành.

Câu hỏi thường gặp

1. U tinh hoàn lành tính có cần điều trị không?

Phần lớn các trường hợp u lành tính ở tinh hoàn thường không cần điều trị nếu không gây triệu chứng hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bệnh nhân. Bác sĩ sẽ khuyến cáo bệnh nhân nên thăm khám sức khỏe định kỳ để theo dõi cũng như quản lý chặt chẽ tình trạng u tinh hoàn để đảm bảo không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xảy ra.

Tuy nhiên, nếu khối u tinh hoàn gây đau đớn, có sự thay đổi về kích thước hoặc ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, bác sĩ sẽ chỉ định các phương án điều trị phù hợp với tình trạng của bệnh nhân.

2. U tinh hoàn lành tính có phát triển thành ung thư không?

U tinh hoàn lành tính không có khả năng phát triển thành ung thư (u tinh hoàn ác tính), nên người bệnh không cần quá lo lắng. Điều quan trọng là hãy thường xuyên theo dõi các triệu chứng, tự kiểm tra vùng bìu để sớm phát hiện các bất thường và kịp thời có biện pháp can thiệp, tránh các biến chứng không mong muốn có thể xảy ra.

3. U tinh hoàn lành tính có ảnh hưởng sinh sản không?

U tinh hoàn lành tính thường không ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của người bệnh, đặc biệt nếu khối u được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu khối u phát triển lớn có thể ảnh hưởng đến chức năng của tinh hoàn. Ngoài ra, một số loại u chẳng hạn như u tế bào Leydig có thể gây rối loạn hormone, từ đó làm suy giảm khả năng sinh sản của người bệnh.

Nếu phát hiện sớm và có biện pháp điều trị kịp thời, hầu hết bệnh nhân có thể phục hồi hoàn toàn và duy trì khả năng sinh sản bình thường. Chính vì thế, ngay khi phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ u tinh hoàn, việc theo dõi các triệu chứng và điều trị kịp thời là rất quan trọng để hạn chế những tác động tiêu cực đến khả năng sinh sản.

4. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng, thế nhưng u tinh hoàn vẫn tiềm ẩn nguy cơ đe dọa đến sức khỏe. Do đó, nam giới nên tự kiểm tra tinh hoàn của mình mỗi ngày bằng cách sờ vào bìu để cảm nhận sự thay đổi. Khi nhận thấy những triệu chứng bất thường như tinh hoàn sưng lên, có xuất hiện cục u không rõ nguyên nhân, đau âm ỉ ở vùng bìu trong thời gian dài… hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ chuyên khoa nam học để được kiểm tra, chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh và có hướng xử trí kịp thời.

BVĐK Tâm Anh là một trong những địa chỉ hàng đầu cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị u tinh hoàn hiệu quả, an toàn. Với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm cùng sự hỗ trợ của hệ thống trang thiết bị hiện đại, quy trình thăm khám tinh gọn, nhanh chóng không chỉ xóa bỏ lo lắng của các quý ông khi thăm khám vùng nhạy cảm, mà còn bảo mật tuyệt đối thông tin người bệnh, tạo sự yên tâm và thoải mái trong suốt quá trình thăm khám và điều trị.

Để đặt lịch thăm khám và kiểm tra tình trạng u tinh hoàn lành tính với các chuyên gia tại BVĐK Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ qua thông tin sau:

U tinh hoàn lành tính mặc dù hiếm gặp và thường không gây nguy hiểm đến sức khỏe cũng như khả năng sinh sản của người nam. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nam giới nên nâng cao ý thức chăm sóc và bảo vệ “vùng kín” của mình, thường xuyên theo dõi các triệu chứng bất thường, thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề, từ đó có hướng xử trí kịp thời nhằm đảm bảo duy trì chất lượng cuộc sống và sức khỏe sinh sản về lâu dài.