Táo bón sau chuyển phôi có sao không? Phải làm sao?

Tình trạng táo bón sau chuyển phôi là nỗi lo lắng chung của rất nhiều chị em, gây ra không ít áp lực tâm lý trong những ngày chờ đợi kết quả. Vậy sau khi chuyển phôi bị táo bón có nguy hiểm không, có ảnh hưởng đến quá trình bám dính và làm tổ của phôi thai không và làm cách nào để cải thiện?

Phụ nữ bị táo bón sau chuyển phôi có ảnh hưởng gì không?

Bác sĩ Nguyễn Phúc Hiếu, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản (IVF Tâm Anh), Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết: Bản thân tình trạng táo bón không trực tiếp tác động hay làm giảm khả năng làm tổ của phôi thai bên trong buồng tử cung. Tuy nhiên, nếu chị em liên tục rặn mạnh và gắng sức quá mức khi đại tiện thì có thể vô tình làm tăng áp lực lên vùng bụng dưới và cơ tử cung. Áp lực gia tăng đột ngột có thể kích thích các cơn co thắt tử cung, từ đó gây bất lợi đến quá trình bám dính và phát triển của phôi.

Do đó, dù không trực tiếp gây thất bại chuyển phôi, nhưng chị em vẫn cần kiểm soát tốt tình trạng táo bón sau khi chuyển phôi để tránh các rủi ro không đáng có cho thai kỳ.

Vì sao sau chuyển phôi bị táo bón?

Rất nhiều chị em sau khi chuyển phôi gặp phải tình trạng khó đại tiện. Nguyên nhân có thể do sự kết hợp của nhiều yếu tố thay đổi đột ngột bên trong cơ thể người mẹ và các yếu tố tác động từ bên ngoài như:

1. Ảnh hưởng của thuốc nội tiết

Trong quá trình thực hiện IVF, chị em có thể được chỉ định sử dụng các loại thuốc nội tiết nhằm hỗ trợ sự phát triển của nang trứng hoặc chuẩn bị niêm mạc tử cung trước khi chuyển phôi, tùy theo phác đồ điều trị. Ở một số trường hợp, các thuốc này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa, gây đầy bụng, khó tiêu hoặc táo bón. Đặc biệt, trong chu kỳ IVF có kích thích buồng trứng, thuốc nội tiết được sử dụng để thúc đẩy nang trứng phát triển trước khi tiến hành quá trình chọc hút trứng và tạo phôi.

2. Tăng nồng độ progesterone

Progesterone là hormone quan trọng trong thai kỳ, có vai trò chuẩn bị và duy trì môi trường thuận lợi bên trong tử cung, hỗ trợ phôi làm tổ và phát triển. Tuy nhiên, hormone này cũng có tác dụng làm giãn cơ trơn ở đường tiêu hóa, khiến nhu động ruột chậm lại và kéo dài thời gian vận chuyển phân qua đại tràng. Khi phân lưu lại lâu hơn, nước bị hấp thu nhiều hơn, khiến phân trở nên khô, cứng và khó đào thải. Vì vậy, nồng độ progesterone tăng trong giai đoạn hỗ trợ sinh sản có thể góp phần làm tăng nguy cơ táo bón sau chuyển phôi.

3. Tâm lý lo âu căng thẳng sau chuyển phôi

Căng thẳng tinh thần cũng là yếu tố có thể góp phần gây táo bón sau chuyển phôi. Trong thời gian chờ kết quả, nhiều chị em không tránh khỏi tâm lý lo lắng, hồi hộp và căng thẳng vì mong muốn phôi làm tổ thành công. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến mối liên hệ giữa não bộ và hệ tiêu hóa, làm thay đổi hoạt động đường ruột cũng như thói quen ăn uống, nghỉ ngơi. Những thay đổi này có thể khiến việc đại tiện trở nên khó khăn hơn.

4. Chế độ ăn uống thay đổi

Sau chuyển phôi, chị em có thể thay đổi chế độ ăn uống vì mong muốn bổ sung dinh dưỡng, hỗ trợ quá trình làm tổ của phôi. Tuy nhiên, việc ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, bánh quy, bánh ngọt nhưng lại thiếu rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu chất xơ có thể làm tăng nguy cơ táo bón. Bên cạnh đó, uống không đủ nước hoặc thay đổi thói quen ăn uống cũng khiến phân dễ trở nên khô, cứng và khó đi ngoài.

5. Ít vận động

Sau chuyển phôi, một số chị em có tâm lý lo ngại vận động sẽ ảnh hưởng đến khả năng phôi làm tổ nên hạn chế đi lại, thậm chí nằm nghỉ gần như cả ngày. Tuy nhiên, nằm bất động kéo dài không giúp tăng tỷ lệ phôi làm tổ thành công. Ngược lại, ít vận động có thể làm giảm nhu động ruột, khiến phân di chuyển chậm và làm tăng nguy cơ táo bón. Việc nằm lâu, ít thay đổi tư thế còn có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ huyết khối. Vì vậy, nếu không có chỉ định hạn chế vận động riêng từ bác sĩ, chị em vẫn có thể duy trì các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ và sinh hoạt thường ngày sau chuyển phôi.

Sau chuyển phôi bị táo bón phải làm sao?

Để cải thiện tình trạng táo bón sau chuyển phôi, chị em nên điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt theo hướng lành mạnh. Trước hết, hãy tăng cường bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt để tăng thể tích phân, hỗ trợ nhu động ruột và giúp việc đại tiện dễ dàng hơn. Đồng thời, cần uống đủ nước mỗi ngày để làm mềm phân; có thể bổ sung thêm sữa chua và một số thực phẩm lên men chứa lợi khuẩn nhằm hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó, chị em nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tránh nằm bất động kéo dài nếu không có chỉ định riêng của bác sĩ. Việc giữ tinh thần thoải mái, hạn chế căng thẳng cũng góp phần ổn định hoạt động tiêu hóa.

Bác sĩ Nguyễn Phúc Hiếu, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh Hà Nội chia sẻ: “Táo bón là tình huống hay gặp sau chuyển phôi, thường gặp phải do người mẹ lo lắng quá mức dẫn đến chỉ nằm im một chỗ ít đi lại, do chế độ ăn uống chưa hợp lý”. Do đó để cải thiện tình trạng này ông xã và gia đình nên động viên, quan tâm nhằm giải tỏa căng thẳng cho bà xã, bà xã hoàn toàn có thể đi lại nhẹ nhàng, sinh hoạt và làm việc (nếu việc không quá nặng nhọc) duy trì bình thường theo ngưỡng cảm nhận của cá nhân.

Sau chuyển phôi, chị em cần tuân thủ lịch tái khám và xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ để theo dõi kết quả chuyển phôi, đánh giá tình trạng sức khỏe và nhận tư vấn chăm sóc phù hợp. Đây cũng là dịp để trao đổi với bác sĩ về những triệu chứng gặp phải, trong đó có tình trạng táo bón, nhằm tìm nguyên nhân và có hướng xử trí thích hợp.

Cần lưu ý gì để tránh tình trạng táo bón sau chuyển phôi?

Trong giai đoạn nhạy cảm ngay sau khi đưa phôi vào cơ thể, người mẹ nên chủ động thiết lập chế độ chăm sóc khoa học để ngăn ngừa chứng táo bón:

• Duy trì vận động nhẹ nhàng: Thay vì nằm bất động trên giường suốt nhiều ngày liền, chị em nên đi lại nhẹ nhàng quanh nhà để kích thích khí huyết lưu thông. Vận động vừa phải với các bài tập yoga nhẹ hoặc đi bộ chậm rãi sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn. Thói quen này không chỉ giữ cho nhu động ruột luôn ổn định mà còn giúp tinh thần người mẹ thoải mái, giảm bớt cảm giác mệt mỏi.
• Thực đơn giàu chất xơ: Tăng cường bổ sung các loại rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi vào chế độ ăn ngay từ trước khi chuyển phôi và tiếp tục duy trì sau khi thực hiện chuyển phôi. Chế độ dinh dưỡng cân bằng sẽ giúp hệ vi sinh đường ruột phát triển khỏe mạnh, ngăn chặn nguy cơ táo bón hiệu quả. Để xây dựng thực đơn vừa đủ chất vừa dễ tiêu, chị em có thể tham khảo thêm sau chuyển phôi nên ăn gì và những nhóm thực phẩm cần kiêng trong giai đoạn này.
• Tâm lý thoải mái: Chị em có thể thư giãn tinh thần bằng cách nghe nhạc nhẹ, đọc sách, xem các chương trình giải trí, vẽ tranh, trò chuyện cùng bạn bè, người thân… Khi hệ thần kinh được thả lỏng, các cơ vòng đường ruột cũng sẽ hoạt động nhịp nhàng, giảm thiểu tối đa nguy cơ co thắt gây táo bón.

Táo bón sau chuyển phôi kéo dài bao lâu thì cần gặp bác sĩ?

Theo dõi thời gian và các biểu hiện đi kèm của chứng táo bón sẽ giúp chị em nhận biết đâu là hiện tượng sinh bình thường và đâu là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Táo bón tạm thời trong vài ngày đến 1 tuần là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường do cơ thể đang phải thích nghi với sự thay đổi của hormone nội tiết tăng cao. Nếu táo bón kéo dài, gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, chị em nên trao đổi với bác sĩ đang theo dõi quá trình IVF để được tư vấn biện pháp xử trí phù hợp. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc phương pháp hỗ trợ khác. Chị em không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thuốc thụt tháo hay các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa khi chưa có chỉ định, đồng thời cần thông báo cho bác sĩ về những loại thuốc và thực phẩm chức năng đang sử dụng. Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, chướng bụng nhiều, nôn ói, sốt hoặc đi ngoài ra máu, cần liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra sớm.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh), quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Hiện tượng táo bón sau chuyển phôi mặc dù là tình trạng rối loạn tiêu hóa phổ biến do tác động của thuốc nội tiết và các thay đổi trong lối sống, nhưng chị em vẫn cần chú ý theo dõi để có biện pháp khắc phục an toàn. Thay vì lo lắng quá mức, chị em nên lắng nghe cơ thể, điều chỉnh thực đơn dinh dưỡng, duy trì vận động nhẹ nhàng và đến bệnh viện thăm khám ngay nếu táo bón nặng hoặc có dấu hiệu bất thường.