Phôi loại 1 có tốt không? Đánh giá qua các yếu tố nào?

Chất lượng phôi là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Trong đó, phôi loại 1 thường được đánh giá có tiềm năng phát triển tốt. Vậy phôi loại 1 được phân loại dựa trên những tiêu chí nào và có ý nghĩa ra sao đối với khả năng mang thai?

Phôi loại 1 là gì?

Trong thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), phôi được đánh giá dựa trên hình thái và quá trình phát triển. Tùy từng giai đoạn phát triển của phôi và hệ thống đánh giá được áp dụng, cách phân loại phôi có thể khác nhau.

Theo một số hệ thống phân loại, phôi loại 1 là phôi có hình thái tốt. Ở giai đoạn phôi phân cắt (phôi ngày 3), phôi thường có các tế bào tương đối đồng đều về kích thước, tỷ lệ phân mảnh thấp hoặc không có và phát triển phù hợp với thời điểm nuôi cấy phôi.

Phôi loại 1 có tốt không?

Phôi loại 1 là các phôi được đánh giá phát triển tốt nhất, đạt chất lượng cao nhất với tỷ lệ thụ thai thành công lên đến 60-65%.

Xét về nguyên tắc, hình thái phôi càng tốt thì khả năng làm tổ càng cao. Vì vậy, bác sĩ sẽ dựa vào hình thái và kết quả sinh thiết (nếu có) để ưu tiên trữ và chuyển phôi từ loại 1 đến loại 3 nhằm tối ưu tỷ lệ thụ thai. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hình thái tốt không đồng nghĩa phôi hoàn toàn bình thường về di truyền. Do đó, vẫn có trường hợp chuyển phôi loại 1 không đậu thai, trong khi phôi loại 3 lại phát triển thai kỳ thuận lợi.(1)

Đánh giá phôi có chất lượng loại 1 qua tiêu chí nào?

Với các cặp vợ chồng hiếm muộn, IVF là phương pháp được sử dụng phổ biến. Bác sĩ sẽ kích thích buồng trứng, chọc hút trứng và đưa vào phòng lab để thụ tinh với tinh trùng tạo ra phôi.

Sau thụ tinh, phôi được nuôi cấy trong tủ chuyên dụng và theo dõi liên tục đến giai đoạn phôi nang (ngày 5). Quá trình này giúp chọn lọc phôi chất lượng tốt. Chất lượng phôi được đánh giá dựa trên hình thái tế bào. Với phôi ngày 3, các tiêu chí gồm:

• Số lượng tế bào (tốc độ phân chia).
• Độ đồng đều giữa các tế bào.
• Tỷ lệ phân mảnh.

Ở phôi ngày 5 (phôi nang), quá trình đánh giá dựa trên các tiêu chí:

• Độ nở rộng của khoang phôi: Được chia thành 6 mức độ, từ 1 đến 6, tương ứng với giai đoạn khoang phôi nhỏ đến khi thoát màng hoàn toàn.
• Chất lượng khối mầm phôi (ICM-Inner Cell Mass): Được phân thành 3 cấp độ là A, B và C, tương ứng từ tốt đến xấu.
• Chất lượng các tế bào lá nuôi (TE-Trophectoderm): Cũng được chia thành 3 cấp độ là A, B và C, tương ứng từ tốt đến xấu.

Từ các tiêu chí này, phôi được phân thành các loại phôi như phôi rất tốt (phôi loại 1), phôi tốt (phôi loại 2), phôi trung bình (phôi loại 3) và phôi xấu (phôi 4).

Những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển của phôi

Sự phát triển của phôi trong IVF chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, một số yếu tố quan trọng gồm:(2)

• Chất lượng noãn và tinh trùng: Ảnh hưởng đến quá trình thụ tinh và tiềm năng phát triển của phôi.
• Tuổi của người phụ nữ: Tuổi càng cao, chất lượng noãn giảm và nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể ở phôi càng tăng.
• Yếu tố di truyền của phôi: Phôi có hình thái tốt vẫn có thể mang bất thường nhiễm sắc thể hoặc di truyền.
• Điều kiện nuôi cấy trong phòng thí nghiệm: Môi trường nuôi cấy được kiểm soát chặt chẽ góp phần hỗ trợ sự phát triển của phôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Người có phôi loại 1 có nên chuyển phôi ngay hay trữ lại tốt hơn?

Không có câu trả lời chung cho việc người có phôi loại 1 nên chuyển phôi tươi hay chuyển phôi trữ. Việc lựa chọn này không chỉ phụ thuộc vào chất lượng phôi mà còn dựa vào tình trạng sức khỏe tổng thể và kế hoạch điều trị.

Nếu chị em đáp ứng đủ điều kiện, bác sĩ có thể cân nhắc chuyển phôi tươi trong cùng chu kỳ. Ngược lại, việc trữ phôi có thể được chỉ định khi cần trì hoãn chuyển phôi, ví dụ người bệnh có nguy cơ quá kích buồng trứng, nội mạc tử cung chưa đáp ứng điều kiện của quy trình chuyển phôi, cần điều trị một số bệnh lý hoặc có chỉ định thực hiện sàng lọc phôi.

Đối với những trường hợp đã thất bại chuyển phôi nhiều lần hoặc có các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng làm tổ, bác sĩ sẽ đánh giá nguyên nhân và xây dựng chiến lược điều trị phù hợp. Việc lựa chọn chuyển phôi tươi hay phôi trữ sẽ được cân nhắc dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh, thay vì chỉ dựa vào chất lượng của phôi loại 1.

2. Quá trình nuôi cấy không có phôi loại 1 có sao không?

Không có phôi loại 1 không đồng nghĩa với việc cơ hội có thai không còn. Trong thực tế, phôi loại 2 hoặc phôi loại 3 vẫn có thể được bác sĩ cân nhắc chuyển phôi và nhiều trường hợp vẫn đạt được thai kỳ.

Việc lựa chọn phôi để chuyển không chỉ dựa trên phân loại hình thái mà còn phụ thuộc vào giai đoạn phát triển của phôi, số lượng phôi hiện có, tuổi của người phụ nữ, nguyên nhân vô sinh và các yếu tố lâm sàng khác. Bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện để lựa chọn phương án điều trị phù hợp với từng trường hợp.

3. Phôi loại 1 thường là con gái có đúng không?

Không đúng. Phôi loại 1 không liên quan gì đến giới tính thai nhi. Giới tính được quyết định bởi nhiễm sắc thể từ tinh trùng, không phụ thuộc vào chất lượng hay hình thái của phôi.

Để đặt lịch khám, tư vấn và điều trị trực tiếp với các bác sĩ tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh), quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin sau:

Phôi loại 1 là phôi có chất lượng cao, giúp tăng cơ hội đậu thai. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Nắm rõ bản chất của phôi loại 1 giúp các cặp đôi hiểu đúng, kỳ vọng đúng và tối ưu hiệu quả điều trị.