Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ: Ưu điểm, chỉ định và quy trình

Tinh hoàn lạc chỗ là tình trạng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh nam, thường có thể tự khỏi trong vòng 6 tháng sau sinh. Thế nhưng, một số trường hợp cần can thiệp phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ để đưa tình hoàn về đúng vị trí, giúp bảo vệ khả năng sinh sản và giảm nguy cơ diễn tiến thành nhiều biến chứng nguy hiểm.

Tinh hoàn lạc chỗ ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Tinh hoàn lạc chỗ (Ectopic Testis) là một dạng bất thường khi một hoặc cả hai tinh hoàn không nằm trong bìu mà bị “lạc” ở một vị trí bất thường khác, không nằm trên đường di chuyển của tinh hoàn, chẳng hạn như trên khớp mu, đùi, đáy chậu… Tình trạng này nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách có thể gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể cũng như khả năng sinh sản của người bệnh. (1)

Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của tinh hoàn lạc chỗ là nguy cơ vô sinh. Do nhiệt độ tại các vị trí khác thường cao hơn nhiệt độ trong bìu, gây tác động tiêu cực đến quá trình sản xuất và làm giảm chất lượng tinh trùng. Nếu tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến suy giảm chức năng sinh sản hoặc thậm chí vô sinh.

Ngoài ra, tinh hoàn lạc chỗ còn liên quan đến việc gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như ung thư tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, thoát vị bẹn, chấn thương tinh hoàn lạc chỗ… gây đau đớn hoặc tổn thương tinh hoàn vĩnh viễn.

Thêm vào đó, tinh hoàn lạc chỗ còn có tác động tiêu cực đến tâm lý của người bệnh, khiến nhiều nam giới cảm thấy tự ti về cơ thể, e ngại trong các mối quan hệ, từ đó giảm chất lượng cuộc sống. Vì lý do này, việc phát hiện và điều trị sớm đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm thiểu các biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chỉ định phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ khi nào?

ThS.BS.CKII Dương Quang Huy – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh cho biết, mục tiêu của phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ là đưa tinh hoàn về đúng vị trí trong bìu, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện chức năng sinh sản cho người bệnh. Một số lưu ý khi chỉ định thực hiện phẫu thuật, bao gồm:

• Thời gian thuận lợi cho phẫu thuật là từ 6 tháng – 18 tháng tuổi ở bé trai bị tinh hoàn lạc chỗ sờ thấy được nhưng không thể tự di chuyển xuống bìu trong vòng 6 tháng sau khi sinh.
• Nam giới ở bất kỳ độ tuổi nào nếu có tinh hoàn lạc chỗ cũng cần can thiệp đưa về đúng vị trí trong bìu

Chống chỉ định của phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ

Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ có một số chống chỉ định cần lưu ý để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân và tối ưu hóa hiệu quả điều trị. Các chống chỉ định bao gồm:

• Người bệnh không có tinh hoàn bẩm sinh được chẩn đoán xác định bằng nội soi ổ bụng.
• Người bệnh có chống chỉ định tham gia phẫu thuật như bệnh lý tim mạch, rối loạn đông cầm máu…

Cần chuẩn bị gì trước khi phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ?

Trước khi có chỉ định thực hiện phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ, bác sĩ cần thực hiện các bước khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh nhằm xác định vị trí bị “lạc” của tinh hoàn. Khảo sát chức năng của tinh hoàn như khả năng sản sinh tinh trùng, sản sinh nội tiết tố nam ở nam giới trưởng thành. Cuối cùng, người bệnh cần tiến hành xét nghiệm các chất chỉ điểm ung thư tinh hoàn để quyết định tinh hoàn lạc chỗ nên được giữ lại hay cắt bỏ. Nguyên tắc của phẫu thuật như sau:

• Đối với bé trai trước tuổi dậy thì có tinh hoàn sờ thấy được, bác sĩ thường chỉ định phẫu thuật hạ tinh hoàn qua đường bìu hoặc đường bẹn, tùy thuộc vào vị trí cụ thể.
• Đối với bé trai trước tuổi dậy thì có tinh hoàn không sờ thấy được, bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật thăm dò để xác định vị trí chính xác và tình trạng của tinh hoàn cũng như mạch máu liên quan, sau đó quyết định các bước can thiệp phù hợp.
• Đối với nam giới trưởng thành, trong trường hợp tinh hoàn chưa có biến chứng, hướng điều trị duy nhất là phẫu thuật hạ tinh hoàn kết hợp liệu pháp hormone nhằm cân bằng nội tiết tố, đảm bảo chức năng sinh sản và sức khỏe lâu dài. Mặt khác, nếu tinh hoàn đã bị ung thư hóa, bác sĩ sẽ có chỉ định cắt bỏ tinh hoàn, kèm theo nạo vét hạch và áp dụng các phương pháp hóa trị, xạ trị sau đó.

Những trường hợp được chỉ định mổ tinh hoàn lạc chỗ, người bệnh và gia đình cần tuân thủ các bước chuẩn bị được bác sĩ và đội ngũ y tế hướng dẫn như sau:

• Tắm và vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đặc biệt là vùng bìu trước khi phẫu thuật để giảm nguy cơ nhiễm trùng sau mổ.
• Đối với người lớn, cần nhịn ăn ít nhất 8 tiếng trước phẫu thuật.
• Đối với trẻ nhỏ, mẹ nên cho bé bú no trước khi thực hiện phẫu thuật ít nhất 4 giờ.
• Đi tiểu, đi tiêu (nếu cần) trước khi vào phòng mổ.
• Mặc quần áo do bệnh viện cung cấp.
• Trẻ em cần có bố mẹ hoặc người giám hộ đi kèm trong suốt quá trình thực hiện phẫu thuật.
• Nếu có các dấu hiệu như đau họng, ho, sốt, đau bụng, hoặc tiêu chảy trước phẫu thuật, cần thông báo ngay cho bác sĩ hoặc điều dưỡng. Bác sĩ có thể quyết định hoãn phẫu thuật nếu tình trạng sức khỏe người bệnh không ổn định.

Quy trình phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ

Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ là quy trình phức tạp nhằm đưa tinh hoàn về đúng vị trí trong bìu, bảo toàn chức năng của tinh hoàn và tránh những biến chứng lâu dài có thể gây vô sinh nam hoặc ung thư tinh hoàn…

Vì đây là một phẫu thuật bảo tồn, nên đòi hỏi sự thực hiện của các bác sĩ phẫu thuật nam khoa giàu kinh nghiệm. Quy trình phẫu thuật được thực hiện qua các bước như sau:

• Bước 1: Bệnh nhân được đặt nằm ngửa và gây mê toàn thân.
• Bước 2: Sát khuẩn và mở vùng phẫu thuật.
• Bước 3: Đưa tinh hoàn ra khỏi ống phúc tinh mạc (hoặc ổ bụng).
• Bước 4: Thắt ống phúc tinh mạc.
• Bước 5: Phẫu tích, bóc tách và kéo dài cuống tinh hoàn nhằm hạ tinh hoàn xuống tới bìu.
• Bước 6: Kiểm tra mạch máu nuôi tinh hoàn đảm bảo lưu thông tốt.
• Bước 7: Rửa sạch và đóng vết mổ.

Thời gian phẫu thuật có thể kéo dài từ 1-2 giờ, tùy theo mức độ phức tạp. Sau khi được kiểm tra không có dấu hiệu bất thường sau phẫu thuật, người bệnh có thể về nhà mà không cần nhập viện theo dõi.

Sau phẫu thuật, người bệnh cần được theo dõi định kỳ để đảm bảo tinh hoàn phát triển bình thường và hoạt động ổn định. Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra vị trí, kích thước của tinh hoàn và đánh giá chức năng nội tiết. Nếu phát hiện bất kỳ bất thường nào, các phương pháp kiểm tra bổ sung như siêu âm hoặc xét nghiệm chỉ điểm khối u sẽ được thực hiện để xác định nguyên nhân.

Trong quá trình hồi phục, việc chăm sóc bao gồm giữ vùng phẫu thuật luôn sạch sẽ, quan sát các biểu hiện nhiễm trùng như sưng tấy, đau nhức, chảy máu ở vị trí mổ, hoặc sốt cao hơn 38 độ C… người bệnh cần được đưa đến bệnh viện sớm để được kiểm tra và có biện pháp xử lý phù hợp. Đồng thời, người bệnh nên tránh vận động mạnh hoặc tham gia các môn thể thao trong suốt giai đoạn phục hồi để bảo vệ vùng phẫu thuật và đảm bảo kết quả điều trị tối ưu.

Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ có nguy hiểm không?

Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ (Orchiopexy) là phương pháp an toàn và có tỷ lệ thành công cao (gần như đạt 100%), đặc biệt trong những trường hợp chỉ có một tinh hoàn lạc chỗ. Sau phẫu thuật, nguy cơ gặp phải các vấn đề về khả năng sinh sản thường được loại bỏ và tinh hoàn có thể phát triển bình thường. (2)

Đối với trường hợp cả hai tinh hoàn lạc chỗ, hiệu quả cải thiện khả năng sinh sản có thể thấp hơn, nhưng phẫu thuật vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư tinh hoàn. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng trẻ từng bị tinh hoàn lạc chỗ có nguy cơ ung thư tinh hoàn cao hơn một chút so với những đứa trẻ bình thường khác khi lớn nên. Do đó, việc kiểm tra định kỳ là điều rất quan trọng và cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

1. Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ bao lâu thì hồi phục?

Sau phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ, người bệnh sẽ cần khoảng 2-3 ngày để nghỉ ngơi và ngủ nhiều hơn để cơ thể hồi phục nhanh chóng. Tuy nhiên, cần tránh những hoạt động mạnh như chạy nhảy, nằm sấp…

Để tránh nhiễm trùng, người bệnh nên chú ý giữ vùng phẫu thuật sạch sẽ, luôn rửa sạch tay trước khi chạm vào băng gạc hoặc vết mổ, đặc biệt không ngâm bồn tắm trong khoảng một tuần. Tuy nhiên, tắm vòi sen hoặc lau người vẫn an toàn.

Thời gian hồi phục có thể khác nhau tùy vào cơ thể mỗi người, vì vậy người bệnh cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ và tái khám theo đúng lịch hẹn. Thông thường, hầu hết các trường hợp phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ có thể quay trở lại sinh hoạt bình thường chỉ sau vài ngày nghỉ ngơi.

>> Xem thêm: Tinh hoàn lạc chỗ có con được không? Liệu có vô sinh?

2. Chi phí phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ bao nhiêu tiền?

Chi phí phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ có thể dao động khác nhau tùy thuộc vào cơ sở thực hiện cũng như trang thiết bị, đội ngũ chuyên gia tại các cơ sở đó. Tại các bệnh viện tư nhân có trang bị cơ sở y tế cao cấp có đi kèm dịch vụ và tiện ích bổ sung có thể có mức chi phí cao hơn.

Ngoài ra, các chi phí khác như các xét nghiệm tiền phẫu, thuốc men, giường bệnh và chăm sóc sau phẫu thuật cũng có thể ảnh hưởng đến tổng chi phí. Do đó, để biết chính xác chi phí, bố mẹ nên liên hệ trực tiếp với cơ sở y tế dự định thực hiện để được tư vấn cụ thể.

3. Địa chỉ nào mổ tinh hoàn lạc chỗ uy tín hiện nay?

Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Hệ thống BVĐK Tâm Anh quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ hàng đầu trong lĩnh vực với nhiều năm thăm khám và điều trị thành công các bệnh lý nam khoa hiếm muộn hiếm gặp nhất. Đặc biệt, BVĐK Tâm Anh còn được đầu tư xây dựng hệ thống trang thiết bị hiện đại như kính vi phẫu có độ phóng đại 30 lần, kính hiển vi đảo ngược với độ phóng đại hơn 200 lần, phòng lab đạt tiêu chuẩn sạch ISO 6 cùng các máy móc tối tân như máy siêu âm 3D, 4D, siêu âm Doppler, MRI 3 Tesla, CT 678,…

Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và kinh nghiệm của đội ngũ bác sĩ giúp việc chẩn đoán và điều trị tinh hoàn lạc chỗ trở nên nhanh chóng, chính xác nhất.

Để đặt lịch thăm khám và tư vấn chi tiết về quy trình phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, quý khách vui lòng liên hệ qua thông tin sau:

Phẫu thuật tinh hoàn lạc chỗ được xem là giải pháp an toàn và hiệu quả để phục hồi chức năng sinh sản và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Điều trị sớm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố then chốt giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục và bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai.