Chia sẻ về nguyên nhân thai bất thường và sảy thai nhiều lần

Thai bất thường và sảy thai liên tiếp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tuổi mẹ, yếu tố di truyền của cả hai vợ chồng, môi trường sống và thói quen sinh hoạt kém lành mạnh… Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn gây nên tác động nặng nề đến tâm lý của người phụ nữ. Việc xác định đúng nguyên nhân và ứng dụng phác đồ điều trị phù hợp cùng nhiều kỹ thuật hiện đại có thể tăng cơ hội đậu thai thành công và giúp nhiều cặp vợ chồng thuận lợi sinh con khỏe mạnh.

Đây là chia sẻ của các bác sĩ Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh trong Chương trình tư vấn trực tuyến “Nguyên nhân thai bất thường, sảy thai nhiều lần & chiến lược điều trị để mẹ tròn con vuông” được phát sóng tối ngày 4/9 vừa qua. Độc giả có thể xem lại chương trình tư vấn tại đây.

Theo BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP.HCM có khá nhiều yếu tố nguy cơ làm tăng tỷ lệ thai bất thường và gây sảy thai liên tiếp, trong đó tuổi mẹ là yếu tố đầu tiên dẫn đến tình trạng này. Các nguyên cứu cho thấy tuổi mẹ càng lớn, nguy cơ sảy thai càng lớn. Tỷ lệ sảy thai thấp nhất được ghi nhận ở nhóm tuổi mẹ từ 20 – 29 tuổi với tỷ lệ 10-11%. Nguy cơ này tăng lên 15% ở độ tuổi từ 30 – 35 và từ 35 – 40 tuổi sẽ tăng lên 20%, thậm chí tỷ lệ này có thể lên đến 50% ở những trường hợp người mẹ trên 40 tuổi.

Yếu tố thứ hai là tiền căn sảy thai của người mẹ. Khi một người phụ nữ có tiền căn sảy thai 1 lần thì nguy cơ sảy thai lặp lại là 11%. Nguy cơ này tăng dần lên khi người phụ nữ sảy thai 3 lần hoặc 5 lần.

Yếu tố thứ ba là nhóm có bất thường về đông máu, ví dụ như hội chứng Antiphospholipid (rối loạn tự miễn đặc trưng bởi huyết khối động mạch/ tĩnh mạch/vi mạch).

Yếu tố thứ tư là do di truyền. Có hai loại bất thường di truyền đó là bất thường nội tại từ bố hoặc mẹ. Một số bất thường cấu trúc nhiễm sắc thể từ bố mẹ có thể ảnh hưởng đến việc tạo thành hợp tử và phôi, từ đó tăng nguy cơ thai bất thường và sảy thai liên tiếp.

Yếu tố thứ năm là do phôi, quá trình phôi phân chia có bất thường. Nhóm yếu tố này chiếm đến 50% trường hợp sảy thai đơn lẻ và 40% trường hợp sảy thai liên tiếp nhiều lần.

Yếu tố thứ sáu là bất thường nội tại tại tử cung người mẹ, ví dụ như dính buồng tử cung, vách ngăn tử cung, nhân xơ tử cung dưới niêm… Đây đều là những bệnh lý có thể can thiệp và giảm nguy cơ sảy thai ở lần tiếp theo.

Yếu tố thứ bảy đến từ lối sống không lành mạnh của cả bố và mẹ như hút thuốc rượu bia… Ngoài ra, người mẹ khi mang thai bị đái tháo đường, cũng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai.

Với câu chuyện của chị Mai Linh gửi đến chương trình, bảy năm trải qua bảy lần sảy thai ở giai đoạn sớm, chịu đựng nhiều lời dèm pha khó nghe như “chỉ biết chửa, không biết đẻ”. Vợ chồng chị đã chủ động đi khám và thực hiện các xét nghiệm từ cơ bản đến chuyên sâu về ADN đều bình thường và không tìm ra nguyên nhân.

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP.HCM rất đồng cảm với câu chuyện của chị Mai Linh và cho biết việc sảy thai liên tiếp 7 lần là một gánh nặng cực lớn về tâm lý. Bên cạnh đó, việc sảy thai ở giai đoạn sớm cần phải đánh giá ở nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến nhất là bất thường về phôi. Có phôi bất thường không đậu thai ở giai đoạn sớm hoặc đã đậu thai nhưng không phát triển đến giai đoạn có tim thai trên siêu âm hoặc thậm chí có tim thai nhưng lại sảy ở giai đoạn 12 tuần.

Kết quả xét nghiệm ADN cả hai vợ chồng bình thường cũng là thông tin gợi ý các lần mang thai trước nếu có bất thường về phôi thì bất thường này phát sinh ngẫu nhiên trong quá trình hình thành và phát triển phôi thai. Do đó, nếu xét trên phương diện này, việc làm IVF sẽ giúp ích cho trường hợp của vợ chồng chị Mai Linh vì khi làm IVF chúng ta có thể tiến hành sinh thiết phôi trước khi chuyển phôi vào buồng tử cung người mẹ.

Sinh thiết phôi là kỹ thuật đặc biệt trong thụ tinh ống nghiệm có thể giúp kiểm tra bộ NST của phôi trong giai đoạn sớm nhất, thường là giai đoạn phôi ngày 5. Ở giai đoạn này, phôi có khoảng 200-300 tế bào, các chuyên viên phôi học sẽ tiến hành lấy khoảng 5 đến 10 tế bào ở phần vỏ bên ngoài phôi để làm xét nghiệm. Những tế bào này được cho là có tính đại diện cho toàn phôi, có nghĩa nếu kết quả trả về bình thường hoặc bất thường thì chúng ta có thể hiểu có hơn 95% phôi này đang có NST bình thường hoặc bất thường. Việc lựa chọn được những phôi chất lượng tốt, bình thường sau sinh thiết phôi để tiến hành chuyển vào tử cung có thể tăng tỷ lệ đậu thai và phát triển thành thai nhi khỏe mạnh, hạn chế nguy cơ thai bất thường hoặc sảy thai sớm xuống mức thấp nhất có thể.

Ngoài xét nghiệm ADN của hai vợ chồng, chị Linh cần được đánh giá sức khỏe tổng quát, kiểm tra chuyên sâu những bất thường trong tử cung để điều trị dứt điểm, tránh ảnh hưởng đến quá trình làm tổ và phát triển của phôi thai sau chuyển phôi. Một số bệnh lý cần được kiểm tra và điều trị như bệnh lý tuyến giáp, đái tháo đường, đo lường các chỉ số cơ thể,…

Đề cập đến chiến lược điều trị giúp tăng tỷ lệ IVF thành công và sinh con khoẻ mạnh, Bác sĩ Lê Xuân Nguyên – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP HCM tự hào chia sẻ, khác với các trung tâm hỗ trợ sinh sản khác, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM ngay từ khi thành lập đã xây dựng hướng đi đặc biệt với chiến lược điều trị “kiềng 3 chân”. Đây là chiến lược thăm khám và điều trị toàn diện vô sinh nam – vô sinh nữ – hệ thống phòng Labo được đầu tư xây dựng hiện đại hàng đầu.

Trong đó, hệ thống phòng “Lab trong Lab” siêu sạch đạt chuẩn ISO 5 giúp phôi được nuôi cấy trong điều kiện tốt ưu nhất. IVF Tâm Anh còn là một trong những đơn vị đầu tiên sở hữu hệ thống tủ nuôi cấy phôi trang bị camera Timelapse quan sát liên tục có tích hợp trí tuệ nhân tạo AI trong đánh quá chất lượng phôi. Kỹ thuật sinh thiết phôi được thực hiện bởi những chuyên viên phôi học giàu kinh nghiệm có thể sàng lọc tiền làm tổ và lựa chọn những phôi chất lượng tốt nhất, không mang bất thường di truyền để chuyển vào buồng tử cung người mẹ. Đặc biệt, kỹ thuật nội soi buồng tử cung được thực hiện tại IVF Tâm Anh có thể giúp bác sĩ phát hiện những bất thường trong lòng tử cung, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hoá cho từng trường hợp giúp tăng khả năng đậu thai và phát triển thai kỳ khỏe mạnh.

Bên cạnh đó, với ưu thế nằm trong bệnh viện đa khoa, IVF Tâm Anh có sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ vô sinh nam – vô sinh nữ, thậm chí còn có sự liên kết giữa các chuyên khoa như Nội tiết, Nam khoa – Tiết niệu, Ung Bướu, Tim Mạch,… giúp người bệnh được điều trị toàn diện nhất.

Phần hỏi đáp trong chương trình thai bất thường và sảy thai nhiều lần

Dưới đây là phần giải đáp của các chuyên gia Hỗ trợ sinh sản tại Trung tâm IVF Tâm Anh trước những thắc mắc của khán giả cả nước gửi về chương trình:

1. Cắt cả hai bên vòi trứng có làm IVF được không?

Khán giả Thảo Nguyễn gửi câu hỏi về website BVTA: Em 32 tuổi chưa sinh em bé lần nào. 2 năm trước em bị thai ngoài tử cung, phải cắt cả hai bên vòi trứng. Em muốn hỏi tỷ lệ làm IVF thành công là bao nhiêu? Sau mổ thai ngoài tử cung bao lâu thì bắt đầu làm IVF được? Và trong quá trình làm IVF có thể sinh hoạt, đi lại bình thường được không ạ?

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên: 32 tuổi được xem làm “giai đoạn vàng” để người phụ nữ mang thai và sinh con. Tuy nhiên với hai lần mang thai ngoài tử cung và mất ống dẫn trứng hai bên khiến con đường tinh trùng gặp trứng tự nhiên không con. Chính vì thế, trong trường hợp này việc thực hiện IVF là hoàn toàn khả khi, chúng ta có thể lấy trứng và tinh trùng ra ngoài để kết hợp và tạo phôi ở môi trường Lab. Điểm cộng lớn tại IVF Tâm Anh chính là kỹ thuật nuôi cấy phôi đã rất hoàn hảo và có nhiều công nghệ hiện đại hỗ trợ, do đó, bạn có thể hoàn toàn yên tâm khi thực hiện IVF tại đây.

Hiện nay, không có nghiên cứu khoa học nào chứng minh vấn đề sinh hoạt vợ chồng khi làm IVF có ảnh hưởng đến tỷ lệ có thai. Tuy nhiên, chúng tôi luôn khuyến cáo trong thời gian mang thai các cặp vợ chồng nên hạn chế vận động mạnh để tránh ảnh hưởng đến vùng tử cung và sức khỏe thai kỳ.

2. Có bất thường ở tử cung có phải nguyên nhân thai sinh hoá?

Khán giả Thanh Huyền gửi câu hỏi về fanpage BVTA: Em có tiền sử 3 lần thai sinh hóa, chuyển phôi 2 lần không đậu (phôi ngày 3). Em nội soi buồng phát hiện nội mạc tử cung không đều, viêm đỏ toàn bộ, có micro polyp, sinh thiết niêm mạc có viêm nội mạc tử cung mãn tính, 8 tế bào trên 10 vi trường. Các xét nghiệm khác đều bình thường. Em muốn hỏi kết quả nội soi như vậy có phải nguyên nhân thai sinh hóa và chuyển phôi không đậu không ạ?

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Khi được chỉ định nội soi buồng tử cung chẩn đoán có viêm nội mạc tử cung thì đây là bệnh lý khiến quá trình làm tổ của phôi trở nên khó khăn hơn nhưng không phải là nguyên nhân gây ra tình trạng không đậu thai. Vì khi chuyển phôi, phôi có làm tổ được hay không thì yếu tố nội mạc tử cung chỉ là một trong những yếu tố cần có. Ngoài ra, còn phải kể đến các yếu tố khác như chất lượng phôi, bệnh lý của người mẹ như lạc nội mạc tử cung, tuyến giáp…

Trong trường hợp đã phát hiện bệnh lý viêm nội mạc tử cung, người bệnh cần tuân thủ theo phác đồ điều trị mà bác sĩ đã đặt ra để điều trị dứt điểm tình trạng này. Nếu đang có dự trữ phôi tốt thì bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên tiếp tục chu kỳ chuyển phôi ngay sau khi điều trị viêm nội mạc tử cung. Đây là bệnh lý có thể kiểm soát được nhưng vẫn có tỷ lệ tái phát nhất định. Vì vậy, theo phác đồ tại IVF Tâm Anh, những bệnh nhân đã được điều trị viêm nội mạc tử cung mãn tính sẽ được chuyển phôi trong chu kỳ kế tiếp nhằm nâng cao tỷ lệ thành công.

3. Tầm soát dị tật thai tăng tỷ lệ sinh con khoẻ mạnh trong các chu kỳ IVF

Khán giả Lin Lin gửi câu hỏi về hộp thư của IVF Tâm Anh: Em 33 tuổi, năm 2018 em sinh một bé trai bình thường. Sau đó 3 năm em mang thai tự nhiên nhưng bé bị sứt môi, chẻ vòm hầu, dây rốn 1 động mạch, do bé bị quá nặng nên em phải chấm dứt thai kỳ 17-18 tuần.

Năm 2023, em làm IVF hút được 10 trứng, tạo được 4 phôi ngày 3 loại 2. Em chuyển 2 phôi đầu không có beta, chuyển 2 phôi sau có beta đậu 1 bé, đến 12w làm Nipt bé bị Down và sau đó thai lưu, mới chấm dứt thai kỳ. Vợ chồng em buồn và hoang mang, không biết làm thế nào để có bé khỏe mạnh bình thường, rất mong bác tư vấn hướng đi cho em với. Em rất suy sụp vì đã 2 lần phải bỏ thai rồi ạ.

BSNT.CKI Đặng Thị Ngọc Ngân: Sứt môi chẻ vòm hầu là một dị tật hay gặp ở em bé trên lâm sàng, có thể liên quan đến bất thường về gen hoặc là một bất thường của hội chứng nào đó. Các y văn hiện tại báo cáo, sứt môi chẻ vòm hầu là sự cộng gộp tương tác giữa các yếu tố về di truyền và môi trường. Hội chứng Down là một bất thường về di truyền thường gặp trên lâm sàng. Bất thường NST số 21 biểu hiện bé chậm phát triển tinh thần, trí tuệ, có vẻ mặt đặc trưng.

Trong trường hợp của bạn khán giả Lin Lin cần sự cộng gộp của nhiều chuyên khoa như Hỗ trợ sinh sản và Di truyền để xác định 2 lần mang thai bất thường trước đó có liên quan đến bất thường di truyền từ bố mẹ hay không. Nếu sau một số xét nghiệm, thăm khám kết luận có liên quan đến bất thường bố mẹ thì bước tiếp theo mình sẽ cân nhắc sinh thiết phôi. Sinh thiết phôi là xét nghiệm sớm nhất và có độ chính xác cao nhất tại thời điểm hiện tại trước khi chuyển phôi để loại bỏ phôi có bất thường di truyền để tối ưu tỷ lệ thành công và sinh con khoẻ mạnh.

4. Phác đồ điều trị sảy thai liên tiếp trước khi làm IVF

Khán giả Hoàng Hường gửi câu hỏi về website BVTA: Em 31 tuổi, chồng 34 tuổi, cưới 2 năm và đã mang thai tự nhiên 4 lần nhưng đều bị thai lưu trong quý I. Những lần mang thai sau em có dùng thuốc nội tiết hỗ trợ. Em đã xét nghiệm các gen kháng đông, bệnh lý tuyến giáp cho kết quả bình thường. Vì các lần sảy thai gần nhau nên rất sợ, tính năm sau sẽ làm IVF. Trước khi làm cần chuẩn bị những gì và có phác đồ điều trị với những trường hợp tương tự như em không ạ?

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Với trường hợp bốn lần có thai tự nhiên nhưng thai kỳ bị hư ở giai đoạn sớm, thì có khoảng ít nhất 70% trường hợp này xuất phát từ nguyên nhân chất lượng phôi thai bất thường và được xếp vào nhóm sảy thai liên tiếp. Lúc này, cả hai vợ chồng cần thực hiện kiểm tra và đánh giá bộ nhiễm sắc thể (NST).

Nếu bộ NST của hai vợ chồng bình thường thì đa phần việc thai lưu là do lỗi phôi xuất hiện ngẫu nhiên trong quá trình phát triển của phôi. Ngược lại, nếu bộ NST của hai vợ chồng có bất thường và NST này có bằng chứng liên quan đến bất thường phôi và ảnh hưởng đến kết cục thai kỳ thì nguyên nhân sảy thai này được xem là có nguồn gốc từ bố và mẹ.

Trường hợp này nếu làm IVF sẽ cần khám tổng quát sức khỏe sinh sản hai vợ chồng, đánh giá xem có bệnh lý kèm theo không như giảm dự trữ buồng trứng sớm, lạc nội mạc tử cung… Tuỳ vào bệnh lý vụ thể thì bác sĩ sẽ lên kế hoạch điều trị cụ thể và phù hợp nhất với từng trường hợp của bệnh nhân.

5. Những yếu tố cần cân nhắc khi cố gắng mang thai sau nhiều lần sảy thai liên tiếp

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Với những trường hợp sảy thai hoặc thai lưu từ hai lần trở lên sẽ được xếp vào nhóm sảy thai liên tiếp và cần được thăm khám kỹ lưỡng với các bác sĩ Sản Phụ khoa hoặc bác sĩ Hỗ trợ sinh sản trước khi quyết định mang thai một lần nữa. Với nhóm bệnh nhân này sẽ có một danh sách các xét nghiệm bắt buộc thực hiện để tầm soát và nguyên nhân gây sảy thai.

Nếu kết quả xét nghiệm bình thường và chưa tìm ra nguyên nhân gây sảy thai thì việc quyết định có thai lần nữa sẽ tùy thuộc vào tâm lý của người bệnh. Ngoài gánh nặng bệnh tật thì với các cặp đôi có thai bất thường, sảy thai nhiều lần thì gánh nặng tinh thần rất lớn và cần được giải quyết trước. Mặc dù trên khoa học các yếu tố về tâm lý chưa có mối liên quan trực tiếp đến sảy thai nhưng nếu tâm lý người mẹ không vui và căng thẳng thì thai kỳ cũng sẽ khó khăn.

6. Thai sinh hoá là gì? Nguyên nhân thai sinh hoá?

BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân: Thai sinh hoá là thai có đào tổ, tế bào nuôi tiết beta hCG nhưng không phát triển được đến giai đoạn hình thành túi thai trong lòng tử cung mà beta tăng lên rồi giảm đi. Thai sinh hoá khi thất bại nhiều lần cũng nằm trong nhóm sảy thai liên tiếp và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó 50% thai thất bất bại đơn lẻ do nguyên nhân bản chất phôi hoặc yếu tố di truyền từ bố mẹ tạo ra những phôi bất thường. Nhóm nguyên nhân khác có liên quan như tuổi mẹ, số lần thai thất bại trước đó, bệnh lý tại tử cung, nội tiết, cơ địa thừa cân, gầy quá, sử dụng nhiều rượu bia thuốc lá, hoặc đôi khi một số trường hợp thai sinh hoá không tìm được nguyên nhân.

7. Quên đặt thuốc 1 lần sau chuyển phôi có sao không?

Khán giả Huynh Diem gửi câu hỏi đến BVTA: Ngày 4 sau chuyển phôi em quên đặt thuốc 1 lần. Phải đặt thuốc 2 lần trong ngày nhưng em quên 1 lần, còn thuốc em uống đầy đủ. Vậy có sao không bác sĩ?

BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân: Quên thuốc một lần không ảnh hưởng gì đến quá trình phát triển của thai, vì khi điều trị cho bệnh nhân lúc nào bác sĩ cũng sẽ cho viên thuốc progesterone ở dạng đặt lẫn dạng uống để bù qua trong trường hợp bệnh nhân quên. Tuy nhiên, bệnh nhân cần hạn chế việc quên đặt thuốc hoặc uống thuốc, hãy đảm bảo tuân thủ đúng chỉ định về liều lượng thuốc theo chỉ định của bác sĩ để tránh ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công khi phôi đào tổ.

8. Ba mẹ mang gen Thalassemia bẩm sinh thì cần làm gì để sinh con khoẻ mạnh?

Khán giả Mai Ngô gửi câu hỏi về fanpage TH Vĩnh Long: Em đã 2 lần đình chỉ thai kỳ vì con mang gen đồng hợp tử Thalassemia. Vợ chồng em đều mang gen ẩn bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia thể Alpha mất đoạn Sea nên em cần tư vấn sàng lọc phôi. Vợ chồng em mong con 2 năm nhưng chưa điều trị ạ. Trường hợp của vợ chồng em thì nên làm gì để sinh con khỏe mạnh ạ?

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên: Thalassemia là bệnh lý thường gặp trong cộng đồng dân số Việt Nam. Nhờ kiểm tra di truyền chúng ta sẽ biết được bất thường này có thể đến từ cha mẹ, đồng thời phát hiện bất thường này ở trạng thái nào.

Trường hợp của bạn Mai Ngô bác sĩ khuyến khích nên làm IVF. Khi mang thai tự nhiên, tinh trùng và trứng kết hợp với nhau tạo thành phôi, tuy nhiên không phải phôi nào cũng giống nhau. Sự khác biệt này có thể dẫn đến trường hợp em bé mang đột biến giống mẹ, hoặc giống cả ba mẹ.

Khi làm IVF, thông quan kỹ thuật sinh thiết phôi có thể loại bỏ những gen đồng hợp tử, từ đó giảm thiểu nguy cơ đình chỉ thai kỳ lần thứ 3. Những phôi sàng lọc còn lại có thể giống cha, mẹ hoặc bình thường thì có thể chuyển vào cơ thể người mẹ để mang thai và sinh ra những em bé khoẻ mạnh.

9. Lạc nội mạc tử cung là gì? Phác đồ điều trị lạc nội mạc tử cung để tăng cơ hội đậu thai

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Một tử cung bình thường sẽ có ba lớp, tính từ bên ngoài vào trong lớp đầu tiên là lớp thanh mạc, lớp cơ tử cung và trong cùng là lớp nội mạc tử cung, đây cũng là lớp lót để phôi thai làm tổ. Ở một người phụ nữ khoẻ mạnh bình thường, lớp nội mạc tử cung sẽ nằm yên vị trí và không có sự xâm lấn bất thường. Lạc nội mạc tử cung trong cơ là tình trạng di chuyển lạc chỗ từ tế bào lớp nội mạc tử cung vào cơ tử cung. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này hiện nay vẫn chưa được làm rõ.

Tế bào lạc chỗ này kích hoạt phản ứng viêm trong cơ tử cung và đôi khi khi nhìn vào và chạm vào những tử cung có lạc nội mạc trong cơ sẽ thấy tử cung lớn hơn, không có sự mềm mại như tử cung bình thường. Bệnh lý này là 1 trong những nguyên nhân gây chuyển phôi thất bại, chuyển phôi không thành công, thai sinh hoá.

Đa phần lạc nội mạc tử cung trong cơ có thể phát hiện qua siêu âm, ngoại trừ lạc nội mạc tử cung ở vị trí kín kẽ thì phải chụp MRI mới phát hiện được. Phác đồ điều trị bệnh lý này đa phần dừng lại ở phác đồ điều trị nội khoa. Phần lớn vùng lạc nội mạc tử cung sẽ được khu trú và ổn định sau dùng thuốc. Cá biệt 1 tỷ lệ nhỏ có lạc nội tử cung nặng cần phẫu thuật để bóc bỏ đi 1 phần mô lạc nội mạc tử cung. Tuy nhiên phẫu thuật này rất phức tạp, có nguy cơ tái phát, tử cung sau phẫu thuật có sẹo mổ và nếu mang thai trên tử cung này là thai kỳ có nguy cơ cao hơn so với tử cung lành lặn. Việc điều trị sẽ được cân nhắc tuỳ vào từng trường hợp.

10. Làm sao để tối ưu chất lượng phôi ngày 5?

Khán giả Hoàng Thị Huệ gửi câu hỏi về BVTA: Em chọc trứng 3 lần, lần nào cũng có nhiều phôi ngày 3 loại tốt. Nhưng cứ nuôi lên ngày 5 là phôi chậm và ngừng phát triển. Giờ em phải làm sao để có phôi ngày 5 tốt cho lần chọc hút trứng tới ạ?

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên: Thực ra quá trình mà nuôi phôi cho chúng ta rất nhiều các thông tin liên quan tới sinh sản chứ không đơn giản chỉ là chất lượng và số lượng phôi. Như chúng ta đã biết, trong IVF chúng ta cần cân nhắc yếu tố nền ví dụ tuổi bệnh nhân, tiền căn điều trị hiếm muộn, bệnh lý kèm theo… Về vấn đề cải thiện chất lượng phôi đầu tiên phải lưu ý phác đồ kích thích buồng trứng.

Mỗi tháng khi ra kinh thì buồng trứng sẽ thay đổi và số lượng chất lượng trứng mỗi đợt cũng khác nhau. Việc hỗ trợ buồng trứng mỗi lần kích thích là áp lực và trách nhiệm của bác sĩ. Tại IVF Tâm Anh, việc lựa chọn loại thuốc và phác đồ kích thích buồng trứng phù hợp với thể trạng của từng bệnh nhân luôn được các bác sĩ ưu tiên hàng đầu. Đồng thời, trong quá trình theo dõi sự phát triển nang trứng cần làm thêm các xét nghiệm nội tiết mỗi lần thăm khám để có sự đối chứng và so sánh về hình thái học và động học liên quan đến nội tiết bên trong.

Nếu có sự thay đổi bất thường hoặc tiên lượng không được tích cực thì ngay tại thời điểm đó chúng ta có thể thông tin đến bệnh nhân và đưa ra giải pháp cải thiện, nâng cao tình trạng bệnh nhân. Thời điểm quyết định tiêm mũi rụng trứng hay quyết định thời gian lấy trứng ra ngoài cũng được cân nhắc kỹ lưỡng. Ngoài ra quá trình tạo phôi tại IVF Tâm Anh chúng tôi luôn cá thể hóa trong việc tạo phôi ở từng trường hợp. Những chuyển biến phôi trong giai đoạn nuôi từ ngày 3 lên ngày 5 có ý nghĩa nhất định trong việc lựa chọn phôi để chỉ định bệnh nhân có nên sinh thiết phôi hay không.

11. Chất lượng phôi đóng vai trò như thế nào để tăng tỷ lệ IVF thành công và sinh con khoẻ mạnh?

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên: Phôi đóng vai trò rất lớn trong việc quyết định tỷ lệ có thai của một cặp vợ chồng. Bởi vậy trong điều trị chúng tôi luôn xoay quanh vấn đề về phôi. Chúng tôi cải thiện từ phác đồ điều trị, cách nuôi phôi và hệ thống nuôi cấy phôi luôn là tốt nhất. Bởi vì nếu “hạt giống” không tốt thì nội mạc tử cung dù có là mảnh đất màu mỡ thì hạt giống cũng không nảy mầm được.

Tại IVF Tâm Anh chúng tôi luôn cố gắng chia nhỏ các vấn đề và tập trung vào từng vấn đề cụ thể đặc biệt là vấn đề về phôi. Khi có phôi rồi chúng ta sẽ đi sửa sai hoặc đi kiện toàn từng vấn đề còn lại theo hướng tích cực hơn sau đó mới chuyển phôi.

12. Cần chuẩn bị gì để tăng tỷ lệ phôi bám vào tử cung và phát triển?

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên: Như tôi đã từng đề cập, phôi được xem là một hạt giống và khi có hạt giống thì chúng ta sẽ quan tâm đến vấn đề nội mạc tử cung và tử cung của người phụ nữ. Một người phụ nữ khi điều trị hiếm muộn bên cạnh vấn đề về phôi còn có thể kèm theo các vấn đề về tử cung như lạc nội mạc tử cung, tử cung có bất thường về hình thái hoặc tăng sản nội mạc tử cung khu trú… Tuỳ vào đặc tính mỗi cơ địa chúng tôi sẽ điều trị trước khi chuyển phôi.

Ngoài ra, ở những bệnh nhân có bất thường về rối loạn chuyển hoá thì những trường hợp này cần chăm sóc đặc biệt hơn, phối hợp đa chuyên khoa để giảm thiểu tối đa rủi ro thai kỳ trên nhóm bệnh nhân có bệnh lý nền phức tạp.

13. Thai sinh hoá nhiều lần có nên xét nghiệm NK và CD138 không?

BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân: Theo y văn hiện nay thì là sảy thai từ hai lần trở lên và những khuyến cáo trước đây là từ ba lần trở lên thì được gọi là sảy thai liên tiếp. Đối với những trường hợp này trước khi đề cập đến xét nghiệm NK hay CD138 thì cần xem vấn đề nằm ở đâu, chẳng hạn như tuổi mẹ, tiền căn mẹ, bộ NST hai vợ chồng, nội tại tại tử cung… từ đây mới có hướng đi phù hợp. Hiện nay NK cells chưa có công nhận hoặc ủng hộ tuyệt đối về mối liên hệ giữa NK cells và thai sinh hoá hay sảy thai liên tiếp. Vì vậy theo hiệp hội sản phụ khoa hiện tại chưa có khuyến cáo can thiệp NK cells.

CD138 thường sử dụng trong trường hợp chuyển phôi thất bại nhiều lần. Khi nội soi buồng tử cung, chúng tôi sẽ sinh thiết và thực hiện CD138 để tìm nội mạc tử cung có viêm không. Các hiệp hội sản phụ khoa trên thế giới gần đây có đề cập đến vấn đề viêm nội mạc tử cung là nguyên nhân dẫn đến thai sinh hoá hay sảy thai.

Khi trường hợp người mẹ có sảy thai liên tiếp, thất bại chuyển phôi nhiều lần có nội soi buồng và nghi ngờ viêm thì việc sinh thiết làm CD138 là cần thiết. Và trường hợp có viêm nội mạc tử cung thì bệnh nhân sẽ được điều trị dựa theo các phác đồ hiện đại, tháng sau có thể chuyển phôi, tỷ lệ thành công sẽ được hiệu chỉnh trên tuổi mẹ, chất lượng phôi…

14. Tăng đông máu có phải là nguyên nhân gây thai lưu?

Khán giả Xuân Anh gửi câu hỏi đến fanpage BVTA: Em bị thai lưu 3 lần và có xét nghiệm bị tăng đông máu. Khi siêu âm có túi thai không có phôi thai có phải do tăng đông máu không ạ?

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Sẽ có một nhóm bệnh lý liên quan đến chức năng đông máu và tình trạng tăng đông. Tuỳ bệnh lý cụ thể sẽ có cách giải quyết khác nhau. Các bệnh lý liên quan đến tình trạng tăng đông máu có thể làm ảnh hưởng kết cục thai kỳ ở giai đoạn sớm như thai lưu. Chính vì thế, các chuyên gia luôn khuyến cáo chị em nên có kế hoạch điều trị trước khi mang thai cho đến khi có thai.

Tuy nhiên, việc điều trị cần có sự tư vấn kỹ với bác sĩ chuyên khoa vì thuốc điều trị là thuốc kháng đông. Thuốc kháng đông có tác dụng phụ là bệnh nhân dễ chảy máu và đối với những tình huống bệnh nhân có chỉ định sử dụng thuốc kháng đông để hạn chế các tình huống sảy thai liên tiếp thì thường bệnh nhân sẽ phải điều trị trong một thời gian khá là dài từ trước khi có thai và kéo dài đến những tháng cuối của thai kỳ. Vì vậy, trước khi làm IVF bạn nên gặp bác sĩ điều trị để được tư vấn cụ thể.

15. Phụ nữ lớn tuổi, AMH thấp có cơ hội làm IVF không?

Năm nay tôi 45 tuổi, AMH là 0.6. IVF tháng 5 vừa rồi bị lưu thai ở tuần thứ 9, hiện đã mất kinh 3 tháng. Liệu tôi còn có cơ hội làm IVF nữa không?

BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân: Đối với phụ nữ từ 40 tuổi trở lên thì nguy cơ thất bại trong thai kỳ có thể lên đến 50%. Do đó, trường hợp của bệnh nhân trên 45 tuổi thai lưu ở tuần thứ 9 là hoàn toàn có thể hiểu được. Để xác định khả năng chị có thể làm mẹ bằng chính trứng của mình không thì chị cần đến bệnh viện để được thăm khám, kiểm tra dự trữ buồng trứng xem còn trứng không. Từ đó, bác sĩ sẽ có những tư vấn kỹ hơn và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

16. Khó khăn của cặp vợ chồng lớn tuổi khi điều trị IVF là gì?

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Tú: Tại IVF Tâm Anh, những trường hợp anh chị lớn tuổi đến điều trị thì thường sẽ được quan tâm đặc biệt hơn. Bởi vì các bác sĩ đều hiểu là những bệnh nhân lớn tuổi sẽ đối mặt với rất nhiều khó khăn. Thứ nhất là khó khăn về mặt tinh thần bởi vì những cặp bệnh nhân lớn tuổi thì chắc chắn thời gian mong con của họ sẽ kéo dài. Thậm chí sẽ có những bệnh nhân người ta đã phải thất bại nhiều chu kỳ điều trị ở những trung tâm khác, người ta còn bị gánh nặng về mặt tài chính nữa. Thứ 2, tuổi tác là yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công nhưng không thể thay đổi, do đó chất lượng trứng, tinh trùng là vấn đề bác sĩ lo lắng. Bác sĩ thường có thông điệp nhanh với lab và “gửi gắm” để chắt chiu và tạo điều kiện tối ưu để tạo được phôi tốt nhất cho bệnh nhân. Bệnh nhân lớn tuổi thường tạo ít phôi, và tùy trường hợp, chúng tôi sẽ tư vấn chuyển phôi tươi, các yếu tố tử cung, vòi trứng sẽ được đánh giá sớm, có thể là trước khi tạo phôi.

Tại IVF Tâm Anh TP.HCM, các bác sĩ luôn cố gắng truy tìm “tận gốc” nguyên nhân gây vô sinh, khắc phục những yếu tố khiến thai bất thường & sảy thai nhiều lần với kế hoạch điều trị cá thể hóa. Bên cạnh đó, việc ứng dụng những kỹ thuật hiện đại, công nghệ nuôi cấy phôi tốt, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc lựa chọn phôi tối ưu trước khi chuyển vào buồng tử cung không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ IVF thành công mà còn tăng cơ hội đón con yêu khỏe mạnh chào đời cho các cặp vợ chồng hiếm muộn.

Để đặt lịch thăm khám và nhận tư vấn về quy trình điều trị vô sinh hiếm muộn tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ đến thông tin sau: