Cần biết gì về viêm mào tinh hoàn?

Viêm mào tinh hoàn là một trong những bệnh lý nam khoa thường gặp, gây ra cơn đau tại vùng bìu và nhiều triệu chứng khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến những biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nam giới. Trong phạm vi bài viết này sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh, nguyên nhân và triệu chứng có thể nhận diện sớm.

Viêm mào tinh hoàn là gì?

Viêm mào tinh hoàn là tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại mào tinh hoàn, một ống cuộn nhỏ nằm phía sau tinh hoàn. Bộ phận sinh dục trong này giữ vai trò nuôi dưỡng và giúp tinh trùng trưởng thành trước khi đi qua ống dẫn tinh. Cấu trúc này rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương bởi các tác nhân nhiễm trùng hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Khi mào tinh bị viêm, người bệnh thường có cảm giác đau, sưng vùng bìu và có thể kèm theo những bất thường khi tiểu tiện hoặc quan hệ tình dục.

Vấn đề viêm nhiễm này có thể điều trị khỏi nếu phát hiện sớm, nhưng không ít nam giới chủ quan, trì hoãn điều trị gây tổn thương lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản. (1)

Các viêm nhiễm tại mào tinh được xếp vào nhóm bệnh lý tiết niệu dễ mắc phải, có thể ảnh hưởng đến nam giới ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên phổ biến nhất là các đối tượng từ 20-40 tuổi. Ở người trẻ, bệnh thường liên quan đến hệ quả các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chẳng hạn như lậu, chlamydia. Trong khi đó, ở nam giới lớn tuổi, tình trạng này thường do nhiễm trùng ngược dòng từ đường tiết niệu, như viêm niệu đạo do nhiễm khuẩn E.coli. (2)

Căn bệnh này được chia thành hai loại chính, bao gồm:

• Viêm mào tinh hoàn cấp tính (tính chất đột ngột): Đây là tình trạng viêm khởi phát đột ngột, các triệu chứng xuất hiện nhanh và trở nên nặng hơn trong thời gian ngắn. Tình trạng cấp tính chủ yếu là nhiễm trùng do vi khuẩn từ các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc vi khuẩn đường tiết niệu. Người bệnh thường có biểu hiện đau dữ dội, sưng bìu, sốt cao, tiểu buốt hoặc tiểu rắt. Nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng kháng sinh, bệnh có thể khỏi hoàn toàn và ít để lại biến chứng.
• Viêm mào tinh hoàn mạn tính (tính chất bệnh kéo dài): Nếu trường hợp viêm cấp tính không được điều trị kịp thời, các triệu chứng kéo dài không hết sau 6 tuần, bệnh sẽ tiến triển thành viêm mạn tính, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và khả năng sinh sản của người bệnh. (3)

Viêm nhiễm khu trú ở mào tinh hoàn hay toàn bộ tinh hoàn đều là tình trạng nhiễm trùng ở cơ quan sinh dục nam, dễ nhầm lẫn vì có nhiều triệu chứng tương tự. Tuy nhiên, đây là hai tình trạng khác nhau, về vị trí tổn thương và mức độ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

>> Xem thêm: Teo mào tinh hoàn: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Viêm mào tinh hoàn có nguy hiểm không?

Viêm mào tinh hoàn đặc biệt nghiêm trọng ở các trường hợp mạn tính vì khả năng tái đi tái lại nhiều lần cùng nhiều biến chứng nguy hiểm khác, nhưng hầu hết các trường hợp nhiễm bệnh cấp tính có thể tự khỏi sau khi dùng kháng sinh mà không gây ảnh hưởng đến sinh lý và khả năng sinh sản của người bệnh.

Chính vì thế, nam giới cần chủ động theo dõi sức khỏe, thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường nghi ngờ tình trạng này để được kiểm tra và điều trị đúng cách. Quá trình điều trị kịp thời sẽ giúp ngăn chặn các biến chứng nghiêm trọng về lâu dài.

Các biến chứng của bệnh viêm mào tinh hoàn

Bác sĩ Nguyễn Công Danh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – IVF Tâm Anh cho biết vấn đề này nếu không được điều trị sớm, ít nhất trong khoảng 6 tuần đầu phát bệnh, bệnh sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống và sức khỏe người bệnh. Đặc biệt là khả năng sinh sản cũng sẽ chịu tác động, thậm chí người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ vô sinh.

Người bệnh có thể gặp phải những biến chứng sau đây nếu không được điều trị kịp thời:

• Nhiễm trùng lan rộng: Nếu không được điều trị đúng cách, tình trạng viêm nhiễm tại mào tinh hoàn có thể lan rộng gây nhiễm trùng tại các mô xung quanh, thậm chí làm tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết. Đây là biến chứng toàn thân nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng người bệnh.
• Áp xe bìu: Một trong những biến chứng thường gặp khi không được điều trị kịp thời là hình thành ổ áp xe, một túi chứa mủ nằm bên trong hoặc quanh mào tinh hoàn. Tình trạng này gây sưng to, đỏ, đau dữ dội vùng bìu. Người bệnh có thể cần phải rạch dẫn lưu ổ mủ để tránh tình trạng nhiễm trùng lan rộng ảnh hưởng đến các mô xung quanh.
• Tiến triển viêm tinh hoàn: Khi xuất hiện viêm ở mào tinh hoàn nếu không được điều trị triệt để có thể tiến triển thành viêm ở toàn bộ tinh hoàn, gây ra các bất tiện nhất định trong sinh hoạt thường ngày của người bệnh. Một trong những biến chứng của của vấn đề này nếu không được điều trị là teo tinh hoàn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sản xuất tinh trùng và nội tiết tố người bệnh.
• Suy giảm khả năng sinh sản nam: Một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất của viêm nhiễm này là tác động đến khả năng sinh sản. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài tại mào tinh hoàn có thể làm cản trở đường đi của tinh trùng, thậm chí diễn tiến không có tinh trùng, từ đó làm tăng nguy cơ vô sinh ở nam giới.

>> Xem thêm: Viêm mào tinh hoàn bao lâu thì khỏi?

Triệu chứng viêm mào tinh hoàn

Khi mào tinh hoàn bị viêm sẽ đặc trưng xuất hiện với các cơn đau bìu cường độ cao. Trong những trường hợp nặng hơn, cơn đau sẽ lan rộng đến vùng bụng, thậm chí làm tăng thêm nguy cơ mắc những bệnh lý nghiêm trọng khác liên quan đến hệ tiết niệu và chức năng sinh sản người bệnh.

Một số triệu chứng đặc trưng khi mào tinh hoàn xuất hiện viêm nhiễm, bao gồm:

• Đau bìu dữ dội, cơn đau có thể lan đến vùng bụng.
• Chảy mủ từ dương vật.
• Sốt.
• Buồn nôn và nôn.
• Đau khi chạm vào tinh hoàn và mào tinh hoàn.
• Sưng mào tinh hoàn.
• Tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần.
• Có máu trong tinh dịch
• Nhịp tim nhanh.
• Hạ huyết áp.

Nguyên nhân viêm mào tinh hoàn

Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) được xem là nguyên nhân phổ biến dẫn đến mào tinh hoàn viêm, trong đó bệnh lậu và chlamydia chiếm tỷ lệ cao nhất. Những bệnh lý này có thể gây nhiễm trùng niệu đạo, lan đến ống dẫn tinh, cuối cùng là mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.

Ngoài ra, nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) hoặc bệnh lao (TB) là hai nguyên nhân khác có thể gây viêm nhiễm đến các bộ phận khác của cơ thể, trong đó bao gồm cả mào tinh hoàn.

Tình trạng viêm nhiễm này cũng có thể ảnh hưởng đến trẻ em, tuy nhiên nguyên nhân thường khác với người lớn, cụ thể:

• Chấn thương trực tiếp tại tinh hoàn.
• Nhiễm trùng đường tiểu lan đến niệu đạo và mào tinh hoàn.
• Trào ngược nước tiểu vào mào tinh hoàn.
• Xoắn mào tinh hoàn.

Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu thuộc nhóm đối tượng sau đây:

• Không cắt bao quy đầu.
• Có bất thường tại cấu trúc đường tiết niệu.
• Mắc bệnh lao.
• Quan hệ tình dục không an toàn, không sử dụng bao cao su khi quan hệ.
• Phì đại tuyến tiền liệt làm tắc nghẽn bàng quang.
• Viêm tuyến tiền liệt
• Sử dụng ống thông tiểu.
• Đã phẫu thuật đường tiết niệu gần đây.
• Chấn thương ở háng.
• Sử dụng thuốc điều trị loạn nhịp tim amiodarone.

Cách chẩn đoán viêm mào tinh hoàn

Đầu tiên, bác sĩ sẽ bắt đầu khai thác bệnh sử, hỏi về các triệu chứng người bệnh đang gặp phải, thời gian xuất hiện các triệu chứng. Sau đó tiến hành kiểm tra trực tiếp vùng bìu để xác định mức độ sưng đau và phát hiện hạch bạch huyết vùng bẹn (nếu có). Tùy vào tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân, bác sĩ sẽ có chỉ định làm thêm các phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng khác để đưa ra kết luận chính xác nhất:

• Xét nghiệm nước tiểu: Xét nghiệm nước tiểu giúp xác định tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (nếu có).
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm công thức máu toàn bộ (CBC) là phương pháp chẩn đoán cần thiết để xác định mầm bệnh truyền nhiễm (nếu có).
• Xét nghiệm dịch niệu đạo: Bác sĩ sẽ lấy một mẫu dịch bằng cách đưa tăm bông vào niệu đạo của người bệnh, sau đó gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra có sự tồn tại của mầm bệnh STI hay không.
• Siêu âm bìu: Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, chẳng hạn như siêu âm cũng có thể được thực hiện nhằm quan sát chi tiết cấu trúc bên trong tinh hoàn và các mô xung quanh bìu.

Biện pháp điều trị viêm mào tinh hoàn

Mục tiêu điều trị bệnh viêm mào tinh hoàn là loại bỏ nhiễm trùng và kiểm soát các triệu chứng. Một số phương pháp điều trị phổ biến thường được áp dụng như:

• Thuốc kháng sinh: Người bệnh sẽ sử dụng thuốc kháng sinh được bác sĩ chỉ định trong vòng 4-6 tuần đối với tình trạng bệnh mạn tính.
• Thuốc kháng viêm/ giảm đau: nhóm NSAIDs.
• Điều trị tại nhà: Người bệnh được khuyến cáo chú ý nghỉ ngơi, chườm lạnh vùng bìu, tránh nâng vật nặng, kiêng quan hệ tình dục cho đến khi kết thúc điều trị bằng kháng sinh.

Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị xâm lấn bằng phẫu thuật. Phương pháp này giúp loại bỏ một phần hoặc toàn bộ tinh hoàn tùy theo mức độ viêm nhiễm.

Nhằm đảm bảo kết quả điều trị được tối ưu, trong suốt quá trình điều trị, người bệnh cần lưu ý một số điều sau:

• Nếu triệu chứng kéo dài dai dẳng hoặc không cải thiện trong vòng 4 ngày, hãy chủ động liên hệ ngay với bác sĩ.
• Trường hợp cơn đau bìu dữ dội kèm sốt cao, nam giới cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.
• Tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ về liều lượng và cách dùng thuốc, không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi cảm thấy không còn triệu chứng.
• Sau khi dùng hết thuốc, người bệnh nên tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để được kiểm tra, đảm bảo nhiễm trùng đã được loại bỏ hoàn toàn, tổn thương đã được phục hồi tuyệt đối.
• Tuyệt đối không quan hệ tình dục trong quá trình điều trị cho đến khi hồi phục hoàn toàn. Cách tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ để biết thời điểm hợp lý cho phép quan hệ tình dục trở lại.

Biện pháp phòng ngừa viêm mào tinh hoàn

Cho đến nay vẫn chưa có biện pháp nào có thể phòng ngừa hoàn toàn viêm ở mào tinh ở người. Tuy nhiên, nam giới có thể thực hiện một số biện pháp sau để giảm nguy cơ mắc bệnh:

• Giới hạn số lượng bạn tình.
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục để phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Cắt bao quy đầu trong độ tuổi phù hợp.
• Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ.
• Thường xuyên khử trùng và làm sạch môi trường sống, đặc biệt là khu vực nhà tắm, phòng vệ sinh.
• Tiêm phòng đầy đủ các bệnh STDs, quai bị, lao…

Câu hỏi thường gặp

1. Viêm mào tinh hoàn có lây không?

Viêm nhiễm này phần lớn khởi phát từ tình trạng nhiễm khuẩn, đặc biệt là hệ quả của các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Mặc dù bệnh đây không được xếp vào bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), nhưng việc quan hệ tình dục không an toàn vẫn có nguy cơ lây nhiễm các tác nhân gây bệnh. Đặc biệt những người bị viêm do hậu quả của bệnh STI càng có khả năng truyền nhiễm cho người khác cao hơn.

2. Viêm mào tinh hoàn bao lâu thì khỏi?

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ viêm và khả năng đáp ứng điều trị của từng bệnh nhân. Trong hầu hết các trường hợp viêm cấp tính, nếu được chẩn đoán sớm và dùng đúng kháng sinh, bệnh có thể cải thiện sau 1-2 tuần.

Tuy nhiên ở những trường hợp viêm nặng, có biến chứng hoặc chuyển sang giai đoạn mạn tính, triệu chứng có thể kéo dài hơn 6 tuần và cần theo dõi điều trị lâu dài. Việc nghỉ ngơi, chườm lạnh, hạn chế vận động mạnh, kiêng quan hệ tình dục và tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ là yếu tố quan trọng giúp rút ngắn thời gian hồi phục.

3. Nam giới bị viêm tinh hoàn cần kiêng cữ gì không?

Trong thời gian điều trị nam giới nên:

• Kiêng quan hệ tình dục hoàn toàn cho đến khi khỏi bệnh hoàn toàn.
• Hạn chế vận động mạnh, chạy nhảy, nâng vật nặng.
• Tránh tắm nước nóng quá lâu hoặc mặc đồ lót quá chật.

Người bệnh nên tuân thủ dùng thuốc đúng chỉ định, uống nhiều nước và tái khám đúng lịch hẹn để được kiểm tra và theo dõi hiệu quả điều trị.

>> Tham khảo: Nam giới viêm tinh hoàn nên ăn gì và kiêng gì?

4. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Người mắc bệnh viêm tinh hoàn nên chủ động thăm khám sớm với các bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ bệnh. Việc can thiệp sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản và chất lượng sống.

Đặc biệt, trong trường hợp người bệnh có biểu hiện đau tinh hoàn dữ dội, tiểu buốt hoặc tiết rắt cần được thăm khám càng sớm càng tốt để đảm bảo điều trị đúng hướng.

Để biết thêm thông tin hoặc đặt lịch thăm khám, điều trị với các chuyên gia đầu ngành tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh quý khách có thể liên hệ trực tuyến qua thông tin sau đây:

Viêm mào tinh hoàn là bệnh lý nam khoa phổ biến, có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách. Việc chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường giúp người bệnh tối ưu cơ hội điều trị, đồng thời ngăn ngừa các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản trong tương lai.