Quai bị ở nữ có bị vô sinh không? Có ảnh hưởng gì không?

Mắc quai bị ở nữ có bị vô sinh không là thắc mắc khiến nhiều người lo lắng khi mắc bệnh hoặc chăm sóc người thân. Dù quai bị thường được nhắc đến với biến chứng ở nam giới, nhưng ở nữ, bệnh cũng có thể ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe sinh sản trong một số trường hợp. Vậy thực tế mức độ ảnh hưởng ra sao, khi nào cần lưu ý và theo dõi?

Quai bị ở nữ có bị vô sinh không?

Theo các bằng chứng y khoa hiện nay cho thấy, quai bị không phải là nguyên nhân trực tiếp gây vô sinh ở nữ giới. Thực tế, virus quai bị chủ yếu gây ra những biến chứng nghiêm trọng liên quan đến khả năng sinh sản ở nam giới, trong khi ở phụ nữ mức độ ảnh hưởng là rất thấp.

Thống kê cho thấy khoảng 1/20 phụ nữ mắc quai bị sau tuổi dậy thì có nguy cơ gặp tình trạng viêm buồng trứng.(1) Trong một vài trường hợp hiếm, viêm buồng trứng có thể gây thiểu kinh, vô kinh, suy buồng trứng sớm…Còn trong đa số trường hợp, viêm buồng trứng do quai bị thường cải thiện khi cơ thể phục hồi sau giai đoạn nhiễm virus.

Do đó, so với những nguyên nhân viêm nhiễm khác như lậu, chlamydia… nguy cơ vô sinh ở nữ giới do quai bị không phải là mối lo ngại lớn. Dù vậy, việc tiêm phòng quai bị đầy đủ vẫn đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe sinh sản và phòng ngừa các biến chứng không mong muốn về sau.

Dấu hiệu quai bị đã biến chứng sang viêm buồng trứng

Mặc dù biến chứng viêm buồng trứng do quai bị ở nữ rất hiếm gặp, nhưng chị em vẫn cần nhận biết sớm các dấu hiệu để theo dõi và xử lý kịp thời. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:

• Đau hạ vị với cảm giác đau âm ỉ, đau nhói ở vùng bụng dưới, thường tập trung một bên hoặc lan ra cả vùng bụng.

• Viêm buồng trứng do quai bị có thể kèm sốt cao, ớn lạnh, cơ thể mệt mỏi, tương tự như các triệu chứng nhiễm virus khác.

• Một số trường hợp có thể xuất hiện buồn nôn, nôn hoặc khó chịu ở dạ dày, do phản ứng viêm của cơ thể.(2)

• Triệu chứng khác: Chán ăn, nhức đầu, đau lưng nhẹ.

Viêm buồng trứng do quai bị thường xảy ra ở phụ nữ sau tuổi dậy thì. Các triệu chứng thường ngắn, tự giới hạn và không ảnh hưởng lâu dài đến chức năng sinh sản.

Ngược lại, khoảng 20-30% nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì gặp viêm tinh hoàn do quai bị, biến chứng có thể dẫn đến teo tinh hoàn và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng sinh sản, thậm chí có thể gây vô sinh. Vì vậy nếu trong nhà có nam giới cùng mắc bệnh, cần đưa đi khám ngay khi thấy tinh hoàn sưng đau thay vì tự theo dõi tại nhà.

Phụ nữ bị quai bị nên làm gì để bảo vệ khả năng sinh sản?

Để giảm thiểu nguy cơ biến chứng và đảm bảo sức khỏe sinh sản lâu dài, phụ nữ mắc quai bị không nên chủ quan trong quá trình điều trị. Dưới đây là những biện pháp chăm sóc trong và sau khi bệnh chị em cần lưu ý:

1. Trong lúc bị bệnh

• Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể tập trung chống lại virus.

• Uống nhiều nước và bổ sung các loại thức ăn dễ tiêu, mềm như súp, trứng khuấy, canh,…; tránh thực phẩm khó nhai.

• Dùng thuốc giảm đau, hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ, như paracetamol hoặc ibuprofen, để giảm đau và cảm giác khó chịu.

• Chườm ấm hoặc lạnh lên vùng mặt để giảm sưng và đau tuyến nước bọt.

• Cách ly tại nhà, không đi làm, đi học hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng nhằm tránh lây lan bệnh.

2. Sau khi khỏi bệnh

• Theo dõi các triệu chứng như đau bụng dưới kéo dài, sốt hoặc mệt mỏi dai dẳng,… Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh cần thăm khám sớm để loại trừ nguy cơ viêm buồng trứng hoặc các biến chứng nguy hiểm khác.

• Duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và nghỉ ngơi hợp lý để cơ thể hồi phục hoàn toàn.

• Tiêm phòng đầy đủ các mũi vắc xin quai bị hoặc vắc xin liên quan để phòng ngừa nguy cơ tái nhiễm.

Ngoài ra, ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất, phụ nữ từng mắc quai bị vẫn nên thực hiện khám phụ khoa định kỳ để đánh giá sức khỏe buồng trứng, theo dõi dự trữ noãn qua chỉ số AMH và phát hiện sớm những bất thường (nếu có). Việc theo dõi liên tục không chỉ giúp đảm bảo khả năng sinh sản mà còn mang lại sự yên tâm về sức khỏe tổng thể lâu dài.

Để đặt lịch thăm khám với các chuyên gia, bác sĩ tại IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ:

Như vậy, câu hỏi “quai bị ở nữ có bị vô sinh không?” đã được làm rõ. Thực tế, các biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nữ giới rất hiếm gặp. Trong trường hợp xảy ra viêm buồng trứng do quai bị, tình trạng này cũng không gây suy buồng trứng hay làm mất khả năng sinh sản. Điều quan trọng nhất là phụ nữ cần tiêm phòng đầy đủ, đồng thời duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Việc này không chỉ giúp bảo vệ chức năng sinh sản, phòng ngừa các biến chứng tiềm ẩn mà còn mang lại sự an tâm cho những người từng mắc quai bị.