Buồng trứng đa nang gây mụn là do đâu? Trị thế nào?

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở nữ giới, mà còn có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, làn da, trong đó thường gặp nhất là tình trạng mụn trứng cá kéo dài và tái phát nhiều lần. Vậy tại sao buồng trứng đa nang gây mụn? Phụ nữ bị mụn do buồng trứng đa nang cần điều trị như thế nào để cải thiện làn da?

Vì sao buồng trứng đa nang gây mụn dai dẳng?

Nhiều nghiên cứu cho thấy có đến 43% phụ nữ mắc PCOS xuất hiện tình trạng mụn trứng cá.(1) Vậy tại sao buồng trứng đa nang gây mụn dai dẳng? BSNT.CKI Đinh Thị Ngọc Ngân chỉ ra một số nguyên nhân dưới đây:

1. Do tăng hormone Androgen (Hormone nam giới)

Khi mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), buồng trứng có xu hướng sản sinh lượng hormone androgen và dehydroepiandrosterone (DHEA) cao hơn bình thường. Các hormone này có khả năng kích thích các tuyến bã nhờn tiết nhiều dầu hơn. Lượng bã nhờn dư thừa khi kết hợp với các tế bào chết trên da, làm tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn trứng cá.

2. Do kháng Insulin

Kháng insulin là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ mắc PCOS. Khi cơ thể giảm đáp ứng với insulin, tuyến tụy sẽ phải tiết ra nhiều insulin hơn, dẫn đến tình trạng tăng insulin máu. Nồng độ insulin cao không chỉ làm rối loạn chuyển hóa mà còn kích thích buồng trứng tăng sản xuất androgen. Điều này gián tiếp làm da tiết nhiều dầu nhờn, dễ nổi mụn, khiến tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng và khó kiểm soát hơn. Một nghiên cứu ở 305 phụ nữ mắc PCOS đã chỉ ra có đến 56,4% phụ nữ bị mụn trứng cá có các dấu hiệu kháng insulin. Nồng độ insulin và dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS) càng tăng cao, tình trạng mụn càng nghiêm trọng.(2)

3. Do thói quen chăm sóc da không đúng cách

Hội chứng buồng trứng đa nang chỉ là một trong nhiều yếu tố nguy cơ gây mụn trứng cá. Nhìn chung, mụn trứng cá ở phụ nữ mắc PCOS thường xuất phát từ nguyên nhân nội tiết, nhưng việc chăm sóc da không đúng cách, không uống đủ nước cũng có thể làm tăng nguy cơ bị mụn trứng cá và khiến tình trạng này nặng thêm. Việc sử dụng các loại mỹ phẩm không phù hợp với da gây tắc nghẽn lỗ chân lông, làm sạch da chưa kỹ, sờ tay lên mặt hoặc nặn mụn có thể làm viêm nhiễm lan rộng. Bên cạnh đó, thói quen thức khuya, căng thẳng kéo dài và chế độ ăn nhiều đường, dầu mỡ, thức ăn cay nóng cũng góp phần làm rối loạn nội tiết và khiến mụn dai dẳng hơn.

Mụn do buồng trứng đa nang có gì khác mụn thông thường?

Mụn gây ra do hội chứng buồng trứng đa nang thường là mụn trứng cá, xuất phát từ rối loạn nội tiết bên trong cơ thể. Mụn trứng cá do buồng trứng đa nang có thể nghiêm trọng hơn so với các loại mụn thông thường.

1. Vị trí mụn thường gặp

Mụn trứng cá liên quan đến PCOS do sự mất cân bằng hormone, vì vậy thường xuất hiện ở những vùng da nhạy cảm hơn với ảnh hưởng của hormone. Mụn xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên mặt, bao gồm vùng cằm, hai bên hàm, má dưới và có thể lan xuống cổ, ngực, lưng.

2. Tính chất mụn

Mụn trứng cá gây ra do rối loạn nội tiết tố thường đỏ, nốt mụn to, gây sưng viêm và đau khi chạm vào. Mụn dai dẳng, lâu lành và có thể để lại sẹo trên da.

3. Thời gian xuất hiện

Mụn do PCOS thường không có thời điểm khởi phát rõ ràng và có xu hướng tái phát dai dẳng nhiều lần. Tuy nhiên, tình trạng xuất hiện mụn trứng cá trước kỳ kinh nguyệt là khá phổ biến, do sự thay đổi hormone trong cơ thể. Ngoài ra, một số nghiên cứu cũng cho thấy việc sử dụng các sản phẩm chăm sóc da như mỹ phẩm, serum không phù hợp cũng có thể gây kích và khiến mụn bùng phát nghiêm trọng, khó kiểm soát hơn.

4. Dấu hiệu đi kèm

Phụ nữ bị mụn do PCOS thường kèm theo các biểu hiện như chứng rậm lông, rụng tóc nhiều, rối loạn kinh nguyệt, tăng cân mất kiểm soát,… Mặc dù mụn trứng cá không phải là triệu chứng lâm sàng đặc hiệu của PCOS, tuy nhiên nếu mụn xuất hiện nhiều, dai dẳng, đồng thời đi kèm với các biểu hiện khác như chứng rậm lông, rụng tóc nhiều,… có thể là dấu hiệu gợi ý hội chứng buồng trứng đa nang. Người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được đánh giá nội tiết và tư vấn hướng điều trị phù hợp, thay vì chỉ tập trung điều trị mụn đơn thuần.

Điều trị mụn do buồng trứng đa nang như thế nào?

Phương pháp điều trị mụn do buồng trứng đa nang không chỉ ở việc chăm sóc da thông thường, mà cần được điều trị theo đúng phác đồ của bác sĩ. Việc điều trị mụn do hội chứng buồng trứng đa nang cần được cá thể hóa theo từng người bệnh và kết hợp nhiều phương pháp, bao gồm:

1. Điều trị nội tiết (Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ)

Điều trị nội tiết giúp cân bằng hormone bên trong cơ thể, đặc biệt là kiểm soát androgen – nguyên nhân chính gây tăng tiết bã nhờn, tắc lỗ chân lông và hình thành mụn. Một số nhóm thuốc có thể được chỉ định bao gồm:

• Thuốc tránh thai đường uống: Chứa hỗn hợp ethinyl estradiol, progestin norgestimate, drospirenone, norethindrone acetate,… giúp cân bằng nội tiết tố. Cần lưu ý thuốc tránh thai đường uống được khuyến cáo không sử dụng cho phụ nữ trên 35 tuổi hoặc có tiền sử ung thư vú, cục máu đông, tăng huyết áp hoặc hút thuốc lá.

• Thuốc kháng androgen giúp giảm nồng độ testosterone (hormone nam).

• Thuốc Metformin hỗ trợ điều trị tình trạng kháng insulin.

Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ, người bệnh không tự ý mua và dùng thuốc khi chưa có sự tư vấn từ bác sĩ vì có thể gây các tác dụng phụ không mong muốn.

2. Chăm sóc da bên ngoài

Chăm sóc da đúng cách giúp làm sạch da, kiểm soát dầu nhờn và giảm tình trạng viêm nhiễm ngoài da. Phụ nữ bị buồng trứng đa nang gây mụn có thể cần sử dụng một số loại thuốc bôi ngoài da giúp giảm triệu chứng. Bên cạnh đó, cần chú ý làm sạch da nhẹ nhàng, tránh nặn mụn hoặc sử dụng các mỹ phẩm gây kích ứng da.

3. Thay đổi lối sống

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt hàng ngày đóng vai trò quan trọng trong cải thiện tình trạng mụn. Phụ nữ mắc PCOS nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, tăng cường bổ sung các thực phẩm chống viêm, giàu chất xơ; tập thể dục đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý.

Những sai lầm khi trị mụn do đa nang buồng trứng cần tránh

Buồng trứng đa nang gây mụn là tình trạng thường gặp, tuy nhiên nếu điều trị sai cách, tình trạng mụn không những không cải thiện mà còn có thể nặng hơn, để lại thâm sẹo kéo dài, khiến chị em mất tự tin. Dưới đây là những sai lầm phổ biến cần tránh khi điều trị mụn do đa nang buồng trứng:

• Chỉ tập trung chăm sóc da bên ngoài, bỏ qua việc điều trị nội tiết bên trong: Mụn do PCOS liên quan đến vấn đề nội tiết tố bên trong cơ thể, vì vậy việc chị em chỉ tập trung chăm sóc da bên ngoài là chưa đủ, mà cần được thăm khám về nội tiết và tư vấn điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Việc phát hiện và kiểm soát PCOS sớm cũng giúp chị em chủ động phòng ngừa các biến chứng của buồng trứng đa nang có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe chuyển hóa, tim mạch và khả năng sinh sản.

• Lạm dụng mỹ phẩm hoặc các sản phẩm chăm sóc da mạnh: Làn da bị mụn trứng cá cần được chăm sóc đúng cách và chỉ sử dụng các sản phẩm chăm sóc ngoài da theo chỉ định của bác sĩ, việc lạm dụng mỹ phẩm hoặc các sản phẩm không phù hợp dễ gây kích ứng da, khó kiểm soát mụn và khiến tình trạng viêm nhiễm nặng hơn.

• Nặn mụn: Tự ý nặn mụn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, khiến tình trạng viêm nhiễm kéo dài và để lại thâm sẹo trên da.

• Thiếu kiên nhẫn: Điều trị mụn nội tiết do PCOS là quá trình lâu dài, mụn thường tái phát nhiều lần và đòi hỏi sự kiên trì của người bệnh. Việc gián đoạn điều trị có thể khiến tình trạng mụn khó kiểm soát và lâu lành hơn.

Được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất khang trang, quy tụ đội ngũ chuyên gia, bác sĩ giàu kinh nghiệm, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ là địa chỉ đáng tin cậy chị em có thể lựa chọn để thăm khám và điều trị hội chứng buồng trứng đa nang.

Tại IVF Tâm Anh, các trường hợp chẩn đoán mắc hội chứng buồng trứng đa nang sẽ được bác sĩ chuyên khoa hỗ trợ sinh sản tư vấn phác đồ điều trị phù hợp với tình trạng bệnh. Ngoài ra, với lợi thế nằm trong bệnh viện đa khoa, Trung tâm IVF Tâm Anh còn có sự kết hợp chặt chẽ với khoa Da liễu, Nội tiết,… nhằm kết hợp điều trị toàn diện, chuyên sâu, giải quyết nỗi lo mụn do buồng trứng đa nang, giúp chị em tự tin, sẵn sàng trên hành trình tìm kiếm con yêu.

Đặt lịch thăm khám và tư vấn tại IVF Tâm Anh theo thông tin dưới đây.

Ảnh hưởng của hội chứng buồng trứng đa nang gây mụn xảy ra khá phổ biến, khiến phụ nữ mất tự tin và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày. Để kiểm soát mụn do PCOS, cần có sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và bác sĩ, kết hợp đồng thời giữa chăm sóc da bên ngoài và điều trị nội tiết bên trong. Điều quan trọng khi điều trị vấn đề buồng trứng đa nang gây mụn là cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị, kiên trì và chủ động thay đổi chế độ sinh hoạt để tối ưu hiệu quả điều trị.