Tinh hoàn lò xo ở trẻ: Cha mẹ cần biết để cảnh giác

Nhiều bậc phụ huynh hoang mang khi nhận thấy tinh hoàn của con mình thay đổi vị trí bất thường, lúc ở trong bìu, lúc lại biến mất. Hiện tượng này được gọi là tinh hoàn lò xo, thường gặp ở trẻ em và sẽ khỏi khi trẻ bước vào giai đoạn dậy thì. Tuy nhiên, việc nhận biết và theo dõi tình trạng này giúp cha mẹ kịp thời đưa trẻ thăm khám, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.

Tinh hoàn lò xo là gì?

Tinh hoàn lò xo (hay còn được biết đến là tinh hoàn co rút) là tình trạng tinh hoàn có thể di chuyển qua lại giữa bìu và bẹn (háng). Trong quá trình thăm khám, bác sĩ có thể nhẹ nhàng đưa tinh hoàn từ bẹn xuống bìu. Đây là tình trạng sinh lý bình thường của cơ thể, không gây đau và đa số các trường hợp sẽ tự khỏi trước hoặc trong giai đoạn dậy thì, không cần can thiệp điều trị. Tuy nhiên trong một số trường hợp tinh hoàn co rút nằm ở bẹn và không di động được nữa. Khi đó tình trạng này được gọi là tinh hoàn ẩn mắc phải. (1)

Nguyên nhân tinh hoàn lò xo ở bé trai

Tinh hoàn di chuyển như lò xo không phải do di truyền hoặc bẩm sinh mà là kết quả của phản xạ quá mức của cơ treo bìu từ khi trẻ sinh ra. Cơ treo bìu là lớp cơ vân mỏng bao quanh bó mạch thừng tinh và tinh hoàn, có nhiệm vụ co kéo tinh hoàn khi gặp điều kiện môi trường thay đổi. Phản xạ cơ bìu là phản ứng sinh lý bình thường nhằm đảm bảo nhiệt độ lý tưởng giúp tinh hoàn thực hiện các chức năng sinh tinh và sản xuất hormone.

Cho đến nay, nguyên nhân gây ra tình trạng tinh hoàn di động như lò xo vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, có một số yếu tố nguy cơ liên quan đến tình trạng này bao gồm:

• Trẻ nhẹ cân hoặc sinh non.
• Tiền sử gia đình có người bị bất thường ở tinh hoàn hoặc các rối loạn sinh dục khác.
• Hội chứng Down hoặc các dị tật bẩm sinh khác ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển.
• Người mẹ uống rượu bia, hút thuốc lá và sử dụng chất kích thích trong thai kỳ.

Tinh hoàn lò xo có biểu hiện gì để nhận biết?

Tình trạng tinh hoàn di chuyển như lò xo thường chỉ ảnh hưởng đến một bên tinh hoàn và hầu như không gây đau nên khó nhận biết cho đến khi ba mẹ hoặc bác sĩ đột nhiên thấy tinh hoàn “biến mất” trong bìu. Các biểu hiện giúp nhận biết vấn đề này tại tinh hoàn bao gồm:

• Có thể dùng tay di chuyển tinh hoàn từ bẹn xuống bìu và tinh hoàn không lập tức co rút trở lại.
• Tinh hoàn có thể nằm tại bìu trong một thời gian hoặc đột nhiên “biến mất”.

Tinh hoàn lò xo có nguy hiểm không?

Nhìn chung đây là tình trạng sinh lý bình thường, không gây đau hay ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Ở hầu hết các trường hợp, tinh hoàn vẫn có thể phát triển và hiện tượng co rút sẽ tự hết khi trẻ dậy thì. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh vẫn không nên chủ quan, nên cho trẻ đi khám định kỳ. Nếu tinh hoàn không hạ xuống bìu ngay cả khi thao tác nhẹ bằng tay, có thể là dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đến bệnh viện để được kiểm tra kỹ lưỡng nhằm loại trừ nguy cơ tinh hoàn ẩn mắc phải hoặc những tình trạng bất thường tinh hoàn khác.

Cách chẩn đoán tinh hoàn lò xo ở trẻ em

Cách chẩn đoán tinh hoàn di chuyển như lò xo ở trẻ chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng. Bác sĩ sẽ quan sát và sờ nắn để kiểm tra vị trí tinh hoàn, xác định xem một hoặc cả hai tinh hoàn có nằm trong bìu hay không.

Nếu tinh hoàn có thể được đưa xuống dễ dàng, không gây đau đớn và giữ đó một khoảng thời gian trước khi co rút trở lại, bác sĩ có thể chẩn đoán là tình trạng tinh hoàn lò xo. Ngược lại, nếu tinh hoàn chỉ đưa xuống bìu một phần hoặc gây đau khi di chuyển, khả năng cao đó là tinh hoàn ẩn.

Tinh hoàn chuyển động bất thường như lò xo thường được phát hiện khi trẻ khoảng 3-4 tháng tuổi, đây là thời điểm tinh hoàn thường đã xuống bìu. Tuy nhiên đến khi trẻ 5-6 tuổi thì việc chẩn đoán sẽ chính xác hơn.

Điều trị tinh hoàn lò xo như thế nào?

Ở hầu hết các trường hợp tinh hoàn di động như lò xo thường không gây đau và có xu hướng tự khỏi khi trẻ đến tuổi dậy thì mà không cần phẫu thuật điều trị. Bác sĩ khuyến cáo ba mẹ nên đưa trẻ tái khám định kỳ để theo dõi trình trạng của tinh hoàn.

Tuy nhiên trong một số trường hợp đặc biệt, tinh hoàn không thể tự tụt xuống bìu, có dấu hiệu teo và giảm chức năng so với bên còn lại, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật hạ tinh hoàn và cố định tinh hoàn vào bìu. Việc này giúp ngăn ngừa nguy cơ biến chứng như vô sinh hoặc ung thư tinh hoàn về sau. Tỷ lệ thành công của phẫu thuật hạ tinh hoàn khá cao và ít xảy ra biến chứng.

Có phòng ngừa tinh hoàn lò xo được không?

Tình trạng tinh hoàn di chuyển như lò xo không phải bệnh lý mà là phản xạ tự nhiên của cơ thể nên không thể phòng ngừa. Mặc dù vậy, để phát hiện sớm và giảm thiểu biến chứng, ba mẹ nên:

• Tự quan sát và kiểm tra bộ phận sinh dục của trẻ thường xuyên.
• Đưa trẻ thăm khám định kỳ để theo dõi tình trạng của tinh hoàn, sớm có kế hoạch điều trị nếu phát hiện bất thường.
• Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý làm theo các mẹo dân gian hay phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng hiệu quả.
• Trường hợp có dấu hiệu bất thường như đau, sưng tinh hoàn, nên đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được can thiệp kịp thời, tránh các biến chứng nghiêm trọng.

Nếu cần tư vấn và kiểm tra các dấu hiệu bất thường nghi ngờ tại tinh hoàn của trẻ, ba mẹ có thể đặt lịch khám trực tuyến tại IVF Tâm Anh qua thông tin sau đây:

Tinh hoàn lò xo là tình trạng lành tính và có xu hướng tự khỏi khi trẻ đến tuổi dậy thì. Việc thăm khám định kỳ và theo dõi sự di chuyển của tinh hoàn giúp phát hiện sớm những bất thường, từ đó có hướng can thiệp kịp thời nếu cần, nhằm bảo vệ sức khỏe sinh sản cho trẻ về sau.