Tinh hoàn là cơ quan quan trọng trong hệ thống sinh sản nam giới, có chức năng sản xuất tinh trùng và hormone sinh dục nam. Khi chức năng này suy giảm, hay còn gọi là suy tinh hoàn, người nam sẽ gặp nhiều vấn đề về sức khỏe cũng như sinh lý. Vậy nam giới bị suy giảm chức năng tinh hoàn có con được không? Thắc mắc này sẽ được giải đáp chi tiết trong phạm vi bài viết dưới đây.
Suy tinh hoàn là như thế nào?
Suy tinh hoàn là tình trạng tinh hoàn bị suy giảm chức năng, đặc trưng bởi sự suy giảm nội tiết tố testosterone và số lượng/chất lượng tinh trùng cũng bị suy giảm.
Ở nam giới, tinh hoàn đóng vai trò như “trung tâm” điều phối sức khỏe sinh sản và sinh lý, bởi đây là cơ quan vừa sản xuất tinh trùng vừa tiết ra hormone testosterone duy trì đặc tính nam giới. Khi cơ quan này hoạt động kém hiệu quả, hay còn gọi là tình trạng suy giảm chức năng của tinh hoàn, kéo theo đó là sự mất cân bằng nội tiết và suy giảm quá trình sinh tinh. Hệ quả không chỉ dừng lại ở việc suy giảm khả năng sinh sản, mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, sinh lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Nam giới suy tinh hoàn có con được không?
Nam giới có chức năng tinh hoàn bị suy yếu vẫn có thể có con, tuy nhiên còn phụ thuộc vào khả năng sinh tinh còn lại của tinh hoàn. Ở những trường hợp nhẹ, tinh hoàn vẫn còn khả năng sản xuất được số lượng ít tinh trùng, khi đó nhờ các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại như tiêm tinh trùng vào bào tương trứng ICSI và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), người nam vẫn có thể có con bằng chính tinh trùng của mình.
Mặt khác với những trường hợp không thể tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch sau ly tâm và làm tinh dịch đồ 2 lần cách nhau 3 tuần, bác sĩ có thể chỉ định các kỹ thuật tìm tinh trùng từ mào tinh hoặc tinh hoàn để thực hiện các chu kỳ IVF. Tuy nhiên, khi tinh hoàn đã mất hoàn toàn khả năng sinh tinh, người nam sẽ bị vô sinh vĩnh viễn.
Chính vì vậy, thăm khám sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp người bệnh bảo tồn khả năng sinh sản, cải thiện sinh lý và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nam giới suy giảm chức năng tinh hoàn vẫn có thể có con nếu được điều trị kịp thời
Nguyên nhân dẫn đến suy tinh hoàn
Nguyên nhân dẫn đến suy tinh hoàn có thể đến từ bệnh lý, di truyền lẫn yếu tố lối sống:
Di truyền: Hội chứng Klinefelter, tinh hoàn ẩn, bệnh xơ nang…
Thuốc: Sử dụng kéo dài một số thuốc như glucocorticoid, ketoconazole, thuốc hóa trị, thuốc giảm đau nhóm opioid…
Bệnh lý tại tinh hoàn: Viêm tinh hoàn do quai bị, viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn, ung thư tinh hoàn, xoắn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tình trạng thừa sắt trong máu.
Chấn thương: Va đập hoặc tổn thương trực tiếp vùng bìu gây hỏng mô tinh hoàn.
Lạm dụng testosterone ngoại sinh: Sử dụng testosterone ngoại sinh quá mức có thể gây phản ứng ức chế tinh hoàn sản xuất hormone tự nhiên. Điều này có thể khiến nam giới bị suy giảm chức năng của tinh hoàn do chức năng tuyến yên bị ảnh hưởng.
Triệu chứng suy tinh hoàn có dễ nhận biết không?
Các triệu chứng có thể ảnh hưởng đến nam giới khi bị chức năng tinh hoàn suy giảm bao gồm:
Thấp bé hơn nam giới cùng tuổi.
Mô vú phát triển.
Giảm khối lượng cơ.
Giảm ham muốn tình dục.
Ít lông trên cơ thể.
Chậm phát triển hoặc không có đặc điểm sinh dục nam thứ cấp (ví dụ như mọc tóc, phát triển bộ phận sinh dục, giọng nói trầm hơn).
Nhằm xác định chính xác tình trạng và nguyên nhân tinh hoàn bị suy yếu đi, bác sĩ sẽ thực hiện và chỉ định các bước chẩn đoán như sau:
Khai thác bệnh sử và khám lâm sàng: Đầu tiên bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử mắc bệnh (quai bị, chấn thương, hóa trị, xạ trị…), tiền sử phẫu thuật, thói quen sinh hoạt và triệu chứng người bệnh đang gặp phải. Sau đó bác sĩ tiến hành thăm khám trực tiếp vùng bìu, tinh hoàn nhằm kiểm tra kích thước, cấu trúc tinh hoàn và phát hiện các bất thường như khối u, sưng hoặc teo tinh hoàn.
Xét nghiệm máu: Đo nồng độ testosterone, LH, FSH. Sự thay đổi bất thường trong các chỉ số này là dấu hiệu phản ánh chức năng tinh hoàn giúp chẩn đoán nguyên nhân tinh hoàn bị ảnh hưởng.
Xét nghiệm tinh dịch đồ: Nhằm đánh giá số lượng, khả năng di chuyển và hình thái tinh trùng, nếu kết quả tinh dịch đồ có bất thường cho thấy quá trình sinh tinh bị ảnh hưởng.
Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm bìu giúp kiểm tra cấu trúc, thể tích tinh hoàn, phát hiện các bất thường như u, xoắn, giãn tĩnh mạch thừng tinh…
Xét nghiệm di truyền: Phân tích nhiễm sắc thể sẽ được bác sĩ chỉ định nếu nghi ngờ người bệnh mắc hội chứng Klinefelter hoặc các rối loạn bẩm sinh khác.
Xét nghiệm máu đo nồng độ nội tiết giúp chẩn đoán tình trạng chức năng tinh hoàn hiện ra sao
Suy tinh hoàn có chữa được không?
Hiện nay, nam giới bị ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Mục tiêu điều trị nhằm khôi phục cân bằng nội tiết, bảo vệ sức khỏe sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nam giới. Tùy theo nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương và mong muốn sinh con của bệnh nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hoá theo từng trường hợp cụ thể.
Liệu pháp hormone: Trong trường hợp tinh hoàn không sản xuất đủ testosterone, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp thay thế hormone nhằm bù đắp sự thiếu hụt. Phương pháp này giúp cải thiện tình trạng giảm ham muốn, rối loạn cương dương, mệt mỏi… Tuy nhiên, quá trình điều trị cần được theo dõi sát sao để phòng ngừa các tác dụng phụ tiềm ẩn và đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Phẫu thuật: Nếu nguyên nhân xuất phát từ các bất thường cấu trúc như giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn… phẫu thuật là lựa chọn điều trị tối ưu giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm tổn thương mô tinh hoàn và khôi phục chức năng sinh sản.
Điều trị bệnh lý nền: Trong những trường hợp bệnh liên quan đến nhiễm trùng hoặc viêm, bác sĩ sẽ kê thuốc kháng sinh, kháng viêm nhằm kiểm soát tình trạng viêm và hạn chế tổn thương thêm cho tinh hoàn.
Điều trị hỗ trợ sinh sản: Khi tinh hoàn bị ảnh hưởng nặng dẫn đến suy giảm hoặc mất khả năng sinh sản, các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại bao gồm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hoặc tiêm tinh trùng vào bào tương noãn (ICSI) sẽ giúp người nam tăng cơ hội có con.
Ngoài ra, với những trường hợp không tìm thấy tinh trùng trong tinh dịch, bác sĩ sẽ tiến hành thủ thuật lấy tinh trùng trực tiếp từ mào tinh hoặc tinh hoàn (MESA, PESA, TESA, TESE, Micro-TESE) để sử dụng cho các chu kỳ IVF/ICSI, giúp người bệnh có cơ hội có con bằng chính tinh trùng của mình.
Làm cách nào để hạn chế nguy cơ suy tinh hoàn?
Để phòng ngừa nguy cơ suy giảm chức năng tinh hoàn, nam giới có thể:
Tránh tham gia các hoạt động vận động mạnh, có nguy cơ va chạm hoặc chấn thương tinh hoàn như võ thuật, đua ngựa…
Sử dụng dụng cụ bảo hộ khi chơi thể thao.
Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất, hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.
Kết hợp luyện tập thể dục thể thao đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu đến tinh hoàn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại, chất thải công nghiệp, thuốc trừ sâu, bức xạ hoặc kim loại nặng.
Chủ động thăm khám và điều trị sớm các bệnh lý viêm tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, bệnh lý tiết niệu… nhằm hạn chế biến chứng dẫn đến suy giảm chức năng tinh hoàn.
Ăn uống đủ chất và duy trì lối sống lành mạnh, khoa học giúp nam giới hạn chế nguy cơ tinh hoàn bị suy yếu
Hiện nay, phần lớn nam giới ở Việt Nam vẫn khá thờ ơ với việc thăm khám sức khỏe sinh sản hay khám nam khoa định kỳ, thậm chí nhiều người còn có thói quen tự điều trị, nghe theo chỉ dẫn của người thân, điều này gây ra nhiều hệ lụy nặng nề về sau.
Bác sĩ Danh khuyến cáo nam giới nên bỏ qua tâm lý e ngại, chủ động thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, đau tức vùng bìu hoặc vợ chồng chậm có con sau thời gian dài chung sống.
Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời không chỉ giúp điều trị hiệu quả tình trạng suy giảm chức năng tinh hoàn, mà còn ngăn ngừa những biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống. Đồng thời, thông qua thăm khám, bác sĩ cũng sẽ tư vấn cho người bệnh về lối sống và chế độ dinh dưỡng khoa học giúp nam giới duy trì phong độ, cải thiện sinh lý hiệu quả.
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, IVF Tâm Anh hội tụ đội ngũ bác sĩ Nam khoa – Hiếm muộn với nhiều năm kinh nghiệm thăm khám và điều trị bệnh lý nam khoa, giúp nam giới mắc bệnh vẫn trọn vẹn giấc mơ làm cha, đồng thời giữ vững bản lĩnh phái mạnh, vun đầy lửa ấm hôn nhân.
Suy tinh hoàn không chỉ ảnh hưởng đến sinh lý mà còn đe dọa trực tiếp đến khả năng sinh sản của nam giới. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng này và bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Cập nhật lần cuối: 10:22 18/12/2025
Nguồn tham khảo
Smith, Y. (2016, September 6). News-Medical. News-Medical. https://www.news-medical.net/health/Hypogonadism-Testicular-Failure.aspx