Tế bào Leydig có chức năng gì? Vai trò, đặc điểm, vị trí ở đâu?

Trong hệ sinh sản nam giới, mỗi loại tế bào đảm nhiệm một vai trò riêng biệt trong việc duy trì chức năng sinh sản và cân bằng nội tiết. Tế bào Leydig là thành phần then chốt, chịu trách nhiệm sản xuất testosterone – hormone quyết định sự phát triển các đặc điểm sinh dục nam và duy trì sinh lý phái mạnh.

Tế bào Leydig là gì?

Tế bào Leydig là tế bào nằm trong mô kẽ tinh hoàn, giữa các ống sinh tinh. Dưới kính hiển vi, tế bào này được mô tả là các tế bào đa giác chứa lượng lớn lipid và ty thể. Dù kích thước nhỏ bé nhưng vai trò của tế bào kẽ tinh hoàn lại vô cùng quan trọng, đây được xem là “nhà máy” xuất hormone androgen (chủ yếu là testosterone và androstenedione). Đây là những hormone quan trọng điều hòa sự phát triển của cơ quan sinh dục nam, duy trì hoạt động sinh tinh và hình thành các đặc tính nam gồm giọng nói trầm, phát triển cơ bắp, rậm lông… (1)

Trong tinh hoàn, tế bào Leydig và tế bào Sertoli hoạt động song song và hỗ trợ lẫn nhau để duy trì quá trình sinh tinh và cân bằng nội tiết. Nếu Leydig chịu trách nhiệm tết testosterone, thì Sertoli có nhiệm vụ nuôi dưỡng tinh trùng, cung cấp năng lượng và bảo vệ tế bào mầm khỏi tác nhân gây hại. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai tế bào này giúp đảm bảo quá trình sinh tinh diễn ra bình thường và duy trì nồng độ testosterone ổn định trong cơ thể nam giới.

Tế bào Leydig có chức năng gì?

Tế bào Leydig giữ vai trò trung tâm trong việc tổng hợp hormone sinh dục nam testosterone. Testosterone không chỉ tham gia vào quá trình biệt hóa và phát triển cơ quan sinh dục nam, mà còn ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và các đặc điểm sinh dục thứ phát như giọng nói trầm, khối lượng cơ, phân bố lông tóc và ham muốn tình dục.

Bên cạnh chức năng nội tiết, tế bào này còn điều hòa gián tiếp hoạt động của các tế bào xung quanh ống sinh tinh thông qua tác động lên cơ trơn, thụ thể androgen và quá trình tiết cytokine. Những cơ chế này góp phần hỗ trợ vận chuyển tinh trùng và duy trì hoạt động sinh tinh bình thường.

Ngoài ra, tế bào kẽ tinh hoàn còn tiết ra yếu tố tăng trưởng giống insulin 1 (IGF-1), một thành phần quan trọng trong quá trình sinh tinh. Thụ thể IGF-1 được biểu hiện trên hầu hết các loại tế bào trong tinh hoàn. Việc giảm hoặc mất thụ thể IGF-1 ở tế bào Sertoli có thể làm giảm kích thước tinh hoàn và rối loạn sinh tinh, trong khi suy giảm thụ thể IGF-1 ở tế bào Leydig dẫn đến giảm tổng hợp steroid, kéo theo sự suy giảm chức năng sinh tinh.

Các yếu tố sinh học do tế bào kẽ tinh hoàn tiết ra còn ảnh hưởng đến số lượng và hoạt động của tế bào Sertoli cũng như đại thực bào tinh hoàn, từ đó điều hòa môi trường vi mô trong tinh hoàn, giúp duy trì sự ổn định của quá trình sản xuất tinh trùng.

Tế bào Leydig có đặc điểm gì?

Tế bào này nằm trong mô kẽ giữa các ống sinh tinh của tinh hoàn, nơi diễn ra quá trình sản xuất tinh trùng. Trong giai đoạn bào thai, tế bào Leydig bắt đầu tiết androgen để kích thích ống Wolff phát triển thành các cơ quan sinh dục nam (mào tinh hoàn, ống dẫn tinh, túi tinh…), trong khi tế bào Sertoli sản xuất sản xuất hormone kháng Mullerian, ngăn cản sự phát triển của các cấu trúc sinh dục nữ. Đến tuổi trưởng thành, các tế bào trẻ sơ sinh được thay thế bằng các tế bào Leydig trưởng thành, đảm bảo duy trì androgen trong suốt cuộc đời.

Đáng chú ý, nồng độ testosterone tại tinh hoàn luôn cao hơn so với trong máu, vì đây là điều kiện cần thiết để đảm bảo tinh trùng phát triển bình thường. Khi lượng testosterone nội sinh giảm, quá trình sinh tinh có thể bị rối loạn, dẫn đến giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nam giới.

Các vấn đề ảnh hưởng đến tế bào Leydig

Tế bào này có vai trò quan trọng trong việc sản xuất testosterone và duy trì sức khỏe sinh sản nam giới. Tuy nhiên, hoạt động của tế bào này có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm:

• Tuổi tác: Nam giới trung niên và người cao tuổi thường gặp các rối loạn chuyển hóa như béo phì, tăng lipid máu, làm tăng tốc độ lão hóa tế bào kẽ tinh hoàn, từ đó làm giảm nồng độ testosterone và góp phần đẩy nhanh tình trạng suy sinh dục nam. (2)
• Hội chứng Klinefelter: Một trong những bệnh lý phổ biến nhất liên quan đến tế bào kẽ tinh hoàn là hội chứng Klinefelter. Nam giới mắc hội chứng này thường dù số lượng tế bào Leydig tăng nhưng khả năng sản xuất testosterone lại giảm đáng kể. Xét nghiệm thường cho thấy mức LH tăng cao do cơ thể cố gắng kích thích sản xuất hormone, nhưng không có sự tích tụ các tiền chất steroid.
• Bệnh lý toàn thân: Một số bệnh lý toàn thân, đặc biệt là suy thận mạn tính cũng ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của tế bào kẽ tinh hoàn. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể bị rối loạn cân bằng nội tiết dẫn đến giảm tổng hợp testosterone, trong khi LH lại tăng cao do cơ chế bù trừ của tuyến yên.
• Tác nhân từ môi trường và lối sống: Việc tiếp xúc với chất độc từ môi trường như thuốc trừ sâu, kim loại nặng… trong thời gian dài hoặc thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu bia quá mức đều có thể gây tổn thương tế bào kẽ tinh hoàn.

Để biết thêm thông tin hoặc đặt lịch thăm khám sức khỏe sinh sản và các vấn đề bất thường sinh lý nam tại Trung tâm IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể đặt lịch trực tuyến qua thông tin liên hệ sau đây:

Tế bào Leydig đảm nhận chức năng quan trọng là sản xuất testosterone và duy trì chức năng sinh sản ở nam giới. Bất kỳ tổn thương hay rối loạn nào ảnh hưởng đến tế bào này đều có thể dẫn đến suy giảm nội tiết, giảm ham muốn hoặc thậm chí gây vô sinh. Do đó, nam giới nên chủ động thăm khám định kỳ để phát hiện sớm các bất thường, bảo vệ sức khỏe sinh lý và khả năng sinh sản của mình.