Ung thư dương vật: Nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa

Ung thư dương vật là bệnh lý hiếm gặp nhưng nguy hiểm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nam giới, thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ về bệnh giúp nam giới chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe cũng như duy trì chất lượng cuộc sống về lâu dài.

Ung thư dương vật là gì?

Ung thư dương vật hay còn được gọi là bệnh K dương vật, khởi phát khi các tế bào bên ngoài hoặc bên trong dương vật phát triển một cách mất kiểm soát. Tế bào ung thư có thể hình thành ở bất kỳ vị trí nào trên dương vật, nhưng thường bắt đầu từ các tế bào da trên bề mặt dương vật và xâm lấn sâu vào bên trong nếu không được phát hiện sớm.

Các loại ung thư dương vật

Một số loại ung thư dương vật, được liệt kê từ phổ biến nhất đến ít phổ biến, bao gồm:

1. Ung thư biểu mô tế bào vảy

Đây là loại ung thư dương vật phổ biến nhất, chiếm khoảng 95% các trường hợp (1). Loại ung thư này khởi phát từ các tế bào vảy trên bề mặt da của dương vật (biểu mô), thường xuất hiện ở quy đầu hoặc mặt trong của bao quy đầu. Nếu không được điều trị kịp thời, ung thư biểu mô tế bào vảy có thể xâm lấn vào các mô bên dưới và lan sang các khu vực khác của dương vật.

2. Ung thư tế bào hắc tố

Là loại ung thư bắt đầu hình thành từ các tế bào tạo màu của da, được gọi là tế bào hắc sắc tố.

3. Ung thư biểu mô tế bào đáy

Khác với ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư biểu mô tế bào đáy bắt đầu ở lớp dưới cùng của biểu mô, với đặc tính phát triển chậm và không có khả năng lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

4. Ung thư Sarcoma

Đây là dạng ung thư dương vật cực kỳ hiếm gặp, phát triển ở cơ hoặc mô liên kết như mạch máu, mỡ…

5. Ung thư biểu mô tuyến

Loại ung thư này bắt đầu từ các tuyến mồ hôi trên da dương vật. (2)

Các giai đoạn ung thư dương vật

Ung thư dương vật thường phát triển theo 5 giai đoạn chính, bao gồm:

1. Giai đoạn 0

Đây là giai đoạn khởi phát đầu tiên của bệnh, thường xuất hiện ở lớp trên cùng của da và có biểu hiện thay đổi màu da vùng kín nhẹ. Một số triệu chứng khác của giai đoạn này là đau nhói hoặc đau âm ỉ ở dương vật, đặc biệt khi cương hoặc va chạm. Một vết loét nhỏ giống hình súp lơ có thể xuất hiện, kèm theo cảm giác đau và nóng rát, tăng tiết dịch có mùi hôi.

2. Giai đoạn 1

Ở giai đoạn này, các vết loét bắt đầu mở rộng và xâm nhập sâu vào da, gây hoại tử và tiết chất nhờn đục có mùi hôi. Điều này cho thấy các tế bào ung thư đã lan sang các mô liên kết dưới da và có nguy cơ lan tỏa đến hạch bạch huyết.

3. Giai đoạn 2

Với các triệu chứng giống với giai đoạn 1, khi chuyển sang giai đoạn 2, các tế bào ung thư bắt đầu xâm lấn đến các mô cứng như niệu hoặc thậm chí lan sang các bộ phận khác trên cơ thể.

4. Giai đoạn 3

Khi đến giai đoạn 3, ung thư đã lan rộng và ảnh hưởng đến các mô liên kết dưới da, mạch bạch huyết và mạch máu. Ngoài ra, tế bào ung thư có thể xâm lấn các mô cương, niệu đạo và hạch bạch huyết tại vùng háng (bẹn) khiến hạch bẹn phình to và cứng.

5. Giai đoạn 4

Đây là giai đoạn cuối của ung thư dương vật. Lúc này, người bệnh đã trở nên suy kiệt, ốm yếu, không muốn ăn và thường nôn ra máu. Tế bào ung thư ở giai đoạn này đã lan đến các khu vực gần dương vật như xương mu, bìu và thậm chí đã lan sang các cơ quan khác trong cơ thể.

Ung thư dương vật có hay gặp không?

Ung thư dương vật là bệnh lý hiếm gặp. Theo ước tính của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, ung thư dương vật chiếm chưa đến 1% các loại ung thư ở nam giới. Tại Việt Nam năm 2020 ghi nhận gần 400 trường hợp ung thư dương vật được chẩn đoán và phát hiện, chiếm tỷ lệ 0,22% tổng số ca ung thư tại Việt Nam.

Bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh Quận 8 nhận định, tuy không phổ biến và chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng số các ca ung thư ở nam giới, nhưng mức độ nguy hiểm của ung thư dương vật là rất cao. Nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời, tế bào ung thư có thể lan rộng sang các mô xung quanh như hậu môn, bàng quang… gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm đến sức khỏe, suy giảm chất lượng cuộc sống và thậm chí có thể tăng nguy cơ tử vong.

Nguyên nhân ung thư dương vật và yếu tố nguy cơ

Cho đến nay các chuyên gia vẫn chưa biết chính xác nguyên nhân gây ung thư dương vật. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra nam giới có một hoặc nhiều yếu tố sau đây có nguy cơ mắc bệnh ung thư dương vật cao hơn:

• Lớn tuổi, từ 55 tuổi trở lên.
• Không cắt bao quy đầu, hẹp bao quy đầu làm tăng sinh các chất dịch hoặc bựa sinh dục tích tụ dưới bao quy đầu, làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.
• Có virus u nhú ở người (HPV).
• Nhiễm HIV khiển hệ thống miễn dịch suy yếu.
• Điều trị các bệnh nhiễm trùng da, như vảy nến, tổ đỉa… bằng thuốc psoralen và tia cực tím (UV).
• Vệ sinh kém hoặc vệ sinh không đúng cách.
• Hút thuốc lá.

Triệu chứng ung thư dương vật

Trên thực tế, một số loại ung thư dương vật thường tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu, khiến người bệnh khó phát hiện hoặc nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường. Tuy nhiên, sự thay đổi ở vùng da tại bao quy đầu, quy đầu hoặc thân dương vật có thể là dấu hiệu đầu tiên gợi ý ung thư dương vật, nam giới cần đến gặp bác sĩ Nam học để thăm khám sớm để có hướng xử trí kịp thời.

Bên cạnh đó, một số triệu chứng khác của ung thư dương vật mà nam giới cần chú ý, bao gồm:

• Có sự thay đổi về độ dày hoặc màu sắc của da dương vật.
• Xuất hiện nốt sần nhỏ đóng vảy hoặc nốt đỏ như phát ban trên dương vật.
• Nổi cục u trên dương vật.
• Có dịch tiết kèm theo mùi hôi bất thường dưới bao quy đầu.
• Cảm thấy đau, có thể chảy máu khi cương hoặc khi quan hệ tình dục.
• Dương vật sưng lên.
• Sờ thấy hoặc nhìn thấy cục u nổi lên phía dưới lớp da vùng háng.

>> Xem thêm: Nổi cục cứng ở bộ phận sinh dục nam

Ung thư dương vật có nguy hiểm không?

Ung thư dương vật là căn bệnh rất nguy hiểm vì tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đến sức khoẻ. Ở giai đoạn đầu ung thư dương vật có thể khu trú trên bề mặt da của dương vật, nhưng nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, tế bào ung thư có thể xâm lấn đến các mô sâu hơn, thậm chí lan sang các mô và khu vực xung quanh như bàng quang, hạch bạch huyết… Khi tiến triển, bệnh không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, chức năng sinh lý, mà còn đe dọa đến tính mạng người bệnh.

Nếu được phát hiện sớm, tiên lượng điều trị khỏi là rất cao. Chính vì thế, việc nhận biết sớm các triệu chứng là vô cùng quan trọng để tăng cơ hội chữa khỏi cho “cậu nhỏ”, đồng thời bản tồn chức năng sinh lý cũng như sức khỏe tổng thể của người bệnh.

>> Xem thêm:

• Ung thư dương vật có nguy hiểm không?
• Ung thư dương vật có chết không?

Phương pháp chẩn đoán ung thư dương vật

Có thể chẩn đoán ung thư dương vật thông qua các phương pháp sau đây:

1. Thăm khám lâm sàng

Khi thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh lý và các triệu chứng mà người bệnh đang gặp phải. Sau đó thông qua quan sát và kiểm tra trực tiếp dương vật, bác sĩ có thể phát hiện các dấu hiệu bất thường nghi ngờ ung thư dương vật. Từ đó, chỉ định các xét nghiệm hoặc kiểm tra chuyên sâu để chẩn đoán một cách chính xác hơn.

2. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh

Nhằm kiểm tra loại ung thư, xác định vị trí và đánh giá xem tế bào ung thư đã di căn đến các bộ phận khác hay chưa, bác sĩ sẽ chỉ định một hoặc nhiều phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp CT, MRI, siêu âm, chụp X-quang, chụp PET…

3. Sinh thiết mô

Đây được xem là xét nghiệm chính để chẩn đoán ung thư dương vật. Khi người bệnh có triệu chứng gợi ý nguy cơ mắc bệnh cao, bác sĩ sẽ tiến hành lấy một mẫu mô nhỏ từ khu vực bị tổn thương tại dương vật để đưa đến phòng thí nghiệm kiểm tra xem có phải là tế bào ung thư hay không.

Cách điều trị ung thư dương vật

Tùy vào loại ung thư, kích thước và mức độ lan rộng của tế bào ung thư mà bác sĩ sẽ chỉ định phương án điều trị phù hợp. Một số cách điều trị ung thư dương vật phổ biến có thể kể đến như:

1. Cắt bao quy đầu

Nếu khối u chỉ xuất hiện trên da bao quy đầu, bác sĩ sẽ chỉ định cắt bao quy đầu để loại bỏ mô ung thư.

2. Liệu pháp lạnh

Đây là thủ thuật sử dụng thiết bị chứa các chất cực lạnh để đóng băng vùng da dương vật có khối u ung thư, làm cho các khối u này phồng rộp và bong ra để lớp da mới phát triển.

3. Cắt bỏ tế bào ung thư

Bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ tế bào ung thư hoặc khối u ở dương vật.

4. Đốt laser

Một trong những phương pháp điều trị ung thư dương vật thường được các bác sĩ sử dụng là cắt bỏ và tiêu diệt khối u bằng tia laser có nhiệt độ cao.

5. Kem thuốc

Người bệnh có thể được bác sĩ kê các loại thuốc kem chứa thành phần fluorouracil và imiquimod để bôi định kỳ lên dương vật.

6. Phẫu thuật Mohs

Đây là phương pháp phẫu thuật vi mô dùng để loại bỏ từng lớp da bị ung thư mà không gây ảnh hưởng đến các mô khỏe mạnh xung quanh.

7. Xạ trị

Đây được xem là phương pháp điều trị ung thư phổ biến bằng cách sử dụng tia X có công suất cao để loại bỏ tế bào ung thư. Xạ trị có thể được áp dụng riêng hoặc kết hợp với các phương pháp điều trị khác như hóa trị hoặc phẫu thuật.

8. Phẫu thuật cắt bỏ hạch bạch huyết

Trường hợp tế bào ung thư đã di căn đến hạch bạch huyết (thường gặp nhất là hạch bạch huyết vùng bẹn), bác sĩ sẽ có chỉ định phẫu thuật để cắt bỏ hạch bạch huyết tại cơ quan này, nhằm ngăn chặn khả năng di căn rộng sang các cơ quan khác.

9. Cắt bỏ dương vật

Khi tế bào ung thư đã lan rộng đến mức không thể bảo tồn, cắt bỏ dương vật sẽ là lựa chọn điều trị cuối cùng để cứu sống bệnh nhân. Sau khi phẫu thuật cắt bỏ dương vật, bác sĩ sẽ tạo một lỗ mở ở bụng hoặc tầng sinh môn để giúp người bệnh có thể thực hiện chức năng tiểu tiện.

Biện pháp phòng ngừa ung thư dương vật

Theo lời khuyên của bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn, nam giới nên lưu ý một số biện pháp sau để phòng ngừa ung thư dương vật:

• Thường xuyên kiểm tra những thay đổi trên da vùng kín để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
• Cắt bao quy đầu ở trẻ nhỏ là cách làm giảm nguy cơ ung thư dương vật khi trẻ trưởng thành.
• Nam giới từ 9-26 tuổi hoặc trước khi quan hệ tình dục nên tiêm vắc-xin HPV để có được những lợi ích tiềm năng của loại vắc-xin này trong việc phòng ngừa ung thư dương vật.
• Vệ sinh vùng kín thường xuyên bằng nước ấm hoặc dùng xà phòng có chất tẩy rửa nhẹ để rửa sạch vi trùng gây viêm hoặc nhiễm trùng.
• Duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục thể thao đều đặn, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.
• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su khi quan hệ để giảm nguy cơ lây nhiễm virus HPV, HIV và các tác nhân gây viêm nhiễm vùng sinh dục.
• Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ…
• Thăm khám định kỳ 6 tháng/lần tại các cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên khoa nam học, đặc biệt với những người có yếu tố nguy cơ nhằm tầm soát ung thư dương vật và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

1. Khối u ở bộ phận sinh dục có phải dấu hiệu ung thư dương vật?

Không phải trường hợp nào có khối u ở bộ phận sinh dục nam cũng liên quan đến ung thư dương vật. Một số khối u có thể là u lành tính, mục cóc sinh dục do virus HPV, viêm nhiễm… Tuy nhiên, trong trường hợp khối u phát triển to dần, gây loét, chảy máu hoặc tiết dịch có mùi hôi, thì cần đi khám ngay để được kiểm tra và chẩn đoán chính xác.

2. Ung thư dương vật có lây không?

Ung thư dương vật không phải bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người này sang người khác. Tuy nhiên, một số yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư dương vật, như nhiễm virus HPV có thể lây qua đường tình dục hoặc tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị nhiễm virus. Do đó, nam giới được khuyến cáo nên sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục và tiêm phòng HPV để giảm nguy cơ mắc bệnh. (3)

3. Ung thư dương vật có nên mổ không?

Ung thư dương vật có nên mổ hay không phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe của người bệnh và chỉ định của bác sĩ. Ở giai đoạn sớm, một số phương pháp như cắt u tại chỗ, laser hoặc phẫu thuật Mohs có thể được lựa chọn nhằm loại bỏ tế bào ung thư nhưng vẫn bảo tồn được hình dáng và chức năng dương vật.

Khi bệnh tiến triển nặng, tế bào ung thư đã xâm lấn hoặc di căn sang các mô xung quanh, thậm chí đã đến hạch bạch huyết và không còn khả năng bảo tồn dương vật, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ dương vật kèm nạo vét hạch vùng bẹn. Đây là lựa chọn điều trị cuối cùng để cứu sống người bệnh.

Mặc khác, trong một số trường hợp không cần phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định xạ trị hoặc hóa trị để kiểm soát bệnh. Quan trọng nhất là người bệnh cần được thăm khám sớm để chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh, từ đó lựa chọn phương án điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

4. Khi nào nên gặp bác sĩ?

Nam giới nên nhanh chóng đến gặp bác sĩ chuyên khoa nam học ngay khi phát hiện các dấu hiệu ung thư dương vật như bất thường như khối u, vết loét không lành, tiết dịch bất thường ở dương vật… Việc chậm trễ thăm khám hoặc tự ý điều trị tại nhà có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và giảm tiên lượng điều trị bệnh.

Đơn vị Nam khoa – Hiếm muộn thuộc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh (IVF Tâm Anh) là địa chỉ thăm khám và điều trị các bệnh lý nam khoa uy tín và chất lượng. Quy tụ đội ngũ nguyên gia, bác sĩ hàng đầu trong lĩnh vực Nam khoa, cùng sự hỗ trợ đắc lực của hệ thống trang thiết bị, kỹ thuật điều trị hiện đại giúp người bệnh được điều trị hiệu quả và an toàn nhất.

Bên cạnh đó, với quy trình thăm khám tinh gọn, nhanh chóng, IVF Tâm Anh không chỉ xóa bỏ lo lắng của các quý ông khi thăm khám vùng nhạy cảm mà còn cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin người bệnh, tạo sự yên tâm và thoải mái trong suốt quá trình thăm khám và điều trị.

Để đặt lịch thăm khám và kiểm tra các dấu hiệu nghi ngờ ung thư dương vật tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản (IVF Tâm Anh), quý khách hàng vui lòng liên hệ đến thông tin sau:

Ung thư dương vật là bệnh lý nguy hiểm nhưng có thể điều trị triệt để nếu phát hiện sớm. Chính vì vậy, bác sĩ Trương Nguyễn Minh Tuấn khuyến cáo nam giới khi gặp những dấu hiệu bất thường ở “cậu nhỏ” hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ để được thăm khám và đánh giá tình trạng bệnh sớm nhất.