Nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ rất đa dạng và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội mang thai, thậm chí đe dọa hạnh phúc gia đình nếu không được phát hiện kịp thời. Việc hiểu rõ nguyên nhân và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp lựa chọn hướng điều trị phù hợp, từ đó nâng cao tỷ lệ có thai tự nhiên hoặc thông qua các phương pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ, các dấu hiệu cần lưu ý và những phương pháp điều trị hiệu quả đang được áp dụng.
Hiếm muộn là tình trạng mà sau ít nhất 1 năm quan hệ đều đặn và không sử dụng biện pháp tránh thai, cặp vợ chồng vẫn không thể thụ thai; hoặc ở người phụ nữ trên 35 tuổi, khoảng thời gian này có thể rút ngắn xuống còn 6 tháng. Trong khoảng 40% trường hợp vô sinh của các cặp vợ chồng, nguyên nhân được xác định là do nữ giới.
Việc chẩn đoán hiếm muộn không thể chỉ dựa vào cảm nhận chủ quan mà cần dựa vào các xét nghiệm chuyên sâu, thăm khám lâm sàng và hình ảnh y học. Ở phụ nữ, nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ thường rất đa dạng, bao gồm các rối loạn nội tiết (như rối loạn rụng trứng), bất thường cấu trúc sinh sản (như tắc ống dẫn trứng, dính tử cung), các vấn đề về lối sống, di truyền và ảnh hưởng của tuổi tác.
Nguyên nhân hiếm muộn ở nữ giới rất đa dạng, thường do nhiều yếu tố khác nhau, thường được phân thành các nhóm chính dựa trên cơ chế sinh kỹ, cấu trúc hoặc bệnh lý nội tiết. Một số nguyên nhân chính bao gồm:
Khi quá trình rụng trứng không diễn ra đều đặn hoặc không xảy ra, trứng sẽ không gặp được tinh trùng, để thụ tinh hoặc quá trình thụ tinh gặp khó khăn dẫn đến khó mang thai.
Là tình trạng niêm mạc tử cung (nội mạc tử cung) xuất hiện bên ngoài tử cung, thường ở buồng trứng hoặc ống dẫn trứng, trong cơ tử cung… Tình trạng này có thể gây viêm, sẹo hoặc dính, làm khó trứng gặp tinh trùng và giảm khả năng thụ thai. Phụ nữ mắc lạc nội mạc tử cung cũng có nguy cơ cao hơn gặp các vấn đề khi mang thai, như khó làm tổ của phôi hoặc sinh non. (1)
Đây là một trong những nguyên nhân chính gây hiếm muộn nữ, các polyp này thường gây rong kinh, cường kinh hoặc ra máu âm đạo giữa chu kỳ, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và tăng nguy cơ sảy thai.
Các khối u xơ tử cung có thể làm thay đổi cấu trúc tử cung, từ đó ảnh hưởng đến khả năng mang thai ở phụ nữ hiếm muộn. U xơ có thể gây các triệu chứng như rong kinh, cường kinh, đau bụng kinh, và trong một số trường hợp có thể làm cản trở quá trình làm tổ của phôi. Ở những trường hợp u xơ lớn hoặc nằm ở vị trí đặc biệt, khối u có thể chèn ép tử cung hoặc thai, làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.
Dị tật tử cung là những bất thường trong cấu trúc ở tử cung như tử cung 2 sừng, tử cung không nguyên vẹn, tử cung nhũ nhi, tử cung dị dạng… gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai và mang thai của phụ nữ. Những dị tật này có thể gây ra sảy thai liên tiếp, thai ngoài tử cung hoặc không thể mang thai.
Khi mức độ prolactin trong máu tăng cao bất thường có thể ức chế rụng trứng. gây ra các biểu hiện như vô kinh, rối loạn kinh nguyệt, rối loạn chức năng sinh sản.
Viêm vùng chậu ( viêm vòi trứng, buồng trứng) là nguyên nhân phổ biến do ảnh hưởng đến cấu trúc sinh sản, gây tắc nghẽn hoặc sưng tấy, viêm nhiễm các cơ quan trong hệ sinh sản giảm khả năng thụ thai.
Các tác nhân như nhiễm trùng vùng chậu, biến chứng sau phẫu thuật có thể gây sưng tấy, dính kết làm tắc nghẽn đường đi của trứng đã thụ tinh đến tử cung, kết quả là quá trình thụ tinh không thể thành công hoặc trứng bị thoái hóa trong quá trình di chuyển.
Suy buồng trứng là tình trạng trứng bị giảm số lượng và chất lượng theo tuổi tác hoặc các yếu tố gây tổn thương như phẫu thuật, hoá chất, hóa trị, xạ trị… Thiếu estrogen do suy buồng trứng gây ra các rối loạn kinh nguyệt gây ảnh hưởng đến khả năng rụng trứng và mang thai tự nhiên.
Gây mất cân bằng nội tiết và ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng dẫn đến tình trạng không rụng trứng hoặc trứng rụng không đều ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của người phụ nữ.
Bên cạnh các nguyên nhân chính như ở trên đề cập, thì vẫn tồn tại một số yếu tố nguy cơ làm gia tăng tình trạng hiếm muộn ở nữ giới bao gồm:
Dấu hiệu hiếm muộn ở nữ không phải lúc nào cũng rõ ràng, bởi nhiều triệu chứng ban đầu khá mơ hồ và nhầm lẫn với các vấn đề kinh nguyệt hay nội tiết khác, chính vì thế, các dấu hiệu đáng chú ý bao gồm:
Việc thăm khám định kỳ, thực hiện các xét nghiệm cần thiết là cách tốt nhất để phát hiện sớm nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ giới từ đó áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời, nâng cao khả năng thành công trong hành trình làm mẹ của người phụ nữ.
Quá trình chẩn đoán và điều trị hiếm muộn ở nữ giới đều trải qua nhiều bước có hệ thống, nhằm xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp. Cụ thể quá trình này thường bao gồm:
Chẩn đoán là bước xác định nguyên nhân ban đầu gây ra tình trạng vô sinh ở nữ giới, các bước chẩn đoán thường bao gồm:
Thăm khám định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề nội tiết, chu kỳ kinh nguyệt và các nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ
Điều trị hiếm muộn ở phụ nữ phụ thuộc vào từng nguyên nhân cụ thể đã được xác định. Một số phương phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:
Việc phối hợp các phương pháp điều trị cùng theo sát quá trình giúp tăng tỷ lệ thành công trong điều trị vô sinh ở nữ giới.
Chủ động phòng tránh và giữ gìn sức khỏe sinh sản chính là cách tốt nhất để giảm thiểu các nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ. Phối hợp chế độ sinh hoạt hợp lý, duy trì cân nặng ở mức lý tưởng, tránh các yếu tố ảnh hưởng tiêu cực như hút thuốc, lạm dụng rượu bia, uốn lượng stress cao, tiếp xúc với hóa chất độc hại sẽ rất có ích.
Việc duy trì lối sống lành mạnh, tập thể dục đều đặn giúp cải thiện nội tiết, cân bằng hormone, tăng cường sức đề kháng. Đặc biệt, cần khám định kỳ để phát hiện sớm các bất thường về nội tiết hay cấu trúc sinh sản, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời, hạn chế các yếu tố nguy cơ gây vô sinh.
Ngoài ra, việc giữ vệ sinh cá nhân, xử lý kịp thời các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục cũng góp phần giảm thiểu các biến chứng gây tắc ống dẫn trứng, viêm vùng chậu hay các bệnh lý khác. Trong quá trình kết hôn, sinh hoạt tình dục an toàn, sử dụng biện pháp tránh thai đúng chỉ định cũng rất quan trọng trong việc duy trì khả năng sinh sản lâu dài.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là những nội dung chính về nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ, hy vọng những thông tin trên đã giúp chị em có cách nhìn tổng quan về tình trạng bệnh lý này. Nếu có bất kỳ thắc mắc hoặc liên quan đến vô sinh hiếm muộn ở nữ giới hoặc cần tư vấn chi tiết các phương pháp hỗ trợ sinh sản, Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh để được đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm hỗ trợ tận tình và kịp thời.
