Có thể định nghĩa về hiến tinh trùng đã được nhiều người biết đến, nhưng hiến trứng là gì không phải ai cũng nắm được. Trữ lượng tinh trùng ở nam giới rất lớn và được sản xuất liên tục, trong khi trữ lượng trứng của nữ giới hạn chế và giảm theo tuổi tác, chính vì vậy, việc hiến trứng lại càng có vai trò quan trọng trong hỗ trợ sinh sản. Vậy hiến tặng trứng tại Việt Nam có quy trình như thế nào? Theo dõi bài viết để hiểu rõ hơn về cách hiến trứng cũng như tiêu chuẩn để được hiến trứng hiện nay.
Hiến trứng là gì?
Hiến trứng là gì? Hiến trứng là quá trình một người phụ nữ hay còn gọi là người hiến tặng cung cấp trứng cho người khác để họ có thể nhận và sinh con. Việc hiến tặng trứng cần được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật, người hiến trứng hoàn toàn tự nguyện và thực hiện tại các cơ sở y tế được Bộ Y tế cấp phép.
Hiến trứng góp phần nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản
Thống kê cho thấy khoảng 1% phụ nữ gặp phải tình trạng suy buồng trứng sớm do các yếu tố bẩm sinh hoặc do quá trình tiêu hủy tế bào trứng diễn ra quá nhanh, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng nguồn dự trữ buồng trứng, khiến người phụ nữ “hết trứng” dù chưa đến 40 tuổi. Ngoài ra, các bệnh lý ở buồng trứng hoặc phẫu thuật liên quan có thể làm tăng tốc độ suy giảm dự trữ buồng trứng sớm hơn bình thường.
Việc hiến trứng có thể là một giải pháp quan trọng cho những phụ nữ bị suy buồng trứng sớm, giúp họ có cơ hội mang thai và sinh con. Tuy nhiên, việc hiến trứng cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn và hỗ trợ của các chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn cho cả người hiến và người nhận. (1)
Những ai có thể hiến tặng trứng?
Tìm hiểu về hiến trứng và những điều cần biết cho thấy quy định về người có thể hiến tặng trứng ở mỗi quốc gia là khác nhau. Tại Việt Nam, người hiến trứng phải đáp ứng được các yêu cầu như sau để đảm bảo sức khỏe cho cả người hiến và người nhận:
Độ tuổi: Người hiến trứng cần trong độ tuổi từ 18 đến 35 tuổi. Đây là khoảng thời gian mà chức năng buồng trứng thường hoạt động tốt nhất.
Tình nguyện và chưa từng hiến trứng trước đó: Hiến tặng trứng phải được thực hiện tự nguyện và người hiến chưa từng trải qua việc hiến tặng dẫn đến sinh con thành công.
Sức khỏe tổng quát: Người hiến không mắc các bệnh lý nội khoa nghiêm trọng hoặc các bệnh truyền nhiễm như giang mai, HIV, viêm gan B, C và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Không có quan hệ huyết thống: Người hiến trứng không được có quan hệ cận huyết với chồng của người nhận trứng, nhằm đảm bảo an toàn di truyền cho đứa trẻ trong tương lai.
Tình trạng mang thai và cho con bú: Người hiến không được đang trong giai đoạn mang thai hoặc đang cho con bú. Điều này đảm bảo rằng sức khỏe của họ không bị ảnh hưởng và không làm giảm chất lượng trứng hiến tặng.
Chức năng buồng trứng: Người hiến cần có chức năng buồng trứng khỏe mạnh, điều này sẽ được xác định thông qua các xét nghiệm và siêu âm.
Người hiến nên là người đã sinh ít nhất một con bình thường, khỏe mạnh. Yêu cầu này nhằm đảm bảo rằng người hiến có tình trạng sức khỏe sinh sản đã được kiểm chứng và giảm thiểu nguy cơ rủi ro cho quá trình hiến trứng. (2)
Trước khi hiến, người hiến tặng trứng (noãn) cần phải trải qua các bước thuộc quy trình sàng lọc nghiêm ngặt
Điều kiện tiêu chuẩn hiến trứng đối với người tình nguyện
Với người tình nguyện hiến trứng cần đáp ứng đủ tối thiểu hai điều kiện về mặt sức khỏe và pháp lý:
Điều kiện hiến trứng về sức khỏe: Người hiến trứng cần thực hiện các xét nghiệm kiểm tra sức khỏe nghiêm ngặt, các bài test tâm lý hoặc tư vấn tâm lý từ bác sĩ trước khi thực hiện chọc hút trứng. Quá trình này nhằm đảo bảo rằng người hiến trứng hoàn toàn khỏe mạnh, loại trừ các bệnh lý truyền nhiễm và di truyền, đáp ứng được tiêu chuẩn hiến trứng khỏe mạnh.
Điều kiện hiến trứng về pháp lý: Người hiến trứng phải cam kết việc hiến tặng trứng hoàn toàn tự nguyện vì mục đích nhân đạo, không có yếu tố thương mại. Bên cạnh đó, người hiến phải không có quan hệ huyết thống với người chồng của người nhận trứng, phải nắm rõ về quyền và trách nhiệm của người cho tặng trứng đã được mô tả cụ thể trong mẫu đơn đồng ý hiến tặng.
Ý nghĩa của việc hiến tặng trứng trong Hỗ trợ sinh sản
Hiến tặng trứng để làm gì? Quyết định hiến tặng trứng là một quyết định rất cá nhân, cần được đưa ra với sự hiểu biết toàn diện và sự hỗ trợ đầy đủ. Đối với nhiều phụ nữ, đây là cơ hội để đóng góp vào một điều gì đó lớn lao hơn chính họ, trao quyền cho những gia đình mà nếu không thì họ sẽ không có cơ hội trải nghiệm thiên chức làm cha mẹ. Hiến trứng có ý nghĩa rất lớn lao trong hỗ trợ sinh sản, nhất là với những gia đình vô sinh, hiếm muộn và ý nghĩa của việc hiến tặng trứng còn đem lại:
Cơ hội cho những cặp vợ chồng gặp khó khăn: Hiến tặng trứng giúp các cặp vợ chồng không thể có con do vấn đề về buồng trứng, tuổi tác hoặc các nguyên nhân y tế khác có cơ hội làm cha mẹ. Việc này tạo ra một lối thoát cho những người đau khổ vì vô sinh.
Giảm bớt nỗi đau tinh thần: Nhiều cặp đôi trải qua nỗi đau và thất vọng khi không thể mang thai tự nhiên. Việc nhận trứng từ những người hiến giúp họ cảm thấy hy vọng và khôi phục lại niềm tin vào việc có thể lập gia đình.
Khuyến khích sự quan tâm đến sức khỏe sinh sản: Việc hiến trứng góp phần nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản và khuyến khích mọi người hiểu rõ hơn về các vấn đề liên quan đến sinh sản, bao gồm cả các phương pháp hỗ trợ sinh sản.
Gắn kết cộng đồng: Hiến tặng trứng là một hành động thiện nguyện, tạo ra kết nối giữa người hiến và người nhận. Qua đó, có thể xây dựng một cộng đồng hiểu biết và hỗ trợ lẫn nhau trong hành trình tìm kiếm con cái.
Góp phần vào nghiên cứu y học: Thông tin và dữ liệu từ các ca hiến tặng trứng có thể được sử dụng trong nghiên cứu để phát triển các phương pháp hỗ trợ sinh sản hiệu quả hơn, từ đó giúp nhiều cặp đôi hơn nữa trong tương lai.
Người hiến trứng cần làm những xét nghiệm gì?
Người hiến trứng cần đảm bảo đạt tiêu chuẩn về sức khỏe thể chất cũng như tâm lý. Vì vậy, người tặng trứng cần thực hiện tư vấn tâm lý và các xét nghiệm cần thiết, vậy những xét nghiệm đó là gì?
Xét nghiệm máu: Đánh giá các chỉ số cơ bản về sức khỏe như tổng phân tích tế bào máu, các vấn đề liên quan đến đông máu, chức năng gan thận, các xét nghiệm loại trừ bệnh lý truyền nhiễm…
Kiểm tra di truyền: Xét nghiệm để xác định các bệnh di truyền có thể truyền cho thế hệ sau, như bệnh xơ nang hay thalassemia, tùy thuộc vào tiền sử bệnh gia đình và tiền sử cá nhân.
Siêu âm tử cung buồng trứng: Để đánh giá tình trạng sức khỏe của buồng trứng và tử cung, kích thước và số lượng nang noãn.
Xét nghiệm hormone: Kiểm tra các hormone như FSH (Follicle Stimulating Hormone), LH (Luteinizing Hormone) và AMH (Anti-Müllerian Hormone) để đánh giá chức năng buồng trứng và khả năng sinh sản. Ngoài ra tình trạng nội tiết tuyến giáp và Prolactin cũng được đánh giá bằng xét nghiệm máu.
Đánh giá cần thiết cho gây mê: Nếu quy trình hiến trứng yêu cầu gây mê, người hiến sẽ được kiểm tra sức khỏe tổng quát để đảm bảo họ đủ điều kiện để tiến hành gây mê an toàn.
Người hiến trứng cần khai báo thông tin cá nhân theo yêu cầu của cơ sở y tế. Tại Việt Nam, do chưa có ngân hàng trứng nên phần lớn người hiến là người quen, người thân của người nhận. Thông tin chủ yếu phục vụ mục đích hành chính, không bắt buộc bảo mật.
Trước mỗi lần hiến trứng, người hiến nên thực hiện xét nghiệm AMH, nội tiết tố, siêu âm buồng trứng để đánh giá khả năng sinh sản hiện tại
Bước 2: Khám sức khỏe và đánh giá tâm lý
Người hiến trứng được thực hiện các xét nghiệm tầm soát bệnh nội khoa, truyền nhiễm, rối loạn di truyền và đánh giá chức năng buồng trứng. Đồng thời, tư vấn tâm lý được triển khai để đảm bảo người hiến có nhận thức đầy đủ và tinh thần ổn định, sẵn sàng tham gia hiến trứng một cách tự nguyện.
Bước 3: Kích thích buồng trứng – chọc hút trứng
Sau khi đạt đủ điều kiện, người hiến sẽ dùng thuốc kích trứng trong khoảng 10–12 ngày để tăng số lượng nang noãn trưởng thành. Khi nang đạt kích thước phù hợp, bác sĩ sẽ tiến hành chọc hút trứng dưới hướng dẫn siêu âm qua ngả âm đạo.
Bước 4: Thu nhận và xử lý trứng
Trứng sau khi được chọc hút sẽ chuyển về phòng Labo để tách lọc. Tùy chỉ định, trứng sẽ được sử dụng ngay trong quy trình thụ tinh trong ống nghiệm hoặc trữ đông để sử dụng sau.
Các thủ tục người hiến trứng tình nguyện nên biết
Bộ Y tế đã có những quy định cụ thể về việc hiến tặng trứng, vì vậy người hiến trứng tình nguyện và cả người nhận trứng nên tìm hiểu và nắm rõ các thủ tục về mặt pháp lý và hành chính sau:
Hoàn tất đơn từ hiến tặng và xin trứng trước khi thực hiện thủ thuật IVF.
Người hiến tặng và người nhận trứng cần thực hiện khám và tư vấn sức khỏe thể chất, tâm lý trước khi hiến trứng và nhận trứng.
Người tình nguyện cho trứng nên có ít nhất một người con khỏe mạnh. Người cho trứng nếu đã lập gia đình cần đi đủ hai vợ chồng đến khám và tư vấn, trong trường hợp đã ly hôn thì cần giấy tờ xác nhận đã ly dị.
Vợ chồng người cho trứng và xin trứng cần mang đủ giấy tờ như CCCD, giấy đăng ký kết hôn, giấy xác nhận độc thân hoặc đã ly dị,… để làm thủ tục.
Người hiến trứng sẽ đi khám và hoàn thành thủ tục trước ngày 2 của chu kỳ kinh nguyệt dự kiến thực hiện kích trứng và lấy trứng.
Trứng sau khi được hiến sẽ bảo quản ở đâu?
Trứng (noãn) sau khi được chọc hút sẽ chuyển vào phòng Lab để đánh giá chất lượng và phân loại. Những noãn đạt tiêu chuẩn sẽ được đông lạnh bằng kỹ thuật cryopreservation, giúp bảo quản ở nhiệt độ cực thấp mà không ảnh hưởng đến chất lượng.
Noãn sau đó được lưu trữ trong bình nitơ lỏng ở -196°C, đảm bảo duy trì tình trạng sống và ổn định lâu dài. Việc bảo quản hiện được thực hiện tại các cơ sở y tế được cấp phép, do Việt Nam chưa có ngân hàng trứng chính thức.
Tại IVF Tâm Anh hỗ trợ thủ tục hiến tặng trứng
Tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh, kỹ thuật IVF kết hợp nhận noãn hiến tặng được thực hiện bài bản theo đúng quy định của Bộ Y tế, với quy trình tối ưu và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, mang đến cơ hội hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ cho hàng nghìn gia đình.
Đặc biệt, tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh, mỗi trường hợp đều được bác sĩ đồng hành sát sao từ khâu tư vấn, đánh giá chỉ định đến triển khai phác đồ điều trị phù hợp, ngay cả khi cơ hội chỉ còn rất nhỏ.
Thủ tục hiến tặng trứng được bác sĩ IVF Tâm Anh tư vấn kỹ lưỡng
Với những phụ nữ không còn khả năng sử dụng noãn tự thân để tạo phôi, các bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết về quy trình nhận noãn hiến tặng một hành động nhân đạo, không vì mục đích thương mại, theo đúng hướng dẫn chuyên môn và quy định pháp lý hiện hành. Quy trình nhận noãn tại IVF Tâm Anh bao gồm các bước như sau:
Bước 1: Vợ chồng xin trứng cần cung cấp các tài liệu và kết quả xét nghiệm để chứng minh rằng người phụ nữ không thể sử dụng trứng tự thân để có con.
Bước 2: Người hiến trứng sẽ tiến hành các xét nghiệm về sức khỏe thể chất và tâm lý nhằm đáp ứng yêu cầu cho quá trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Bước 3: Nếu người hiến trứng đáp ứng đủ các yêu cầu về sức khỏe, họ sẽ thực hiện các thủ tục hành chính cần thiết theo quy định của Bộ Y tế.
Bước 4: Sau khi hoàn tất các thủ tục hành chính, người hiến trứng sẽ bắt đầu quá trình kích thích buồng trứng và sau đó sẽ tiến hành thủ thuật chọc hút trứng.
Một số câu hỏi thường gặp về hiến trứng
Trước khi hiến trứng, chắc chắn người hiến tặng sẽ có nhiều thắc mắc liên quan đến quy trình hoặc những ảnh hưởng sức khỏe sau khi thực hiện hiến trứng. Dưới đây là những giải đáp của BVĐK Tâm Anh về một số câu hỏi liên quan:
1. Hiến trứng có ảnh hưởng gì không?
Hiến trứng là thủ thuật an toàn, không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, người hiến có thể gặp tác dụng phụ nhẹ như đau bụng, ra máu sau khi chọc hút trứng, hoặc hiếm gặp hơn là hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS). Ngoài ra, một số người có thể gặp ảnh hưởng tâm lý như lo âu, stress. Các tác dụng phụ này thường được kiểm soát tốt dưới sự theo dõi và hỗ trợ của bác sĩ.
Hiến trứng không gây đau trong quá trình thực hiện vì người hiến được gây mê. Tuy nhiên, sau khi hết thuốc mê, người hiến có thể cảm thấy khó chịu nhẹ ở vùng chậu, bụng dưới, lưng hoặc âm đạo. Những cơn đau này tương tự như đau bụng kinh và thường không nghiêm trọng. Tình trạng này sẽ dần thuyên giảm và không cần lo lắng quá.
3. Mỗi người được hiến trứng được bao nhiêu lần?
Tại Việt Nam, việc hiến trứng được Bộ Y tế quy định rõ ràng. Mỗi người hiến trứng chỉ được phép hiến một lần cho một cặp vợ chồng tại cơ sở y tế được cấp phép. Nếu người nhận đã sinh con từ trứng hiến, người tặng không thể hiến thêm. Nếu trứng còn lại nhưng chưa thành công, người nhận có thể xin thêm trứng từ người hiến trước đó. Nếu điều trị không thành công và cặp vợ chồng quyết định không tiếp tục, người tặng có thể hiến trứng cho cặp vợ chồng khác.
Hiến trứng là một hành động nhân đạo, mang tính nhân văn sâu sắc, giúp các cặp vợ chồng gặp khó khăn trong việc có con có cơ hội đón nhận con yêu. Quy trình đăng ký hiến trứng tại IVF Tâm Anh được thực hiện theo đúng quy định của Bộ Y tế, với đội ngũ bác sĩ và chuyên gia y tế chuyên môn sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn. Mỗi cá nhân hiến trứng tại IVF Tâm Anh đều có quyền tự nguyện và được khuyến khích cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định tham gia.
