Bị quai bị có vô sinh không? Tỷ lệ khi mắc bệnh ra sao?

Quai bị là bệnh truyền nhiễm thường gặp, chủ yếu do virus gây ra, có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, biến chứng của bệnh có thể làm tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vậy thực tế quai bị có vô sinh không? Tỷ lệ gặp biến chứng này là bao nhiêu?

Bị quai bị có vô sinh không?

Bị quai bị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ. Đây là bệnh lý truyền nhiễm cấp tính do Mumps virus gây ra, chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp. Ở người trưởng thành mắc bệnh, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, biến chứng của bệnh có thể ảnh hưởng đến tuyến sinh dục như tinh hoàn và buồng trứng, làm tăng nguy cơ vô sinh hiếm muộn.

• Ở nam giới: Biến chứng phổ biến nhất của quai bị là viêm tinh hoàn. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể di chuyển qua đường máu và tấn công tinh hoàn, làm tinh hoàn sưng to, đau nhức dữ dội kèm các triệu chứng toàn thân như sốt cao, gây tổn thương mô sinh tinh, từ đó làm giảm quá trình sản xuất tinh trùng hoặc thậm chí mất hoàn toàn khả năng sinh tinh. Ở những trường hợp nặng, người nam có thể teo tinh hoàn vĩnh viễn.
• Ở nữ giới: Quai bị nếu không được điều trị kịp thời có thể gây viêm buồng trứng với biểu hiện đau bụng dưới, sốt nhẹ… Tổn thương này có thể dẫn đến giảm dự trữ buồng trứng, rối loạn chức năng như ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên của người phụ nữ. Mặc dù hiếm gặp, nhưng các trường hợp được ghi nhận đã chứng minh viêm buồng trứng do quai bị là một trong những nguyên nhân gây mãn kinh sớm. (1)

Tỷ lệ vô sinh khi bị quai bị bao nhiêu?

Nhiều nghiên cứu cho thấy, khoảng 20-35% nam giới bị viêm tinh hoàn và khoảng 5-7% nữ giới viêm buồng trứng do quai bị có nguy cơ vô sinh hoặc suy giảm chức năng sinh sản. Tỷ lệ vô sinh vĩnh viễn do biến chứng quai bị gây ra không quá cao nhưng hậu quả để lại rất nghiêm trọng nếu không được can thiệp và điều trị sớm. (2)

Các yếu tố nguy cơ dẫn tới vô sinh ở người mắc quai bị

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ suy giảm khả năng sinh sản hoặc vô sinh về sau:

• Chậm trễ trong điều trị: Khi người bệnh không được điều trị kịp thời, phản ứng viêm do virus kéo dài có thể gây tổn thương mô tinh hoàn hoặc buồng trứng. Tình trạng này ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh hoặc chức năng tại buồng trứng, làm tăng nguy cơ vô sinh nếu không được can thiệp kịp thời.
• Tự ý điều trị tại nhà: Nhiều người chủ quan tự ý dùng thuốc điều trị tại nhà khi chưa có chỉ định của bác sĩ, khiến tình trạng viêm nặng hơn. Bên cạnh đó, nếu sử dụng thuốc không phù hợp có thể gây tác dụng phụ làm tăng tổn thương mô tại vùng sinh dục. Cách tốt nhất người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám ngay khi phát hiện các dấu hiệu mắc bệnh quai bị để có hướng xử trí kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.
• Không tiêm vắc-xin quai bị: Tiêm vắc xin được xem là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và biến chứng lên cơ quan sinh sản. Những người chưa tiêm hoặc tiêm không đủ liều có nguy cơ cao bị viêm tinh hoàn hoặc viêm buồng trứng khi nhiễm virus.

Biện pháp giảm nguy cơ vô sinh do quai bị

Nhằm giảm thiểu nguy cơ vô sinh hoặc suy giảm khả năng sinh sản do biến chứng quai bị, người bệnh cần lưu tâm một số lưu ý quan trọng sau đây:

• Thăm khám sớm: Ngay khi có dấu hiệu bất thường như đau tinh hoàn, tinh hoàn sưng, đau bụng dưới… sau mắc bệnh, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và có biện pháp can thiệp kịp thời.
• Không tự ý điều trị tại nhà: Việc tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng có thể làm tình trạng bệnh nặng thêm, tăng nguy cơ teo tinh hoàn hoặc suy buồng trứng, gây khó khăn cho quá trình điều trị chuyên sâu sau này.
• Sinh hoạt lành mạnh: Xây dựng chế độ ăn khoa học, đủ chất dinh dưỡng, không uống rượu bia quá mức, hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với các hóa chất độc hại. Chú ý nghỉ ngơi, nâng cao chất lượng giấc ngủ, tham gia các hoạt động nhẹ nhàng như chạy bộ, bơi lội,… để hỗ trợ nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.
• Tiêm vắc-xin phòng bệnh đầy đủ: Biện pháp dự phòng chủ động có hiệu quả nhất đối với bệnh là sử dụng vaccine. Vaccine quai bị có thể được sử dụng sớm cho trẻ từ 12 tháng tuổi đến người lớn, hiện nay tại Việt Nam thường dùng là vaccine kết hợp sởi – quai bị – rubella. Các vaccine được nghiên cứu an toàn và có hiệu lực cao, bảo vệ đạt đến trên 95% và miễn dịch có thời hạn lâu bền.

>> Xem thêm: Bệnh sởi có gây vô sinh không?

Bác sĩ Nguyễn Công Minh – Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, BVĐK Tâm Anh Quận 8 khuyến cáo tất cả nam giới và nữ giới ở tuổi dậy thì, đặc biệt người có tiền sử viêm tinh hoàn hoặc viêm buồng trứng do quai bị, ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường về cơ quan sinh dục hoặc khả năng sinh sản, hãy đến những cơ sở y tế hoặc bệnh viện uy tín có chuyên khoa nam học hoặc hỗ trợ sinh sản thăm khám.

Chi phí khám nam khoa và hiếm muộn hiện nay rất rẻ, các bác sĩ thăm khám cũng rất tâm lý, vì vậy người bệnh có thể thoải mái và yên tâm khi thăm khám và kiểm tra sức khỏe sinh sản của mình.

Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản – IVF Tâm Anh với xu hướng điều trị toàn diện, chắt chiu từng cơ hội để giúp các gia đình sớm đón con yêu về nhà. Bên cạnh việc điều trị vô sinh, các bác sĩ còn đặc biệt quan tâm đến việc nâng cao sức khỏe của nam giới sau điều trị vô sinh, gips các quý ông duy trì và giữ vững bản lĩnh phái mạnh.

Để đặt lịch thăm khám và điều trị vô sinh hiếm muộn với các chuyên gia, bác sĩ hàng đầu tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh, quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch khám online qua thông tin sau đây:

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn đọc giải đáp được thắc mắc bị quai bị có vô sinh không. Phát hiện sớm, điều trị đúng hướng dẫn của bác sĩ và tiêm văn-xin phòng bệnh đầy đủ là biện pháp quan trọng giúp ngăn ngừa biến chứng lên sức khỏe sinh sản. Nếu còn bất kỳ vấn đề nào cần giải đáp, bạn đừng ngần ngại liên hệ đến hotline Hệ thống BVĐK Tâm Anh để được hỗ trợ tư vấn, giải đáp sớm nhất.